Komodo NP - Land van de levende draken

Beschermd & Onderzoek

Komodo, Rinca, Padar en de omliggende eilanden hebben bij natuurbeschermers de hoogste prioriteit. Hieronder de problemen die de afgelopen decennia optraden, de maatregelen die zijn genomen en de uitdagingen die er nu nog liggen.

Ongeschikte huid

Komodovaranen hebben het geluk gehad dat hun huid ongeschikt is om tasjes of schoenen van te maken. Wetenschappers denken dat ze anders allang zouden zijn uitgeroeid. Desondanks nam hun aantal in de afgelopen eeuw snel af. Mede daarom zijn de grote eilanden Komodo, Rinca en Padar sinds 1980 beschermd.

Komodo Nationaal Park

Het huidige Nationaal Park bestaat uit ongeveer tachtig eilandjes en vier grotere eilanden:

  • Komodo Island, met 36 bij 16 kilometer het grootste eiland. De hoogste top is 730 meter.
  • Rinca Island, is wat flora en fauna betreft het rijkste eiland.
  • Gili Motang, is slechts 10,6 km2 groot, maar kent opvallend veel komodovaranen en prooidieren.
  • Padar Island, de Komodovaranen zijn op dit eiland recent uitgestorven.

Meer info:

Uitsterven Padar

Ondanks het uitroepen van het nationaal park zijn de dieren nog niet volledig beschermd. Zo stierf recent de Komodovaraan uit op het eiland Padar. Volgens geleerden heeft dit verschillende oorzaken, die indirect grote gevolgen voor de dieren hebben. Illegale landbouw en boskap verdringen de dieren, terwijl de illegale stroperij van herten de varanen deed verhongeren. Deze dieren zijn één van de voornaamste prooidieren van de reptielen.
Ook vormen verwilderde honden een probleem. Zij jagen ook op het schaarse wild, maar lusten ook de eieren van de varaan.

Flores

Overigens leven er op het eiland Flores, dus buiten het nationaal park, ook nog enkele tientallen Komodovaranen. Ook nu nog zijn de dieren op het eiland Flores zo goed als vogelvrij. Dit deel hoort niet bij het nationaal park en het omkappen van bos en de stroperij hebben er al voor gezorgd dat in een gebied van 150 kilometer geen varanen meer voorkomen.

De regering heeft de dorpelingen op de diverse eilanden gedwongen hun landbouwgronden in te ruilen voor de visvangst. Wat nieuwe problemen met zich mee brengt. Hier wordt bijvoorbeeld al jaren met dynamiet gevist. En met cyanide. Met verwoestende effecten voor de visstand en het koraal. Daarnaast komt op sommige plekken overbevissing voor, terwijl voor de vangst van schelpdieren massaal koraal wordt vernield. Parkwachters van Komodo NP hebben dan ook de taak niet alleen op het land, maar ook op zee te surveilleren. Maar het gebied is immens groot, dus makkelijk is het niet.

Bijvoeren

Om de toeristen de garantie te geven dat ze Komodovaranen zouden zien, werden ze lange tijd bijgevoerd. Bijvoorbeeld met dode geiten. Wat spectaculaire beelden opleverde. Maar de dieren verloren hun jachtgedrag, waardoor sommigen uiteindelijk zelfs een hongerdood stierven, toen er een tijdje wat minder toeristen kwamen. Sinds 1998 is het voeren door de overheid verboden.

Bacteriën versus gif

Lang hebben wetenschappers gedacht dat Komodovaranen bacteriën in hun bek hadden die dodelijk zijn voor veel dieren, maar ook mensen. Onderzoek in mei 2009 geeft een nieuwere visie. De beet van een Komodovaraan is dodelijk vanwege gifklieren in de mond van het dier. Dat heeft de Australische wetenschapper Bryan Fry ontdekt. Volgens hem beschikken de dieren over heuse gifklieren, net als diverse slangensoorten. Het gif dat door die klieren wordt geproduceerd, brengt eerst een prooi van de varaan in een shocktoestand. Ook leidt het ertoe dat het bloed van het slachtoffer harder gaat stromen en niet meer stolt.

Menselijke slachtoffers

Het gif van de Komodovaraan is ook dodelijk voor mensen. Exacte cijfers zijn er niet, maar enkele doden zijn wel bekend. In maart 2009 werd een visserman gegrepen. Hij overleed op weg naar het ziekenhuis. In 2006 werd er in Kampung Komodo, het enige dorpje op het eiland Komodo, een 8-jarig jongetje plotseling gebeten door een varaan. Hij overleed voordat de bewoners hem antiserum hadden kunnen geven. Sindsdien heeft het dorp een hek dat de dieren buiten moet houden.

Verwilderde dieren

De lijst waar de Komodovaraan op jaagt is lang. Een deel daarvan komt hier niet van nature voor, maar is verwilderd. Zoals paarden die ooit door de sultan van Birma op het eiland Rinca werden losgelaten. Slechts enkelen daarvan lopen er nu nog. Op alle eilanden komen daarnaast verwilderde katten, honden en geiten voor. Die allemaal op het menu van de varaan staan. Hij jaagt vanuit een hinderlaag om ze te bijten, waarna zijn gif de rest doet.

Koraalverbleking

Net als vele andere koraalgebieden had ook het koraal rond de eilanden in 1998 last van koraalverbleking. Bij koraalverbleking sterven koraalriffen af. De reden is een plotselinge temperatuurstijging van het zeewater. Op het koraal leven microscopische algen, die de koraaldiertjes van voedsel voorzien en ook het koraal hun kenmerkende kleur geven. Als het water warmer wordt krijgt het koraal last van stress, waardoor zij de algen weren. En ze dus wit worden (oftewel verbleken). Als dit proces lang duurt sterft het koraal af. Ook op Komodo stierven delen van het koraal af.

Afval

De overheid doet ondertussen verwoede pogingen het koraal beter te beschermen tegen zijn grootste vijand; de mens. Inmiddels werpt het zijn eerste vruchten af. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de levende koraalriffen rond Komodo langzaam gezonder en rijker worden. Daarnaast krijgt de lokale bevolking educatie over duurzame vistechnieken. Ook biedt het toerisme diverse mogelijkheden voor de lokale bevolking om hun netten aan de wilgen te hangen. Wel blijft afval een groot probleem, met name moeilijk verteerbare producten als plastic en blik. Die zie je hier nog wel eens voorbij drijven.

Deel

Partners van Droomplekken.nl

Wil jij na het lezen van alle tips graag op reis? Daarom werk ik nu op Droomplekken.nl samen met de beste reisorganisaties. Kijk maar.


Personal Touch Travel reisadviseurs
Neem contact op met één van ruim 100 ervaren reisadviseurs. Je hoeft alleen maar je postcode in te vullen. En zeg maar dat je via Droomplekken.nl komt...

postcode

 

Skyscanner
Vind je ideale en goedkope vliegticket voor je volgende reis. Eenvoudig, voordelig en snel.

Meer info over partners

Deel

Droomplekken nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met de gratis nieuwsbrief.

Meer over deze droomplek

Komodo NP - Land van de levende draken

Komodo NP - Land van de levende draken

Ontdek de 16 Doentips, foto's en meer over deze Droomplek

Kijk een levensgevaarlijke Komodovaraan in de ogen. Slaap op het dek van een boot. En ontdek de rijke koraalriffen voor de kust.
Alles over deze droomplek
loading

Album wordt voor het eerst geladen, dit kan enkele minuten duren. Druk op ESC of backspace om terug te gaan.