Palenque - Grootse Maya-stad in de jungle

Achtergronden

Palenque wordt alom geprezen om zijn beeldhouwwerk, Maya-architectuur en stucco-reliëf. En de beroemdste koning van allemaal: Pakal de Grote.

Palenque lijkt niet opvallend groot, maar slechts een deel van deze Maya-stad is opgegraven. Desondanks roemen wetenschappers de stad vanwege de ongekende rijkdom voor wat architectuur, beeldhouwwerk en stucco-reliëf betreft. En mogelijk is het de plek van de beroemdste Maya-koning van allemaal: Pakal de Grote. Die de stad grote bloei bracht.

Palenque is een van de bekendste Maya-ruïnes. Het ligt idyllisch in het regenwoud, waar links en rechts delen zijn overwoekerd, terwijl sommige gebouwen inmiddels half zijn vergaan. En dan te bedenken dat slechts een beperkt deel van Palenque inmiddels is opgegraven. Wetenschappers denken dat nog tientallen gebouwen onder het zand en de vele struiken en bomen verborgen liggen. De schattingen over de grootte van de stad lopen uiteen van 2 tot maar liefst 11 km2.

Opmerkelijk genoeg is Palenque wel als een van de eerste Maya-steden ontdekt. In 1746 reist de Spaanse pater Antonio de Solis af naar het plaatsje Santo Domingo de Chiapas in het zuidoosten van Mexico. Tijdens een verkenning van het gebied komt hij daar enkele ruïnes van stenen gebouwen tegen. Met een vreemde architectuur, die hij niet kan plaatsen.

Wetenschappers denken dat nog tientallen gebouwen onder het zand verborgen liggen.

Navraag bij de lokale bevolking maakt hem niet veel wijzer. Rond 1780 worden de overblijfselen voor het eerst in kaart gebracht, wat feitelijk kan worden gezien als het eerste veldonderzoek naar het Pre-Columbiaanse tijdperk.

De naam Palenque is waarschijnlijk een verbastering van de plaatselijke naam die de nazaten van de Maya's het destijds hadden gegeven: Otolum, dat 'land met versterkte woningen' betekent. Wat door de Spanjaarden werd vertaald in het Spaans met Palenque, dat zoiets als 'fortificatie' betekent.

Nadat het Maya-schrift was ontcijferd blijkt de oorspronkelijke naam van de stad Lakam Ha te zijn, dat 'Groot Water' betekent. Een verwijzing naar de talloze bronnen en riviertjes die in dit gebied ontspringen. Daar was ook uit op te maken dat Lakam Ha de hoofdstad van stadstaat B'aakal was in het Maya-rijk. In het nog gebruikte moderne Maya wordt de stad Baak genoemd.

Een van de grote vraagtekens heeft met Pakal de Grote te maken. Is Palenque het rijk geweest van de meest beroemde heerser van het Maya-rijk? Zo ja, dan heeft hij de stad tot grote bloei gebracht en de meest fraaie gebouwen laten neer zetten. Nadat de afgelopen eeuw eindelijk de Maya-taal is ontcijferd, worden de overal gevonden stèles leesbaar. Deze uit stenen gehouwen tabletten of pilaren bieden enorm veel kennis, net als de vele  inscripties op de gebouwen.

In Palenque wordt diverse keren melding gemaakt van Pakal, waaronder zijn volledige naam (K'inich Janaab' Pakal) en dat hij leefde van 26 maart 603 tot 31 augustus 683. Maar overtuigend bewijs dat hij vanuit hier heerste is er niet. Wat voor een wetenschappelijke speurtocht naar zijn graf zorgt. Met name de imposante Tempel van de Inscripties komt in aanmerking voor nader onderzoek. Hier valt in de vele hiërogliefen te lezen over het koningshuis van de stad én over Pakal.

In 1952 vindt de Franse archeoloog Alberto Ruz L'Huillier, hoofdonderzoeker bij het Instituto Nacional de Antropología e Historia, een verborgen gang onder een grote steen in de vloer. De steen trok zijn aandacht omdat hij niet was ingemetseld en met twee stenen 'pluggen' was vastgemaakt. Via een lange inwendige trap vindt hij na 7 jaar zoeken eindelijk de tombe. Omdat dit de eerste tombe in een Maya-piramide is wordt er direct een link gelegd met Egypte. De afgelopen decennia is daar geen hard bewijs voor gevonden.

Maar van wie is het skelet dat onder het dodenmasker van jade ligt? Onderzoek aan het gebit levert een discussie op met de vertalers van de Maya-taal omdat de datums van de teksten en het gebit niet overeenkomen. Het duurt tot 1996 voordat de (meeste) wetenschappers geloven dat het inderdaad Pakal is die hier begraven ligt. Al blijven er altijd wetenschappers die er anders over denken.

Meer info:

Een blik in het net geopende graf van de Rode Koningin in 1994.
Corno van den Berg

Veel mensen komen naar Palenque voor de vele ruïnes, maar zijn vooral onder de indruk van de ligging van Palenque. De stad ligt op een hoger gedeelte van het regenwoud, waardoor het uitzicht vanaf de diverse tempels weids is. De omliggende jungle, vol geluiden en ook beweging, doet de rest.

In 1994 wordt in Structuur XIII het graf gevonden van een vrouw. Dit gebouw ligt het dichtst naast het graf van Pakal. Zij wordt de Rode Koningin van Palenque genoemd, omdat ze werd gevonden onder een laag rode sulfiet. Naast haar lagen talloze juwelen, waaronder een dodenmasker van jade. In de hoeken van de tombe werden nog twee skeletten gevonden, van een vrouw en een kind. Maar de grote vraag is wie de koningin was? Mogelijk was het Pakal's vrouw, uit DNA-testen blijkt in ieder geval dat het niet zijn moeder is geweest.

Deel

Partners van Droomplekken.nl

Wil jij na het lezen van alle tips graag op reis? Daarom werk ik nu op Droomplekken.nl samen met de beste reisorganisaties. Kijk maar.


Personal Touch Travel reisadviseurs
Neem contact op met één van ruim 100 ervaren reisadviseurs. Je hoeft alleen maar je postcode in te vullen. En zeg maar dat je via Droomplekken.nl komt...

postcode

 

Skyscanner
Vind je ideale en goedkope vliegticket voor je volgende reis. Eenvoudig, voordelig en snel.

Meer info over partners

Deel

Droomplekken nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met de gratis nieuwsbrief.

Meer over deze droomplek

Palenque - Grootse Maya-stad in de jungle

Palenque - Grootse Maya-stad in de jungle

Ontdek de 14 Doentips, foto's en meer over deze Droomplek

Zoek de tombe van de Rode Maya-Koningin. Vergaap je aan de juwelen in het graf. En duik het oerwoud met de vele ruïnes in.
Alles over deze droomplek
loading

Album wordt voor het eerst geladen, dit kan enkele minuten duren. Druk op ESC of backspace om terug te gaan.