Santa Fiora

Het stadje Santa Fiora ligt buiten de gebaande paden in Toscane. Veel reizigers rijden rechtstreeks naar bekende plaatsen als Siena, San Gimignano of Pitigliano, maar dat is zonde. Dit sfeervolle dorp op de flanken van de Monte Amiata behoort tot de mooiste verborgen parels van Zuid-Toscane. Je vindt in dit dorp in Italië historische straatjes, bijzondere bezienswaardigheden, fraaie uitzichtpunten en het fotogenieke La Peschiera, waar het heldere bronwater van de Fiora-rivier door het dorp stroomt. Dit zijn de beste tips om Santa Fiora te bezoeken.

Ik wandelde vroeg in de ochtend door de smalle straatjes van Santa Fiora en juist die stilte is me bijgebleven. Geen drukke terrassen of lange rijen toeristen, maar kabbelend water, oude stenen huizen en pleinen waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. Dit is Italië zoals ik het graag wil beleven.

“Het dorp was heerlijk om doorheen te struinen. De diverse uitkijkpunten maakten het extra bijzonder.”

---

Corno van den Berg

Waar ligt Santa Fiora?

Santa Fiora ligt in het zuiden van Toscane, op ongeveer een uur rijden van Siena en niet ver van plaatsen als Pitigliano, Sovana en Sorano. Het dorp ligt op de hellingen van de Monte Amiata, een uitgedoofde vulkaan die het landschap in deze regio bepaalt. Door de hogere ligging is het hier vaak net iets koeler dan in de lager gelegen delen van Toscane, waardoor het ook in de zomer een aangename bestemming is.

Mooiste bezienswaardigheden van Santa Fiora

De grootste attracties van Santa Fiora liggen op loopafstand van elkaar. Juist de combinatie van historie, water en rust maakt Santa Fiora anders dan veel andere dorpen in Toscane.

Waarom Santa Fiora bezoeken?

Santa Fiora is geen dorp waar je van de ene grote attractie naar de andere loopt. De charme zit juist in de sfeer. Dwaal zonder plan door de smalle straatjes, steek de kleine bruggen over en kijk af en toe een steegje in. Op veel plekken hoor je stromend water en tussen de historische gebouwen openen zich onverwacht fraaie doorkijkjes over de omgeving. Juist doordat het dorp minder bekend is dan veel andere Toscaanse bestemmingen, voelt het ontspannen en authentiek.

La Peschiera: het mooiste plekje van Santa Fiora

Voor mij was La Peschiera misschien wel de mooiste plek van het dorp. Dit schilderachtige park met helder water en eeuwenoude stenen muren was ooit de privétuin van de invloedrijke Aldobrandeschi-familie. Midden in het park ligt een bijzonder waterbassin waarin het bronwater van de Fiora-rivier wordt verzameld.

Loop vooral ook naar de hoger gelegen straatjes rondom het park. Vanaf daar heb je misschien wel het mooiste uitzicht over La Peschiera en zie je pas echt hoe bijzonder de waterpartijen tussen de historische gebouwen liggen. Beneden kun je rustig langs het water wandelen, de grote vissen voeren en op een terras iets drinken terwijl je uitkijkt over het park. Het is zo’n plek waar veel langer bleef dan ik had gepland. Heerlijk.

Chiesa della Madonna delle Nevi

Direct naast de Peschiera staat een klein kerkje dat je gemakkelijk voorbijloopt. Toch is dit een van de meest bijzondere plekken van Santa Fiora. Dankzij de glazen vloer kijk je uit op een opgegraven middeleeuwse straat én de bron van de rivier de Fiora, die hier onder de kerk ontspringt. Alleen al daarvoor is een bezoek de moeite waard.

Palazzo Sforza Cesarini

In de wijk Castello staat het imposante Palazzo Sforza Cesarini, gebouwd in 1575 op de plek van het oorspronkelijke Aldobrandeschi-kasteel. Wie goed kijkt, ziet nog altijd twee middeleeuwse torens van het oude complex. Tegenwoordig is het gemeentehuis hier gevestigd en binnen zijn fraaie 17e-eeuwse fresco’s te bewonderen. Ook zonder naar binnen te gaan is het een indrukwekkend gebouw dat een belangrijk deel van de geschiedenis van Santa Fiora vertelt.

Chiesa di Sant’Agostino

Een van de oudste religieuze gebouwen van Santa Fiora is de Chiesa di Sant’Agostino. De kerk werd oorspronkelijk ingewijd in 1146 en later grotendeels herbouwd. Binnen bevindt zich een bijzonder 14e-eeuws houten kruisbeeld dat nog altijd een belangrijke rol speelt tijdens de jaarlijkse processie door het dorp. Voor liefhebbers van geschiedenis en religieuze kunst is dit een interessante stop tijdens een wandeling door Santa Fiora.

Het Miraculeuze Kruisbeeld

In Santa Fiora wordt al eeuwenlang een bijzonder houten kruisbeeld van Christus vereerd. Volgens de overlevering verrichtte het wonderen. Daarom speelt het nog altijd een centrale rol tijdens de jaarlijkse processie van de Festa della Santa Croce op 3 mei, een van de belangrijkste tradities van het dorp.

Pieve delle Sante Flora e Lucilla

In de Pieve delle Sante Flora e Lucilla staat een van de grootste kunstschatten van Santa Fiora: een geglazuurd terracotta altaarstuk uit circa 1465 van de beroemde Florentijnse kunstenaar Andrea della Robbia. Door de heldere kleuren en de uitzonderlijk goede staat is het een van de mooiste werken van de kunstenaar in Toscane.

De invloed van de Aldobrandeschi-familie

Tijdens een reis door Zuid-Toscane kom je de naam Aldobrandeschi regelmatig tegen. Deze invloedrijke adellijke familie speelde tussen de 9e en 14e eeuw een belangrijke rol in de geschiedenis van de regio en liet overal haar sporen achter.

Niet alleen in Santa Fiora, maar ook in plaatsen als Sovana, Roccalbegna en Castel del Piano zijn nog kastelen, paleizen en andere historische gebouwen te vinden die aan de familie herinneren. Wie meerdere dorpen in deze streek bezoekt, ontdekt al snel hoe groot hun invloed ooit was.

De mooiste uitzichtpunten van Santa Fiora

Vergeet niet af en toe omhoog te lopen. Rond de wijk Castello en de hoger gelegen straatjes vind je verschillende uitzichtpunten over de groene heuvels van de Monte Amiata.

Mijn favoriete uitzicht is dat op La Peschiera van bovenaf. Vanaf hier kijk je uit over het heldere water, de oude stenen muren en het omliggende groen. Vooral in de ochtend en aan het einde van de middag is het licht hier prachtig.

Ook de doorkijkjes over de rode daken van Santa Fiora en het Toscaanse landschap zijn de moeite waard.

Wandelen door Santa Fiora

De leukste manier om Santa Fiora te ontdekken is simpelweg te voet. Laat de kaart af en toe los en dwaal door de smalle straatjes. Juist de onverwachte steegjes, oude trappen en kleine pleinen maken een wandeling door het dorp zo leuk.

Regelmatig kom je uit bij een uitzichtpunt of een plek waar het water door het dorp stroomt. Dat geeft Santa Fiora een heel eigen karakter.

Wanneer Santa Fiora bezoeken?

Door de ligging op de Monte Amiata is Santa Fiora ook in de zomer aangenaam, vaak een paar graden koeler dan de rest van Zuid-Toscane.

Voorjaar en vroege herfst zijn ideaal: rustig, mild weer en groene heuvels rondom het dorp. In de winter kan het hier kouder zijn dan je in Toscane zou verwachten, met soms zelfs sneeuw op de Monte Amiata.

Hoeveel tijd heb je nodig?

Voor de belangrijkste bezienswaardigheden heb je aan twee tot drie uur voldoende. Zelf bleef ik uiteindelijk veel langer hangen dan gepland. Wie rustig door de straatjes wil dwalen, de uitzichtpunten wil bezoeken of iets wil drinken bij La Peschiera kan hier met gemak een halve dag doorbrengen.

Combineer Santa Fiora eventueel met Pitigliano, Sovana en Sorano. Ook Castel del Piano kan goed, net als een wandeling maken op de Monte Amiata.

Praktische tips voor een bezoek

• Kom bij voorkeur vroeg in de ochtend, dan heb je de straatjes en La Peschiera vrijwel voor jezelf.
• Trek comfortabele schoenen aan, want het historische centrum loopt op verschillende plekken steil omhoog.
• Loop zeker ook naar de hoger gelegen uitzichtpunten voor het mooiste uitzicht over La Peschiera en de omliggende heuvels.
• Neem rustig de tijd om de vissen te voeren en drink iets op een van de terrassen aan het water. Juist daar proef je de ontspannen sfeer van Santa Fiora.

Veelgestelde vragen

Is Santa Fiora een bezoek waard?
Ja. Vooral als je houdt van rustige, historische dorpen en de minder bekende kant van Toscane wilt ontdekken.

Wat zijn de mooiste bezienswaardigheden van Santa Fiora?
La Peschiera, Palazzo Sforza Cesarini, Chiesa di Sant’Agostino en de sfeervolle straatjes van het historische centrum behoren tot de hoogtepunten.

Hoe lang heb je nodig voor Santa Fiora?
Reken op minimaal twee tot drie uur. Wie graag fotografeert of rustig rondwandelt, kan er met gemak een halve dag doorbrengen.

Wat is het beste seizoen om Santa Fiora te bezoeken?
Voorjaar en vroege herfst zijn het meest aangenaam, met mild weer en groene heuvels rondom het dorp. Door de hogere ligging op de Monte Amiata is het hier ook in de zomer aangenaam koel, terwijl het in de winter juist kouder kan zijn dan elders in Toscane.

Kun je Santa Fiora combineren met andere plaatsen?
Absoluut. Santa Fiora laat zich uitstekend combineren met Pitigliano, Sovana, Castel del Piano en de Monte Amiata, waardoor het een mooie stop is tijdens een rondreis door Zuid-Toscane.