Opmerkelijke folklore in Catalonië: de caganer

Door: Corno van den Berg

24 december 2010 - Het beeld stelt een poepende man voor. Van meer dan vijf meter hoog. Met een kerstmuts op. En hij staat pontificaal in een groot winkelcentrum in Barcelona. Een opmerkelijke Catalaanse traditie. Maak kennis met de 'caganer'.

Bezoekers die de traditie niet kennen kijken vreemd op. In het grote winkelcentrum MareMagnum aan het einde van La Rambla in Barcelona staat een immense man duidelijk zichtbaar voor iedereen. Met de broek op de enkels. En een hoop ontlastig achter hem. Het is een 'caganer', een eeuwenoude traditie uit Catalonië. De poppen beelden voorspoed uit: door de ontlasting op de aarde te laten vallen wordt deze vruchtbaar. De achterliggende gedachte is dat alles wat de natuur geeft, ook aan de natuur moet worden teruggegeven.

 

Maar het is ook een teken van humor, spot en minachting. Met name bij bepaalde hoog geplaatste publieke figuren. Vandaar dat er ook 'caganers' zijn van Obama en de paus. Maar ook beroemde voetballers als Ronaldo en Messi moeten er aan geloven, net als populaire tekenfilmfiguren zoals Spongebob.

 

 

Volgens kenners gaat de traditie terug tot in de 16e eeuw. Destijds werd het als een eer en een zegen beschouwd als iemand een 'grote boodschap' op zijn land achterliet. Mest was schaars en veel waard. Deze uiterst belangrijke en kostbare grondstof garandeerde de eigenaar een voorspoedige oogst en dus ook rijkdom.

Wie tegenwoordig naar het noorden van Spanje gaat komt deze 'caganer'-figuurtjes op talloze plaatsen tegen. Met name rond Kerst, als ze overal te koop zijn. Ook bij kerken en dergelijke zie je ze verschijnen, waaronder bij de beroemde Kathedraal van Barcelona. En kun je dus aan de verbaasde toeristen uitleggen wat deze opmerkelijke beelden voorstellen.

• Bron: / Corno van den Berg
• Datum: 24 december 2010