Ramptoerisme: Tsjernobyl opent deuren voor toeristen

Door: Corno van den Berg

14 december 2010 - Het was ooit de plek waar 's werelds ergste nucleaire ramp plaats had. Maar vanaf 2011 kunnen toeristen een kijkje nemen bij het totaal verlaten Tsjernobyl. Oekraïne heeft verregaande plannen om de toeristische beperkingen rond de nucleaire site op te heffen.

De krachtcentrale van Tsjernobyl ontplofte in 1986 en brandde totaal af. Het ongeval in Tsjernobyl eiste 32 levens van werknemers en brandweerlui. Het Internationaal Atoomagentschap heeft geschat dat nog zo'n 4.000 mensen zullen sterven aan de gevolgen van kanker die ontstond doordat mensen in contact kwamen met nucleair materiaal van de kerncentrale.

De afgelopen maanden doken er al diverse video's op van mensen die het gebied hadden betreden. Illegaal of legaal, want er worden al enkele jaren in de zomer zo'n dertig tot veertig toeristen toegelaten in het gebied. Het aantal bezoekers voor een bezoek zijn aan zeer strenge voorwaarden verbonden. Nog wel. Op dit moment is het alleen mogelijk met een ervaren gids te gaan. Daarbij bezoek je onder meer Pripyat, een verlaten stadje dat sinister aanvoelt.

Gezondheid

Meer dan twintig jaar na dato is de straling in de regio nog steeds veel hoger dan op andere plekken. Volgens wetenschappers zou een langer verblijf gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid, maar een kort bezoek niet. Opmerkelijk is ook dat het gebied niet echt een kaal post-apocalyptisch landschap is. Sterker nog hier zijn allerlei dieren gesignaleerd, waaronder ook bruine beren. Het is dan ook tot natuurgebied verklaard.

Er woedt al een geruime tijd een discussie in de Oekraïne. Met name over de veiligheid. Yuri Rozgoni leidt Ukrainianweb, een gespecialiseerd reisbureau voor de regio. Hij twijfelt of het open gooien van het gebied een slimme zet is. "De verplichte gidsen kunnen de stralingsniveaus interpreteren. Daarnaast weten ze precies waar mensen wel en niet mogen lopen. Door het gebied voor iedereen toegankelijk te maken weten bezoekers niet goed welke voorzorgen ze moeten treffen."

Verplicht nummer

Mary Mycio schreef in 2005 een boek over Tsjernobyl. Volgens haar is een bezoek een verplicht nummer, voor iedereen. ,,Gevaarlijk is het niet. Trek kleren aan die vuil mogen worden. Voor de rest is er weinig gevaar, want het meeste radioactieve materiaal is al in de bodem weggezakt. Je krijgt hier nog wel een dosis radioactiviteit te verwerken, maar die is niet hoger dan waneer je bijvoorbeeld een transatlantische vlucht neemt. Deze plaats is een ontroerend en mooi monument. Het herinnert ons er aan wat er kan gebeuren als technologie ons in de steek laat."

Overigens is het nog niet definitief dat het gebied open gaat voor toeristen. Het nieuws werd bekendgemaakt door Viktor Baloga, de voormalige Sovjetminister voor noodsituaties. Ondertussen wordt er hard gewerkt aan een plan waarin met name de gevaren zoveel mogelijk worden beperkt. Volgende week praat de Oekraïense regering verder over het toeristische initiatief. Het lastige is onder meer dat niet valt in te schatten hoeveel mensen deze extreem bizarre plek willen zien.

• Bron: CNN / Corno van den Berg
• Datum: 14 december 2010