Petra - Roze beschaving uit de Oudheid

Achtergronden

Petra is één van de meest mysterieuze plekken ter wereld. Een volstrekt unieke stad midden in de woestijn. Gemaakt door een relatief onbekend volk uit de Oudheid: de Nabateeërs.

Het is één van de meest mysterieuze plekken ter wereld. Petra is een volstrekt unieke stad in de woestijn. Gemaakt door een relatief onbekend volk uit de Oudheid: de Nabateeërs. Met Petra (en het onbekendere Little Petra) als absoluut visitekaartje van unieke staaltjes bouw- en beeldhouwkunst. De stad is één van de recent gekozen Zeven Wereldwonderen, maar had ook in het oude lijstje niet misstaan.

De toegang tot de stad is indrukwekkend te noemen. El Siq is een smal, kronkelend pad van acht kilometer dwars door een smalle kloof. Soms is het niet meer dan 2 meter breed. Met aan het einde een betoverend uitzicht, dat zich plotseling voor je ogen openbaart. De Khaznah (of Schatkamer van de Farao) is een in de rode stenen uitgehouwen tempel in klassiek Griekse stijl. Maar liefst 39,6 meter hoog, 28 meter breed en gemaakt in 56 v. Chr.

Wetenschappers discussiëren nu nog over de functie van de stad.

Onderzoek toont aan dat het gebied al in de ijzertijd bewoond is. De bergen rond Petra worden vanaf de 12e voor Chr. bewoond door de Edomieten. Edom betekent 'rood' wat waarschijnlijk slaat op de kleur van de bergen. Recent is ontdekt dat de Edomieten vakkundige pottenbakkers waren. Nabij Petra zijn diverse steenovens gevonden.

Maar de bouwers van het huidige Petra (dat in het Grieks 'steen' of 'rots' betekent) zijn de Nabateeërs. Over dit volk is niet al te veel bekend. Deze nomaden verruilen rond de zesde eeuw voor Chr. het Arabisch schiereiland voor Jordanië. Waarschijnlijk hebben ze de Edomieten met geweld verdrongen. En tegelijkertijd de kunst van het potten bakken geleerd.

De Nabateeërs zijn ware kunstliefhebbers, en hebben het aangedurfd een eigen cultuur te mengen met andere culturen. Ze laten zich graag inspireren door de Griekse bouwstijl, en later ook door de Romeinse en de Egyptische. Petra laat dan ook een unieke mix van stijlen zien. En dat in meer dan 1.000 gebouwen. Het is slechts een van de huzarenstukjes die de Nabateeërs hier hebben uitgehaald.

Wetenschappers discussiëren nu nog over de functie van de stad. Was het slechts een heilige plaats, waar de belangrijkste bewoners werden begraven? Of was het een welvarend handelscentrum? Zeker is dat de Nabateeërs de natuurlijke ravijnen en kloven gebruikten om tempels, huizen, triomfbogen, bruggen, graftombes te sculpturen.

Met ongekende precisie, die nu nog goed te zien is. Hun materiaal was het overal voorhanden zijnde poreuze zandsteen, dat door de zon steeds anders oplicht en kleurt. Minder bekend is dat de Nabateeërs ook diverse gebouwen hebben gebouwd, maar deze zijn bijna allemaal door natuurgeweld met de grond gelijk gemaakt.

Een tochtje op een kameel kan in Petra op talloze plaatsen.
Corno van den Berg
De Nabateeërs kozen een moeilijk te bereiken, maar ook strategisch punt. Er zijn (nu nog) verbindingswegen met de Rode Zee, waardoor handel met het toenmalige Arabië en Mesopotamië mogelijk was. De weg door de Negev-woestijn leidt naar Gaza en geeft zo toegang tot de Middellandse Zee (en dus ook Griekenland) en Syrië. De basis vormt een rotsachtig gebergte met soms wel 300 meter hoge rotsen. De uitgeslepen dalen (en de droge rivierbedding) zijn een overblijfsel van een grote rivier.

Geleerden hebben achterhaald dat de stad in 106 na Chr. is overgenomen door de Romeinen, maar dit stopte de ontwikkeling in eerste instantie niet. Al werd Petra in de eeuwen die volgen minder belangrijk. En verdwijnt de aandacht langzaam naar steden als Palmyra (in Syrië) en Gerasa (in Jordanië).

De daaropvolgende eeuwen wordt Petra nog wel gebruikt, onder meer door de Romeinse keizer Diocletianus die Petra benoemt tot hoofdstad van de provincie Palestina Taertia. Ook de kruisvaarders bouwden er voor hun kruistochten een fort net buiten de stad. Maar daarna wordt het stil rond Petra, de stad raak in de vergetelheid.

Pas in 1812 'herontdekt' de Zwitserse ontdekkingsreiziger Johann Ludwig Burckhardt de stad. Maar de Bedoeïenen (die er in de buurt wonen) jagen hem weg. Het was de Schotse kunstenaar David Roberts die de stad wereldkundig maakt. In 1839 schildert hij vijf dagen lang de diverse gebouwen. Langzaam maakt de gehele wereld kennis met Petra.

Bij de talloze onderzoeken in het gebied wordt ook 'Little Petra' (ook wel 'Al Barid' genoemd) ontdekt. En dorp dat slechts enkele kilometers verderop ligt. Aangenomen wordt dat Petra niet voldoende ruimte had voor alle handelaars (en de bijbehorende kamelen en kameeldrijvers) waardoor naarstig naar extra woonruimte werd gezocht.

De overeenkomsten tussen beide plaatsen zijn opvallend. Ook Little Petra ligt verscholen tussen de rotsen en een smal pad (smaller dan bij Petra) leidt naar de ingang. Opmerkelijk zijn de restanten van een soort stenen beveiliging. Hierdoor kan dit dorp afgesloten worden bij een aanval. Hier is geen bronwater voorhanden, in plaats daarvan wordt regenwater opgevangen en via allerlei kanalen naar schaduwrijke plaatsen geleid. Hierbij is toen al cement gebruikt, omdat het poreuze zandsteen te veel water door laat.

In de 21e eeuw zijn de tekeningen van Roberts van groot belang, aangezien erosie door wind en regen de gebouwen in Petra en Little Petra langzaam laat verdwijnen. Aan de andere kant geeft het Petra een illuster karakter. Een karakter dat past bij deze vreemde plek. Die gebouwd is door één volk dat relatief onbekend is, maar wel een van de wereldwonderen maakte.

Deel

Partners van Droomplekken.nl

Wil jij na het lezen van alle tips graag op reis? Daarom werk ik nu op Droomplekken.nl samen met de beste reisorganisaties. Kijk maar.


Personal Touch Travel reisadviseurs
Neem contact op met één van ruim 100 ervaren reisadviseurs. Je hoeft alleen maar je postcode in te vullen. En zeg maar dat je via Droomplekken.nl komt...

postcode

 

Skyscanner
Vind je ideale en goedkope vliegticket voor je volgende reis. Eenvoudig, voordelig en snel.

Meer info over partners

Deel

Droomplekken nieuwsbrief

Blijf op de hoogte met de gratis nieuwsbrief.

Meer over deze droomplek

Petra - Roze beschaving uit de Oudheid

Petra - Roze beschaving uit de Oudheid

Ontdek de 16 Doentips, foto's en meer over deze Droomplek

Ga op stap met een archeoloog. Zoek de Djinn-blokken. Onderga Petra in de nacht. Maak kennis met de Nabateeërs.
Alles over deze droomplek
loading

Album wordt voor het eerst geladen, dit kan enkele minuten duren. Druk op ESC of backspace om terug te gaan.