Kasteel van Chambord

Het Kasteel van Chambord is het grootste en beroemdste kasteel van de Loirestreek. Het enorme renaissancekasteel in Frankrijk werd gebouwd als toonbeeld van de macht van koning Frans I. Binnen vind je de beroemde dubbele wenteltrap, maar voor mij zit de grootste verrassing boven op het dak. Tussen de torens, koepels en honderden schoorstenen lijkt het alsof je door een klein stenen dorp wandelt. Dit zijn de bezienswaardigheden en praktische tips voor je bezoek aan Château de Chambord.

Waarom is het Kasteel van Chambord zo bijzonder?

Chambord is geen romantisch woonkasteel zoals Kasteel van Chenonceau en ook geen rijk ingericht paleis zoals het Kasteel van Versailles. Het is vooral een architectonisch experiment op enorme schaal. De bouw begon in 1519 in opdracht van koning Frans I. Hij wilde geen permanent woonpaleis, maar een monument waarmee hij indruk kon maken op buitenlandse vorsten en ambassadeurs. Zelf verbleef hij uiteindelijk maar enkele weken in Chambord.

Het duurde tot de regering van Lodewijk XIV voordat het gebouw volledig werd voltooid. De combinatie van een middeleeuws silhouet met Italiaanse renaissance-elementen was destijds vernieuwend. Het vierkante hoofdgebouw heeft vier zware hoektorens, maar binnen draait vrijwel alles om symmetrie, licht en de centrale dubbele wenteltrap.

“Het kasteel is door de architectuur uniek. Neem de tijd voor de trap, de kamers en vooral het dak. Kijk goed hoe alles is gebouwd, het is een ongekend huzarenstukje.”

---

Corno van den Berg

De dubbele wenteltrap

Midden in het kasteel staat de beroemdste bezienswaardigheid van Chambord: de dubbele wenteltrap. Deze bestaat uit twee spiralen die om dezelfde centrale kern draaien. Twee mensen kunnen tegelijkertijd via een andere trap omhoog of omlaag lopen. Daarbij zien ze elkaar door openingen in de centrale schacht, maar kruisen ze elkaar niet. Het is leuk om dit zelf uit te proberen.

Heeft Leonardo da Vinci de trappen van Chambord ontworpen?

De architect van Chambord is nooit met zekerheid vastgesteld. Wel vertonen de trap, het centrale grondplan en enkele technische oplossingen duidelijke overeenkomsten met ideeën uit de notitieboeken van Leonardo da Vinci. Hij stierf enkele maanden voordat de bouw begon, waardoor het waarschijnlijker is dat hij het ontwerp beïnvloedde dan dat hij persoonlijk verantwoordelijk was voor de uiteindelijke uitvoering.

Wandel over de dakterrassen

De dakterrassen zijn voor mij het hoogtepunt van een bezoek aan het Kasteel van Chambord. Zodra je via de dubbele trap boven komt, beland je tussen een wirwar van torentjes, lantaarns, koepels en rijk versierde schoorstenen. Van beneden lijkt het dak vooral decoratief, maar boven ontdek je dat het een complete wereld op zichzelf is.

In het midden staat de rijk gedecoreerde lantaarntoren. Deze is perfect boven de wenteltrap gebouwd. Sterker nog, hij leunt op zijn fundering. Daaromheen kun je over verschillende terrassen wandelen en het kasteel steeds vanuit een andere hoek bekijken. Je kijkt uit over de Franse tuinen, het kanaal en de bossen van het landgoed.

Ga dus niet alleen even naar buiten voor het uitzicht. Neem de tijd om helemaal rondom te lopen. Juist van dichtbij zie je hoeveel details in het natuursteen, de leien daken en de schoorstenen zijn verwerkt. De officiële website noemt 282 schoorstenen op het dak.

De vertrekken van het kasteel

In Chambord zijn meer dan zestig ruimtes toegankelijk. Je ziet onder meer koninklijke appartementen, achttiende-eeuwse vertrekken, gewelfde zalen, wandtapijten en tijdelijke tentoonstellingen. In totaal beheert het kasteel een collectie van meer dan 4.500 kunstwerken.

Toch moet je geen volledig ingericht paleis verwachten. Een deel van de zalen is vrij sober of vrijwel leeg. Chambord bezoek je daarom in de eerste plaats vanwege de architectuur en niet vanwege uitbundige interieurs. Heb je weinig tijd? Richt je dan vooral op de dubbele trap, enkele koninklijke vertrekken en de dakterrassen. De interessantste onderdelen zijn:

• de appartementen van Frans I
• de vertrekken van Lodewijk XIV
• de achttiende-eeuwse appartementen
• de kapel
• de gewelfde plafonds
• de zalen met wandtapijten en kunstvoorwerpen

De salamanders van Chambord

Tijdens je bezoek zie je overal salamanders terug. Dit dier was het persoonlijke embleem van Frans I en verschijnt honderden keren in decoraties, gewelven en reliëfs.

De salamander gold als een dier dat vuur kon overleven en zelfs zou kunnen doven. Daarmee stond hij symbool voor kracht en onverwoestbaarheid. Kijk vooral rond de plafonds en bij de centrale trap hoeveel exemplaren je kunt ontdekken.

De Franse tuinen

Aan de noord- en oostzijde van het kasteel liggen de formele Franse tuinen. Ze werden oorspronkelijk aangelegd tijdens de regering van Lodewijk XIV en na uitgebreid historisch onderzoek volledig hersteld. De huidige tuinen werden in 2017 opnieuw geopend.

Vanaf de terrassen zie je het geometrische patroon het beste. Wandel daarna ook beneden langs de perken, zodat je Chambord vanaf enige afstand kunt bekijken. Het contrast tussen het strakke kasteel, de tuinen en het water levert enkele van de fraaiste uitzichten op. Toegang tot de Franse tuinen is inbegrepen bij het entreeticket voor het kasteel.

Het enorme landgoed van Chambord

Veel bezoekers vertrekken direct nadat ze het kasteel hebben bekeken. Dat is jammer, want het omliggende domein is een belangrijk onderdeel van Chambord.

Het landgoed beslaat ongeveer 5.440 hectare en wordt omgeven door een muur van 32 kilometer. Daarmee is het het grootste ommuurde natuurgebied van Europa en ongeveer even groot als het centrum van Parijs.

Een deel van het bos is vrij toegankelijk. Er liggen ongeveer 23 kilometer aan openbare wandelpaden en meer dan 25 kilometer aan fietspaden. Een eenvoudig rondje van vier kilometer volgt het kanaal en voert langs observatiepunten en informatiepanelen.

In de bossen leven onder meer edelherten en wilde zwijnen. Verwacht niet dat je deze dieren tijdens een gewone wandeling automatisch ziet. Voor een grotere kans kun je een begeleide tocht door het afgesloten reservaat boeken.

Wandelen en fietsen bij Chambord

Heb je voldoende tijd, huur dan een fiets om het kasteel en een deel van het landgoed te verkennen. Vanaf enige afstand zie je pas goed hoe bijzonder de ligging van Chambord is.

Er loopt een fietsroute over het domein. Daarnaast sluit Chambord aan op de routes Loire à Vélo en Châteaux à Vélo, waarmee je ook naar kastelen als Blois, Cheverny en Beauregard kunt fietsen.

Fietsen zijn ter plaatse te huur. Je kunt in het seizoen ook een elektrische boot huren voor een tocht over het kanaal of met een klein elektrisch voertuig langs verschillende uitzichtpunten rijden.

HistoPad: handig of niet?

Voor een eerste bezoek is de HistoPad een goede aanvulling. Deze draagbare tablet krijg je bij de ingang en laat via driedimensionale reconstructies zien hoe verschillende ruimtes er in de tijd van Frans I uitzagen.

De vernieuwde versie bevat negen historische reconstructies, een interactieve kaart en informatie over de architectuur. Er is ook een speurtocht voor kinderen. Nederlands is als taal beschikbaar. De gebruikelijke rondgang met HistoPad duurt ongeveer anderhalf uur, maar met de terrassen en tuinen ben je aanzienlijk langer bezig.

De HistoPad is vooral nuttig omdat verschillende vertrekken tegenwoordig vrij leeg zijn. De reconstructies helpen om het oorspronkelijke gebruik en de inrichting beter te begrijpen.

De unieke rondleiding

De beroemde Visite approfondie duurt drie uur en gaat veel verder dan de gewone publieksroute. Je bezoekt met maximaal achttien deelnemers ook ruimtes die normaal gesloten zijn. Denk daarbij aan tussenverdiepingen, diensttrappen, de zolderconstructie en de lantaarntoren. Dit is wat mij betreft de interessantste rondleiding voor reizigers die Chambord echt willen begrijpen. De tour is alleen in het Frans en bevat veel trappen.

Hoeveel tijd heb je nodig?

Reken voor alleen het kasteel op ongeveer twee uur. Wil je ook rustig over de terrassen lopen en de Franse tuinen bekijken, trek dan minimaal drie uur uit. Voor het kasteel, de tuinen én een wandeling of fietstocht over het landgoed heb je gemakkelijk een halve of zelfs een hele dag nodig. De officiële dagpas combineert het kasteel en de tuinen met de HistoPad, de paardenshow en korting op een buitenactiviteit. Mijn advies:

Snel bezoek: 2 uur
Kasteel en tuinen: 3 tot 4 uur
Compleet bezoek aan Chambord: een halve tot hele dag

Drukte vermijden

Chambord is een van de populairste kastelen van de Loirevallei. Vooral tussen ongeveer 11.00 en 15.00 uur kunnen de centrale trap en de terrassen druk worden. Op drukke dagen is het slim om vóór 10.30 uur of na 15.30 uur te komen. Reserveer vooraf online een ticket, zodat je niet in de rij hoeft te staan.

Kom bij voorkeur direct bij openingstijd. Je kunt dan eerst de dubbele wenteltrap en de dakterrassen bezoeken, voordat de grootste groepen arriveren. Een alternatief is na 15.30 uur, maar controleer dan vooraf goed hoe laat het kasteel en de tuinen sluiten.

Mijn ideale route door het kasteel

Loop na binnenkomst niet meteen alle kamers langs. Bezoek eerst de populairste onderdelen voordat het druk wordt en eindig met het beste zicht op Chambord. Volg deze route:

1. Bekijk de centrale hal en de dubbele wenteltrap.
2. Ga eerst naar boven en wandel over de dakterrassen.
3. Bezoek daarna de belangrijkste vertrekken op de verdiepingen.
4. Bekijk als laatste de Franse tuinen.
5. Loop vervolgens langs het kanaal voor uitzicht op het complete kasteel.

Praktische informatie

Het Kasteel van Chambord is vrijwel het hele jaar geopend. Chambord is gesloten op 1 januari en 25 december en op enkele maandagen aan het begin van 2026. Controleer voor vertrek altijd de actuele kalender.

Parkeren bij het Kasteel van Chambord

De parkeerplaatsen liggen op ongeveer 600 tot 850 meter van het kasteel. Betaal je parkeerkaart bij voorkeur meteen na aankomst. Zo hoef je na je bezoek niet opnieuw langs de betaalautomaat.

Bereikbaarheid

Chambord ligt ongeveer 20 minuten rijden van Blois en iets minder dan twee uur ten zuiden van Parijs. Vanaf de A10 neem je afrit 16 bij Mer of afrit 17 bij Blois.

Reis je met het openbaar vervoer, neem dan de trein naar Blois-Chambord. In het toeristische seizoen rijdt er een pendelbus langs verschillende kastelen in de omgeving. Controleer vooraf de dienstregeling, want deze verbinding rijdt niet het hele jaar door.

Kasteel van Chambord combineren

Chambord is goed te combineren met andere kastelen in de Loirevallei. Probeer niet vier of vijf grote kastelen op één dag te bezoeken. Na Chambord is de kans groot dat alle torens, vertrekken en koningen door elkaar beginnen te lopen. Twee kastelen per dag is meestal het maximum.

Château de Cheverny ligt op ongeveer een halfuur rijden en heeft een veel huiselijker en rijker ingericht interieur. Daardoor vormt het een interessante tegenhanger.
Kasteel van Blois ligt eveneens dichtbij en laat verschillende Franse bouwstijlen naast elkaar zien.
Voor Château de Chenonceau zou ik een afzonderlijke dag reserveren. Dat kasteel ligt verder weg en verdient voldoende tijd voor het interieur en de tuinen.

Is het Kasteel van Chambord de moeite waard?

Ja, vooral vanwege de schaal, de dubbele wenteltrap en de bijzondere dakterrassen. Het interieur is minder uitbundig ingericht dan bij sommige andere kastelen in de Loirevallei. Wie vooral historische meubels en rijk versierde kamers wil zien, zal Cheverny of Chenonceau mogelijk aantrekkelijker vinden.

Maar als je slechts één kasteel wilt zien vanwege de architectuur en de enorme uitstraling, hoort Chambord bovenaan de lijst. Trek daarbij voldoende tijd uit voor het dak en het landgoed. Juist die onderdelen maken het bezoek veel interessanter dan alleen een rondgang langs de kamers.