Deel

0
Tweet about this url
Help het jachtluipaard

Help het jachtluipaard

Als toerist kun je dit bijzondere dier eenvoudig helpen:
Help het snelste dier ter wereld
Adopteer een jachtluipaard
Help mee wilde dieren te tellen

Het geluid is zacht, maar onmiskenbaar. Ze spint. Alleen is de maker niet een normale huiskat, maar een jachtluipaard. Ik kroel zachtjes haar kop, ze reageert gelaten op mijn aanrakingen. Het roofdier ligt in het Hoedspruit Endangered Species Centre bij het Kruger NP. Het snelste landdier ter wereld zit in de problemen. Het aantal wilde dieren gaat namelijk hard achteruit. Een speurtocht naar het waarom.

Gratie en snelheid. Een bijzondere combinatie die op het lijf van het jachtluipaard is geschreven. Dit dier, dat wij ook kennen als cheetah, haalt in een sprint 115 kilometer per uur. In het noorden van Zuid-Afrika is het probleem van deze diersoort goed zichtbaar, gelukkig wordt er ook aan oplossingen gewerkt. En wie wil kan een kijkje nemen.

Wandelende biefstukjes

De beelden van een paar jaar geleden staan nog scherp op mijn netvlies. Tijdens een vroege ochtendsafari zie ik een moeder jachtluipaard met twee jongen langzaam wakker worden. Ze rekt zich uit, de jongen spelen wat met elkaar. Het zachte ochtendlicht geeft ze een gele, warme tint. In de verte zijn wat antilopen zichtbaar. Om het beter te kunnen zien springt ze op de motorkap van onze auto; een open jeep, welteverstaan. Ik schrik behoorlijk, maar moeder heeft alleen maar interesse in de wandelende biefstukjes verderop.

Sinds die intense ontmoeting heb ik een zwak voor dit dier. En nu blijkt hij, zonder er iets aan te kunnen doen, langzaam van de aardbodem te verdwijnen. Zijn specialisatie dreigt zijn ondergang te worden. Eeuwenlang hebben veel dieren in Afrika moeten evolueren om te overleven. Leeuwen leerden vanuit een hinderlaag jagen, terwijl hun prooidieren bijvoorbeeld groter werden (olifanten) of gevaarlijke hoorns (Afrikaanse buffels) kregen. De kleinere prooidieren gingen in groepen leven om zo de roofdieren aan te zien komen.

Het jachtluipaard ontwikkelde een andere tactiek. Om steeds sneller te kunnen rennen werd zijn lichaam ook steeds ranker. Zodat hij zelfs op de beroemde open grasvlaktes van Afrika zijn prooi kon verschalken. Niet vanuit een hinderlaag, maar op pure snelheid. Met een ongekende elegantie en souplesse, die zelfs wetenschappers deed verbazen. Een intrigerend wezen, zelfs al voor de Oude Egyptenaren. Zij hielden jachtluipaarden als huisdier.

Maar hun leefgebied verdwijnt echter gestaag. Vooral door de mens. Op de vlaktes worden zijn prooidieren vervangen door vee, die streng worden bewaakt. Waardoor ook de jachtluipaarden verdwijnen. Daarnaast maakt hun leefgebied meer en meer plaats voor boerderijen. Tot slot kan hij door zijn tengere bouw niet op tegen andere roofdieren. Zo pakken hyena's vaak hun net gevangen prooi af, waardoor sommige dieren letterlijk verhongeren. Terwijl met name leeuwen graag jonge jachtluipaarden doden, ze worden gezien als concurrentie.

Ooit kwam het roofdier in bijna heel Afrika voor, net als in het Midden-Oosten en een deel van Azië. Tegenwoordig zijn het vooral de nationale parken in Oost- en Zuidelijk-Afrika en nog een paar in West-Afrika en Iran, al is daar bijna niets over bekend. Rond 1900 waren er 100.000 dieren. Wetenschappers denken dat er nu nog tussen de 7.000 en 12.000 rond lopen. En het ziet er somber uit voor de toekomst. Al zijn er lichtpuntjes.

Lover's Lane

Ik loop door Lover's Lane, wat feitelijk een eufemisme is. Het is een pad langs de vele kooien in Hoedspruit. Om de 35 vrouwtjes in het fokcentrum in de juiste stemming te krijgen laten ze één keer per jaar mannetjes door de straat paraderen. Met resultaat: de vrouwtjes worden hierdoor snel krols. Waarna een paring volgt.

Want hier gaat het om: jonge dieren. Zij gaan onder begeleiding naar grotere gebieden. Ze worden bijgevoerd, maar soms ook niet. Waardoor ze langzaamaan zelf leren jagen. En als ze de techniek onder de knie hebben worden ze uitgezet, het liefst in beschermde gebieden. De teller staat inmiddels op 30 dieren, die je op safari in diverse landen kunt tegen komen. Ik realiseer me ineens: misschien kwamen die moeder met jongen ook wel hier vandaan …




Op bezoek in Zuid Afrika Het zal je niet ontgaan zijn: het WK Voetbal is afgelopen. Maar het gastland Zuid-Afrika heeft meer te bieden. Een kennismaking met de bewoners: mens en dier.

Laat je inspireren door …

Droomplekken.nl werkt graag samen met gerenommeerde reisaanbieders, die garant staan voor een selectie van bijzondere en kleinschalige hotels, prachtige rondreizen en verrassende excursies.

De reizen zijn nooit standaard en opgezet met oog voor het kleinste detail. Maatwerk en flexibiliteit is altijd de kracht van Kuoni geweest. Met vestigingen over de hele wereld heeft Kuoni al meer dan 100 jaar ervaring met het organiseren van de meest uiteenlopende reizen.  

Enkele voorbeeldreizen naar Zuid-Afrika:

11-daagse autoreis Highlights of Limpopo
Verken in een eigen auto de beroemde Panoramaroute, zoek de Big Five (en meer) in Kruger Nationaal Park, maak een wandelsafari met een gids en zie Pretoria.

20-daagse groepsreis Best of South-Africa
Wandel door Soweto, duik Kruger in, zie Pretoria en het natuurpark Hluhluwe, ontdek Johannesburg en Pretoria, proef wijnen op de Wijnroute en bezoek Robbeneiland, Kaapstad en de Tafelberg.

23-daagse camperreis South Africa by Camper
Pak de camper en rij van Johannesburg, via Kruger Nationaal Park en Swaziland naar Kaapstad. Zie de rijkdom van Zuid-Afrika en reis in absolute vrijheid.

Deze special is gemaakt in samenwerking met South African Tourism. Naast veel eigen foto's zijn foto's gebruikt van: Paul Mannix, Hermanus Backpackers, Michael Clarke en Tjeerd Wiersma.