Cuba; Nu of nooit?

Ga je naar Cuba? ,,Ja, ga maar snel. Voordat alles weg is." Ik hoorde het van diverse kanten. Want door de recente afspraken met 'aartsvijand' Amerika zal Cuba gaan veranderen. Ik maak letterlijk een reis terug in de tijd. De grote vraag is; hoe lang nog?


Corno van den Berg

Corno van den Berg

Ga je naar Cuba? ,,Ja, ga maar snel. Voordat alles weg is." Ik hoorde het van diverse kanten. Want door de recente afspraken met 'aartsvijand' Amerika zal Cuba gaan veranderen. Ik maak letterlijk een reis terug in de tijd. De grote vraag is; hoe lang nog?

Cuba & Tenzing Travel

Tijdens uw Cuba vakantie doet u een stapje terug in de tijd. Koop typische Cubaanse sigaren, drink échte Cubaanse rum, dans de Salsa in Havana en bekijk de typische oldtimers die in Cuba rondrijden. Daarnaast zijn er prachtige natuurgebieden en stranden om te relaxen.

Wilt u advies over uw rondreis Cuba? De reisspecialisten van Tenzing Travel adviseren u graag uit eigen ervaring over uw ideale reis naar Cuba.

Bekijk alle rondreizen op Cuba

Een stap terug in de tijd….

Huh? Mensen lopen op straat zonder voortdurend op hun telefoon te kijken, Amerikaanse klassiekers sieren de weg en de huizen lijken zo uit een filmset te zijn gehaald. Dit is de beroemde oude binnenstad van Havana. Alsof het de jaren zestig is.

Taxi-Cuba-Havana
Een ritje in een oude Chevrolet-taxi in Havana.
(Foto: Corno van den Berg)

Cuba Flexdrive

De Best Deal Cuba Flexdrive is de meest uitgebreide manier om Cuba te verkennen. Het programma biedt de mogelijkheid om een reis op maat, op een ‘eigenwijze’ manier, samen te stellen, waarbij je zelf de hotels dwars door heel Cuba uitkiest!

Bepaal zelf je route en kies accommodaties in de stad, op het platteland, in de bergen en aan het strand.

Creëer je eigen Cuba reis

Een heus 'oh ja'-moment. Niet zo lang geleden had niemand een mobiele telefoon. Tegenwoordig zie je iedereen bellen of op hun telefoon kijken. Niet in Cuba. Er is wel mobiel internet, maar weinig mensen kunnen het betalen. En ook de verbinding is vaak matig. Dit is digitaal detoxen, want ook bij veel hotels is geen wifi te vinden. Heerlijk!

Het is letterlijk een blikvanger. Een Amerikaanse oldtimer; een kleurrijke Chevy Bel Air uit 1956. Zo mooi. En hij is zoals het hoort; hij piept en hij kraakt. Bij het instappen, bij het rijden, eigenlijk altijd. Ik kijk om me heen. De auto is voorzien van de originele tierelantijnen.

Als je zo'n auto koopt, moet je wel een automonteur zijn.

Althans, op de Cubaanse manier, dus veelal met de hand nagemaakt. Of in elkaar getimmerd. De klassieker heeft opvallend genoeg een cd-speler en airco, die in het origineel ontbraken. De vrolijke chauffeur kijkt me aan. Ja, hij is trots op zijn ultieme liefde.

Een van de duizenden Amerikaanse klassiekers die nog rond rijden op Cuba (Foto: Corno van den Berg)

,,Mijn auto hoort bij mijn identiteit. Onderdelen zijn niet te betalen, dus moeten we creatief zijn. Alleen het plaatwerk is nog origineel. Ik heb er een moderne diesel in gebouwd, die is veel zuiniger." Als je zo'n auto koopt, moet je wel een automonteur zijn. Overal zie je mannen sleutelen aan hun auto; in de stad, maar ook op de snelweg.

De oldtimer staat naast een doffe en gedeukte Lada. De auto is eigenlijk te lelijk om in te stappen, maar ik doe het toch. Want dit toont de geschiedenis van Cuba in een notendop. Het communisme van 'oude vriend Rusland' regeerde hier met harde hand, terwijl het volk vooral hunkerde naar het vrije Westen.

Het Oude Havana. (Foto: Corno van den Berg)

Vandaar dat je in Cuba ook nu nog de bizarre mix van Lada's en Amerikaanse klassiekers in het straatbeeld ziet. Lang hoef ik niet te wachten als ik een praatje met hem maak. Want ja, de chauffeur van de Lada vindt de oude tijden beter dan nu. Het geeft goed aan hoe de Cubanen worstelen.

Hij moppert wat. Zijn kinderen hebben het internet ontdekt, hij weet er zelf niets van. En lacht wat. Internet is hier wel degelijk, al is niet alles toegankelijk. En je kunt hier online via een speciale kraskaart. Voor een half uurtje per kaart. Bij een specifiek wifi-punt.

Een karakteristiek beeld van Cuba. (Foto: Corno van den Berg)

Terwijl hij voluit praat, is hij vooral bezig met remmen. Of althans een poging tot. Echt goed werken ze niet meer. Tot twee keer toe moeten we uitwijken voor een stilstaande auto bij een verkeerslicht. Dat is even slikken. Het avontuur ligt in Cuba letterlijk op straat...

Reizen in Cuba is intrigerend. Dat was het al en is het zeker nu. Als reiziger krijg je een unieke kans om de discussie met de lokale bewoners aan te gaan. Over hun leven, maar ook over je eigen leven. Waar ik veel over kan vertellen, maar ik vind eigenlijk dat je dat zelf moet doen. Reis zelf naar Cuba. Wat let je?

Volg me op Facebook

 
 

Het veranderende Cuba

Wie door Cuba reist merkt dat het land op een keerpunt zit. Na een jarenlang embargo is President Raúl Castro (de jongere broer van Fidel) nu 'vriendjes' met Obama geworden. Al is niet helemaal duidelijk wat dat precies inhoudt. Toeristen vrezen dat Cuba zal veranderen; en wel snel. Het is het huidige dilemma van Cuba.

Als toerist is het zien van paard en wagens, vervallen huisjes en oude auto's mooi. Maar als het je leven is, is het anders. Maar mag je de Cubanen vooruitgang ontzien? Want ja, de lokale bevolking ziet het logischerwijs iets anders.

Muziek-Cuba
Overal op Cuba kom je muziek tegen. (Foto: Corno van den Berg)

Dezelfde reis als Corno maken?

Ontdek alle hoogtepunten van Cuba met de 15-daagse Bestseller Best of Beautiful Cuba. Met deze autoreis krijg je een zeer goede indruk van het land.

Van het levendige Havana, met zijn nostalgische flair en unieke architecturale verscheidenheid, reis je door het wereldberoemde landschap van Viñales, naar koloniaal Trinidad (werelderfgoed UNESCO), de bergketen Sierra Escambray en Sierra Maestra en niet te vergeten Santiago de Cuba, smeltkroes van culturen.

Ontdek deze reis.

,,We hopen op verandering. Een betere economie, meer banen en meer salaris. Nu verdient iedereen in de onderklasse hetzelfde," taxichauffeur Carlos lacht. Hij begrijpt waarom ik hier ben. ,,Maar het zal nog zeker tien jaar duren. Dit is Cuba." De stilte na zijn woorden is veelzeggend. Zijn diepe zucht ook.

Ik kan me niet voorstellen dat ze zomaar de deuren wagenwijd zullen open gooien...


Ik dwaal door de winkelstraatjes van Havana. Het is wonderlijk; McDonalds en andere Amerikaanse ketens ontbreken volledig. Sterker nog, ik zie niet één bekende winkelketen zoals bij ons. Alles is kleinschalig, met nog opvallend veel handwerkslieden die je helpen terwijl je wacht.

Een groepje schoolkinderen koopt een lokale cola, want Coca Cola mag hier de markt niet op. Vooralsnog. Een verse mojito met een flinke scheut Havana Club rum kost hier op straat zo'n twee euro. Bijna de prijs van een blikje cola bij ons...

Was hangt te drogen op een balustrade. (Foto: Corno van den Berg)


De vraag is of dit soort bedrijven de komende jaren wel zullen komen, net als de grote Westerse hotelketens die staan te trappelen. Veelal heeft de overheid dit allemaal in handen. Ik kan me niet voorstellen dat ze zomaar de deuren wagenwijd zullen open gooien. Toch? Of zouden ze nu ineens wel voor het grote geld kiezen; de ultieme vorm van kapitalisme?

Sigaren, mogotes en rum

Een tocht door het binnenland van Cuba, langs de groene valleien van Viñales tot het kloppend hart van de tabak: Pinar del Rio. Ik rook mijn eerste sigaar ooit, drink mijn zoveelste rum en geniet met alle zintuigen.

Sigaren-fabriek-cuba
Een kijkje in een sigarenfabriek. (Foto: Corno van den Berg)

Er is geen ontkomen aan. Ik heb nooit gerookt (vind het vies ruiken), maar wil het wel ooit eens proberen. En dan geen halfbakken sigaret, maar meteen aan een dikke sigaar.

Waar kan dat beter dan in Cuba? Volgens kenners komen hier de beste sigaren ter wereld vandaan. Hoog tijd om er eentje te proberen.

Een man steekt hem vakkundig aan met een speciaal houtje. Nu is het mijn beurt. ,,Niet over je longen," krijg ik nog als advies. Het is even wennen. Ik krijg de dikke sigaar niet op, al is dat wel zoals het hoort.

Je moet hem af en toe weer aansteken en er opnieuw van genieten. Maar het is simpelweg teveel van het goede. Dan ben ik maar niet zo macho als de Cubanen. Zij hebben dat in hun bloed en ik niet echt.

Wandelen-cuba-vinales
Een boerderij in Vinales. (Foto: Corno van den Berg)

In Touch with Cuba

Neem een kijkje in het leven van de Cubanen tijdens je verblijf in de Casas Particulares. Geniet van kleurrijk Havana, de schilderachtige vallei van Viñales, de parel van het zuiden Cienfuegos, de Spaans koloniale stad Trinidad en Santa Clara.

Eindig je rondreis Cuba op het schiereiland Varadero, de belangrijkste strandbestemming van Cuba. Het heeft een langgerekt, fijn wit zandstrand van ruim 20 kilometer aan een heldere, blauwgroene zee.

Ontdek Cuba nu zelf

Ik volg La Ruta del Tabaco; oftewel de weg van de tabaksbladeren die eindigen als wereldberoemde sigaar. Want ja Cubaanse sigaren zijn wereldberoemd geworden door onder andere Churchill en Alfred Hitchcock.

Maar ook Leonardo Di Caprio steekt er graag een op in zijn films. Sigaren zijn niet stoffig, maar weer macho voor de man. Oh, en in Cuba ook voor de vrouw zie ik.

In één dag ontmoet ik de landbouwer, zie ik het droogproces, sta met open mond te kijken hoe alle bladeren worden gesorteerd op geur en kleur (en dus kwaliteit) en verbaas me in de fabriek waar de bladeren veranderen in een gewilde sigaar.

Ik hoor ineens: Wil je een Pina Colada of Coco Loco?

Dit is 'big business'. In Cuba worden jaarlijks zo'n 100 miljoen sigaren gemaakt. En ja, die zijn van de hoogste kwaliteit op aarde. Veel daarvan worden geëxporteerd, al zie ik overal op straat mensen roken.

Een boer met zijn bijzondere ploeg op zijn veldje. (Foto: Corno van den Berg)


De tabaksboer kijkt wat mistroostig naar zijn veldje. Ik zie alleen maar wat kale grond; het is (nog) niet het seizoen. ,,We beginnen in december met verbouwen. Als je in maart komt kun je de oogst van de bladeren meemaken." Wel kan hij laten zien hoe de bladeren drogen in een warme houten schuur. De geur van tabak prikkelt de neus.

,,Net als bij wijn draait het om de grond, in dit geval rijke zandgrond, het klimaat en natuurlijk de kennis van de verbouwer. En dat alles is hier ideaal voor de beste sigarenplanten." Hij steekt een sigaar op, met zijn verweerde gezicht en cowboyhoed voldoet hij volledig aan het ideale plaatje van een tabaksboer.

De boer rookt op zijn gemak zelf een sigaartje. (Foto: Corno van den Berg)

Op een van de boerderijen annex fabriek worden de bladeren gedroogd en gesorteerd. Degen die onderaan de struik hangen zijn minder sterk dan die bovenaan vol in de zon hebben gehangen. Voor de juiste mix gaan in één sigaar tientallen bladeren van verschillende kwaliteit. Anders wordt hij te sterk of te mild. Het valt me op dat er hier veel vrouwen werken.

Het geluid van knisperende bladeren vult de zaal. Het bordje 'niet roken' dat overal is te vinden is logisch, maar ook wel grappig. De vrouwen moeten juist weer grinniken om die lange Nederlander die van alles foto's en video's maakt.

Fidel Castro is nog steeds overal aanwezig. (Foto: Corno van den Berg)


Dit is Pinar del Río, het rokend hart van de Cubaanse sigarenindustrie. Bij een van de fabrieken waar met de hand de duurste sigaren worden gerold. In een vloeiende beweging draait een jongen het dekblad om alle andere bladeren. Om daarna met een vlijmscherp mesje een blad op maat te snijden zodat deze de achterkant van de sigaar bedekt. Het is heerlijk om deze handvaardigheid te zien.

Het gebied dat de meeste bekendheid geniet is Viñales, met name door het landschap. Hier heersen de mogotes; vreemde kalkstenen heuvels die volledig zijn begroeid met tropische planten. Het is lastig voor te stellen, maar dit was ooit een oerzee. Die langzaam omhoog is gekomen. Paardrijden is hier een must, net zoals veel Cubanen doen. Het liefst in de vroege ochtend als het licht over het landschap valt.

Onder toeziend oog verken ik het landschap te paard. (Foto: Corno van den Berg)


Al ga ik liever wandelen. Dwalen zonder vooropgestelde route. Of eigenlijk verdwalen dus. Ik kom niemand tegen, ja een unieke krulstaarthagedis, die alleen op Cuba voor komt. Na urenlang struinen door het landschap zie ik ineens een paar hutjes. En ik hoor: ,,Wil je een Pina Colada of Coco Loco?" Dat is nog eens een goede vraag. Ik kies het laatste, al weet ik niet wat het is. Bij de stem hoort een jongen. Hij slaat met een machete een kokosnoot open. Zo verfrissend heb ik hem zelden gehad. En zeker niet zurig, zoals een kokosnoot wel kan zijn.

,,Je moet het bovenste kokoswater er uit slurpen, dan voeg ik ananassap, honing en tot slot een flinke scheut rum toe." Dit soort ontmoetingen zijn de leukste. En de lekkerste. Als overduidelijke toerist met rood hoofd en overal zweet, word ik wel wat afgezet. Maar het is meer dan de moeite waard. Zeker met dit uitzicht over de mogotes. Ik ben mijn vermoeide benen direct vergeten. Tot ik weer op sta, althans.

Wandelen in een wonderlijk landschap. (Foto: Corno van den Berg)

In het hart van veel kalkstenen heuvels vind je grotten. Deze zijn ontstaan door erosie van regenwater, maar ook door rivieren. Ik daal af in de Cuevas de Santo Tomas, de grootste grot van Cuba. Klimmen en klauteren is het devies. De lamp op mijn helm helpt wel wat, maar is te flauw om ver te kijken. Dus gebruik ik de zaklamp op mijn mobiel. Goh, is hij toch nog nuttig op deze reis...

Foto-Album

In Cuba blijf je foto's maken. De meeste mensen vinden het niet erg of laten zich graag vastleggen. In Havana kun je wel wat straatverkopers tegen komen die een paar cent willen hebben voor een foto. Aan jou de keus of je dat wilt of niet.

Cubaanse-boeren

Twee mannen werken op het veld.

Amerika-Cuba-mensen

Sommige mensen zijn opvallend Amerikaans gezind.

Cuave-Santo-Tomas-Cuba

Een van de grotten die je kunt bezoeken: Cueva de Santo Tomas.

Cuba-bloemen

Een van de bloeiende bloemen op Cuba.

Cuba-eten

Een varken wordt geslacht net buiten een dorpje.

Las-terrazas-cuba

Een boottochtje in Las Terrazas.

Hotel-Los-Jazmines-vinales

Het niet verkeerde uitzicht van Hotel Los Jazmines in Vinales.

Cuba-liefde-love

Een stelletje voor het Capitolio, de Cubaanse variant van het Capitool in Washington.

waterval-vinales-cuba

Een waterval in Vinales.

Landschap-cuba

Een tabaksschuur in het laatste avondlicht.

Kunst-cuba-havana

Straatkunst in Havana.

Cuevas-de-Santo-Tomas-cuba

Een groepje toeristen verkent de Cuevas de Santo Tomas bij Vinales.

Hagedis-Cuba

Is het een jonge hagedis of zijn ze zo klein op Cuba?

taxis-havana-cuba

De beroemde taxi's van Havana.

Havana-cuba-rondleiding

Een doorkijkje in Havana.

Las-Terrazas-dorp

Een sfeerbeeld van Las Terrazas.

Mooiste-Zonsondergang-cuba

Een zonsondergang zoals het hoort....

Las-terrazas-zwemmen

Zwemmen in Las Terrazas.

Hagedis-Cuba-krulstaart

Een krulstaarthagedis op Cuba.

Kapper-havana

Een kapper in Havana.

Trouwen-Cuba-Havana

Een stelletje trouwt in Havana.

Havana-straat-artiest

Een hondje langs de weg in Havana.

Fabriek-cuba

Een prikklok onder het toeziend oog van ...

Kinderen-cuba

Kinderen spelen op straat.

Sigaren-temperatuur

De temperatuur in de sigarenbladeren wordt continu in de gaten gehouden.

Vinales-hoogtepunten

Vinales: Mogotes, sigarenvelden en palmbomen...

Rum-cuba-kopen-winkel

Veel keuze uit rum op Cuba....

Vinales-Cuba-overnahcten

Zo ziet wonen in Vinales er uit.

Overnachten-beste-plek-cuba

Een aardige plek om te overnachten op het platteland.

Lunch-Cuba

Mijn tafelgenootje bij een lunch.

Sigaren-blad-bladeren.cubs

Een sigarenblad van de beste kwaliteit.

Paarden-cuba

Twee karakteristieke paardenboeren.

Las-terrazas-op-cuba

De aangelegde terrassen van Las Terrazas op Cuba.