Dieren in het wild: IJsbeer, panda, tijger, berggorilla, orka en meer

Door: Corno van den Berg

22 augustus 2011 - Ooit oog in oog met een wilde tijger gestaan? Of een panda? Het kan tegenwoordig. De laatste jaren is het aanbod reizen om dieren in het wild te zien, het zogeheten ‘wildlife watching’, sterk gegroeid. Een lijst met 12 bijzondere dieren.

Veel mensen hebben een favoriet dier. Sommige dieren zijn lief en aaibaar, anderen juist angstaanjagend. En dieren in het wild zien is totaal anders dan in een dierentuin. Naast het zien van natuurlijk gedrag bij de dieren kun je het landschap zien waarin ze leven. Daarnaast is er de 'kick' van het spotten, het dier zelf als eerste te zien maakt de beleving intenser.

Al zijn de verschillen erg groot. Bij een reuzenpanda ben je al blij als je een glimp van het dier opvangt, bij anderen (zoals ijsberen) kun je bijna 24 uur per dag door brengen. Bij de meeste dieren varieert de confrontatie van enkele minuten tot een uur. Meestal wel redelijk dichtbij.

In deze lijst hieronder gaat het om dieren waar toeristen specifiek naar op zoek moeten. Hierbij zijn populaire dieren als Afrikaanse olifant, witte neushoorn, leeuw en luipaard bewust niet mee genomen. Deze worden meestal (relatief gemakkelijk) op safari gezien in landen als Kenia, Tanzania, Zambia, Botswana en Zuid-Afrika.

Tijger
Bandhavgarh NP en Ranthambore NP (India)

Tijgers komen nog in diverse landen voor, maar India is verreweg de beste plek om ze in het wild te zien. Hier kun je safari’ maken. Met een jeep ga je op pad. Daarbij heb je geluk nodig om het dier te zien. Maar wie drie of vier dagen de parken verkent, moet kunnen slagen.

In sommige parken worden olifanten ingezet, zodra een tijger is gespot. Toeristen worden op de rug van het dier (wat sowieso al een ervaring is) tot vlakbij de tijger gebracht. Daarmee wordt de kans om deze roofdieren te zien behoorlijk vergroot.
Kans: 75-100%
Beste tijd: voorjaar (februari/maart)
Ontdek het zelf: Bandhavgarh NP, Ranthambore NP (beiden India)

 

IJsbeer
Churchill (Canada) en Spitsbergen (Noorwegen)

De ijsbeer staat erg in de schijnwerpers. Negatief welteverstaan, want wetenschappers vrezen dat het dier deze eeuw wel eens zou kunnen uitsterven. In Churchill is te zien waarom dit zou kunnen gebeuren. Na de zomer concentreren de dieren zich rond de Hudsonbaai.

Ze wachten hongerig totdat de zee dicht vriest, zodat ze weer op zeehonden kunnen jagen. Tot die tijd kun je 24 uur door brengen bij de ijsberen, zelfs in een mobiel hotel. Op Spitsbergen is de kans het grootst als je om het eiland vaart, maar zul je ze meestal kort zien.
Kans: 75-100%
Beste tijd: oktober en november (Canada), april tot en met september (Noorwegen)
Ontdek het zelf: Churchill (Canada) en Spitsbergen (Noorwegen)

 

Berggorilla
Bwindi Impenetrable Forest (Uganda), Virunga-gebergte (Rwanda en Congo)

De berggorilla is wereldberoemd geworden door wetenschapper Dian Fossey. Zij stelde hun penibele situatie door stroperij aan de kaak. In 1985 werd zij onder duistere omstandigheden vermoord. Om tegenwoordig de wilde dieren te bezoeken is het aanschaffen van een extreem dure ‘vergunning’ noodzakelijk (500 dollar). Deze mensapen bekijken ook vaak de toeristen die hen bezoeken, wat vaak spannende taferelen oplevert. Toeristen wandelen onder leiding van een gids in enkele uren naar de huidige verblijfplaats van de dieren. En mogen maximaal een uur blijven. In en rond Virunga is het soms onrustig, check dit dus vooraf.
Kans: 75-100%
Beste tijd: januari en februari en juni tot en met oktober
Ontdek het zelf: Bwindi Impenetrable Forest (Uganda), Virunga-gebergte (Rwanda en Congo)

 

Reuzenpanda
Qinling-gebergte (China)

De reuzenpanda is een van de moeilijkste dieren om te spotten in het wild. De dieren hebben een enorm leefgebied: bergachtige gebieden met bijna ondoordringbare bamboebossen. In het Foping Nature Reserve in het Qinling-gebergte zijn veel documentaires over het dier gemaakt.

Tijdens de paartijd zoeken de dieren elkaar op en zijn ze redelijk luidruchtig. Wees wel voorbereid op stevige wandelingen met af en toe een fikse klimpartij. De accommodaties zijn eenvoudig. Foping is alleen te voet, via een goed pad, te bereiken.
Kans: 0-25%
Beste tijd: februari en maart
Ontdek het zelf: Qinling-gebergte (China)

 

Wolf
Finse meren (Finland), Yellowstone NP (Verenigde Staten)

De wolf komt in veel landen in Europa en Noord-Amerika voor. Maar dit dier wordt zelden gezien. De beste plek is het beroemde Yellowstone, maar dan wel in de winter. Dan laten de dieren zich geregeld zien in de diverse besneeuwde valleien van het park.

Waarbij zelfs af en toe de jacht op bijvoorbeeld bizons of herten te zien is. In Oost-Finland laten de wolven zich geregeld zien aan de grens met Rusland. Er zijn speciale berenexcursies, waarbij je ook bijvoorbeeld wolven en veelvraten kunt spotten.
Kans: Finland 50-75%, Verenigde Staten 75-100%
Beste tijd: zomer (Finland) en februari/maart (Verenigde Staten)
Ontdek het zelf: Finse Meren (Finland), Yellowstone NP (Verenigde Staten)

 

Orka
Noorse fjorden (Noorwegen), Vancouver Island (Canada), Valdés (Argentinië), Antarctica

De orka is de grootste dolfijnensoort ter wereld. Deze gracieuze dieren trekken in de winter naar het hooggelegen Tysfjord in Noorwegen om daar op de grote scholen haringen te jagen. Waarbij ze opvallend ver het fjord in komen en zich goed laten bekijken.

In Canada laten orka’s zich geregeld dicht bij de kust zien in het najaar. Dan worden er speciale ‘orkatours’ georganiseerd om de diverse groepen rondzwemmende dieren te zien. In het wereldberoemde Valdés komen ze elk jaar het strand op...
Kans: Noorwegen 50-75%, Canada 75-100%, Valdés 25-50%, Antarctica 25-50%
Beste tijd: november en december (Noorwegen), november tot januari (Canada en Antarctica), maart (Valdés)

Ontdek het zelf: Noorse fjorden (Noorwegen), Vancouver Island (Canada), Valdés (Argentinië), Antarctica

 

Bruine beer of grizzlybeer
Finse meren (Finland), Yellowstone NP en Katmai NP (VS), Vancouver Island (Canada)

De bruine beer leeft in veel nationale parken van Europa nog in het wild. In Finland is de kans extra groot, aangezien de wilde dieren hier worden bijgevoerd. Het meest spectaculair zijn echter de bruine beren die in Noord-Amerika in rivieren op jacht gaan naar de zalmen.

Als de vissen naar hun paaigronden trekken wachten de beren ze op voor een waar vreetfestijn. Dit is een van de grootste natuurspektakels die onze aarde kent. Deze dieren zijn overigens grizzlyberen, een ondersoort van ‘onze’ bruine beer.
Kans: 75-100%
Beste tijd: april en oktober (Finland), augustus/september (VS en Canada)
Ontdek het zelf: Finse meren (Finland), Yellowstone NP en Katmai NP (VS), Vancouver Island (Canada)

 

Orang oetan
Danum Wildlife Reserve en Kinabatangan River Area (beiden Maleisië), Gunung Leuser NP (Indonesië)

Orang Oetans worden door mensen als extreem vriendelijk beschouwd. Ze leven op Borneo, het wilde hart van Maleisië en Indonesië, en op het eiland Sumatra. Met name het Maleisisch deel van Borneo biedt een goede kans deze mensapen te spotten. En wie de dieren niet in het wild heeft gezien, kan altijd naar een opvangcentrum voor in beslag genomen dieren.

Sepilok Rehabilitation Center is de bekendste, maar er zijn er meer. Daar is ook veel informatie te krijgen over de vele bedreigingen waarmee dit dier te maken heeft.
Kans: 75-100%
Beste tijd: maart tot en met oktober
Ontdek het zelf: Danum Wildlife Reserve en Kinabatangan River Area (beiden Maleisië), Gunung Leuser NP (Indonesië)

 

Afrikaanse wilde hond
South Luangwa NP (Zambia), Okavango NP (Botswana), Kruger NP (Zuid-Afrika)

De Afrikaanse wilde hond is voor veel safarigangers het absolute hoogtepunt. Dit roofdier wordt niet vaak gezien, aangezien zijn leefgebied meer dan 50 km2 omvat. Wilde honden worden gezien als uiterst sociaal, ze zorgen zelfs voor zieke dieren in de troep. In diverse nationale parken komen deze dieren inmiddels niet meer voor door met name stroperij, maar in sommigen leven nog gezonde populaties. Met name in het broedseizoen blijven de dieren vaak in de buurt van hun jongen, dus zijn ze iets makkelijker op te sporen. Maar hou er rekening mee dat je waarschijnlijk meerdere dagen nodig hebt om ze te zien.
Kans: 25-50%
Beste tijd: oktober en november
Ontdek het zelf: South Luangwa NP (Zambia), Okavango NP (Botswana), Kruger NP (Zuid-Afrika)

 

Chimpansee
Bwindi Impenetrable Forest en Kibale Forest (Uganda), Mahale Mountains (Tanzania)

De chimpansee is het dier dat het dichtst bij de mens staat, roepen wetenschappers al jaren. Ze leven meestal in groepen. Net als bij berggorilla’s worden speciale ‘trekkings’ georganiseerd naar de laatste verblijfplaats van de troep. Van daaruit wordt het spoor gevolgd totdat de dieren in zicht komen. Soms duurt dit een uur, soms vijf uur of meer.

Ook hier geldt dat een bezoek aan de dieren maximaal een uur duurt. Waarbij de dieren kunnen slapen of op jacht zijn. In het laatste geval worden ze met rust gelaten.
Kans: 75-100%
Beste tijd: juni tot maart
Ontdek het zelf: Bwindi Impenetrable Forest, Kibale Forest (Uganda), Mahale Mountains (Tanzania)

 

Witte haai
Gansbaai (Zuid-Afrika)

De witte haai is een van de meest angstaanjagende dieren ter wereld. Wie het dier in het wild wil zien, kan dit in een stevige kooi doen. Met een boot kunnen toeristen naar Dyer Island en Geyser Rock, twee eilandjes die zo’n acht kilometer uit de kust liggen. Dit is het leefgebied van tienduizenden Kaapse pelsrobben. Het kanaal tussen de eilanden wordt ‘Shark Alley’ genoemd, omdat hier veel witte haaien patrouilleren. Met snorkelapparatuur (en zwempak) is het mogelijk het water in te gaan, zodra een haai is gespot. Meestal komt de haai kijken, vaak erg dichtbij. Het is maar goed dat er een stevige kooi tussen het dier en de toeristen zit.
Kans: 75-100%
Beste tijd: april tot en met november
Ontdek het zelf: Gansbaai (Zuid-Afrika)

 

Jaguar
Pantanal (Brazilië)

De jaguar heeft een verborgen leven. Dit roofdier leeft in grote delen van Zuid-Amerika, maar wordt zelden gezien. Behalve in de Pantanal, een immens moerasgebied. In het droge seizoen laten de dieren zich vaak zien op de boerderijen; hun drinkwater trekt veel dieren aan.

Neem wel de tijd voor een ontmoeting, minimaal drie dag verblijf is noodzakelijk om een kans te maken. De lokale bevlokingk ent de deiren ged en kan je helpen. Waarbij het kan gebeuren dat je ergens rustig zit en het dier uit de struiken komt wandelen.
Kans: 25-50%
Beste tijd: eind juni tot eind oktober
Ontdek het zelf: Pantanal (Brazilië)

 

Er naar toe?

Diverse reisorganisaties bieden reizen aan waarbij het spotten van deze dieren centraal staat. Meestal zijn het compleet verzorgde reizen, die privé of in een groep kunnen worden gemaakt. Daarnaast is een combinatie met andere bezienswaardigheden mogelijk. Deze trips zijn vooral populair bij mensen die al eens een keer op safari zijn geweest, waardoor hun honger is gewekt.

 

Ga kijken bij:

Sundowner Wildlife Holidays, Untamed Wildlife Safari’s, Thika Travel

 

Andere reisorganisaties bieden tijdens rondreizen ook geregeld de mogelijkheid om bepaalde diersoorten in het wild te zoeken. Zoals bijvoorbeeld de berggorilla en de orang utan. Deze reizen zijn vaak in een groep, waarbij de excursie een onderdeel is van het gehele programma.

 

Ga kijken bij:

SNP Natuurreizen, Djoser, Baobab

Toeristen kunnen daarnaast ook als vrijwilliger bedreigde diersoorten helpen. Onder leiding van wetenschappers is het mogelijk enkele weken bijvoorbeeld in beslag genomen dieren op te vangen. Of onderzoek doen naar dieren in het wild, door dieren te observeren of bijvoorbeeld prooidieren van roofdieren. Het is een intensieve manier om alles te weten te komen over dieren, hun leefgebied en de problemen met mensen. Meedoen aan deze projecten kan over de gehele wereld.

Ga kijken bij:

Ecovolunteer en Global Spirit

• Bron: / Corno van den Berg
• Datum: 22 augustus 2011