Ultieme reisroute Botswana (18 dagen)

Na aankomst op Maun International Airport haal je de huurauto op of word je naar je accommodatie gebracht. Maun ligt aan de zuidoostelijke rand van de Okavango Delta en vormt het belangrijkste vertrekpunt voor reizen door het noorden van Botswana.

Gebruik de rest van de dag om boodschappen en drinkwater in te slaan. Controleer bij een selfdrive ook de banden, reservebanden, kampeeruitrusting en het gereedschap. Zodra je Maun verlaat, zijn winkels en tankstations schaars.

Je verlaat Maun en rijdt in zuidoostelijke richting naar Makgadikgadi Pans National Park. Onderweg wordt het landschap steeds droger en opener. De begroeiing maakt geleidelijk plaats voor vlaktes die zich tot aan de horizon uitstrekken.

De Makgadikgadi-zoutpannen zijn overblijfselen van een enorm prehistorisch meer. Toen het klimaat droger werd, verdampte het water en bleven verschillende zoutpannen achter. Samen vormen ze een van de grootste zoutvlakten ter wereld.

In de droge periode overheersen leegte, stof en stilte. Tijdens het regenseizoen veranderen delen van het gebied in ondiepe meren. Dan trekken vogels en grazers naar het tijdelijke water, al verschillen de omstandigheden sterk per jaar.

Vandaag hoef je niet verder te reizen. Hierdoor heb je de tijd om de zoutpannen en de omliggende savanne beter te verkennen. Afhankelijk van je verblijfplaats kun je een game drive maken, een wandeling over de zoutvlakte boeken of een lokale gemeenschap bezoeken. Sommige lodges bieden ontmoetingen aan met bewoners uit de regio, waarbij je meer hoort over traditionele manieren om in dit droge landschap te leven.

De dieren die je kunt tegenkomen verschillen per seizoen. Tijdens bepaalde maanden trekken zebra’s en gnoes door delen van Makgadikgadi. In andere periodes is juist de enorme leegte de belangrijkste reden om hier te zijn. Aan het einde van de dag verandert het witte en grijze landschap langzaam van kleur. Door het ontbreken van steden en straatverlichting is dit bovendien een geschikte plek om de sterrenhemel te bekijken.

Je rijdt verder naar Nxai Pan National Park. De reistijd hangt af van je overnachtingsplaats en de staat van de onverharde toegangswegen. Nxai Pan heeft een ander karakter dan Makgadikgadi. Rond de oude zoutpan liggen grasvlaktes en verspreide acacia’s. Vooral na regenval kan het landschap opvallend groen worden.

Een van de bekendste plekken is Baines’ Baobabs. Deze groep baobabbomen is vernoemd naar de Britse schilder en ontdekkingsreiziger Thomas Baines, die de bomen in 1862 vastlegde. De enorme stammen staan aan de rand van Kudiakam Pan en vormen een herkenbaar oriëntatiepunt in het open landschap. Bij voldoende tijd kun je daarnaast een game drive maken rond Nxai Pan. Kijk daarbij niet alleen naar grote dieren, maar ook naar vogels en kleinere diersoorten die zich hebben aangepast aan de droge omgeving.

Vandaag rijd je op je gemak terug naar Maun, waarbij het eerste deel opnieuw over de zanderige toegangsweg van Nxai Pan voert en je zodra je de geasfalteerde hoofdweg bereikt sneller kunt doorrijden. In het levendige Maun, de ideale uitvalsbasis om de auto bij te tanken en voorraden in te slaan voor de Okavango Delta, hoef je je absoluut niet te vervelen door de mooie mix van cultuur, ontspanning en gezelligheid. Wandel bijvoorbeeld door de levendige Old Mall om de lokale marktsfeer te proeven, bezoek het Nhabe Museum of het unieke cultuurcentrum Motsana voor lokale kunst, en spot te voet zebra’s en vogels in het Maun Educational Park dat uniek genoeg binnen de stadsgrenzen ligt. Sluit je dag vervolgens ontspannen af met een maaltijd in de gezellige binnentuin van Hilary’s Restaurant of met een drankje tijdens de zonsondergang aan de oever van de Thamalakane Rivier bij de Maun Lodge. De volgende dag laat je de droge zoutpannen definitief achter en begint het contrast met de waterrijke Okavango Delta.

De Okavangorivier stroomt vanuit de hooglanden van Angola naar Botswana, maar bereikt de zee nooit. Het water verspreidt zich over de Kalahari en vormt een netwerk van kanalen, lagunes, rietvelden, grasvlaktes en duizenden kleine eilanden. Het opmerkelijke is dat het hoogwater Botswana midden in de droge tijd bereikt. Terwijl grote delen van het land steeds verder uitdrogen, vult de delta zich juist met water. Planten en dieren hebben hun levenscyclus aangepast aan deze jaarlijkse overstroming.

Een van de bekendste excursies is een tocht met een mokoro. Deze smalle kano wordt met een lange stok door het ondiepe water voortbewogen. Je vaart geruisloos tussen papyrus, waterlelies en rietkragen door. Onderweg kan de gids je wijzen op vogels, kikkers, sporen en kleinere dieren die je tijdens een jeepsafari gemakkelijk mist.

Vandaag kun je een andere kant van de Okavango Delta ontdekken. Welke excursies mogelijk zijn, hangt af van de locatie en de waterstand. In de permanent natte delen worden vooral boottochten en mokoro-excursies aangeboden. Aan de drogere randen kun je ook game drives en wandelsafari’s maken. Tijdens een wandelsafari draait het niet alleen om grote dieren. Een gids laat zien hoe je pootafdrukken herkent, welke planten traditioneel worden gebruikt en hoe dieren zich door het landschap bewegen. Je merkt ook hoeveel geluiden en geuren je vanuit een safariauto niet opmerkt. De delta bestaat uit veel verschillende leefgebieden, waaronder permanente moerassen, tijdelijk overstroomde graslanden, droge eilanden en rivierbossen. Daardoor leven er naast olifanten en buffels ook zeldzame soorten zoals de Afrikaanse wilde hond en sitatoenga.

Vandaag kun je een rondvlucht maken met een klein vliegtuig of een helikopter. Vanaf de grond zie je slechts een klein deel van de delta. Vanuit de lucht wordt duidelijk hoe de waterwegen zich vertakken en uiteindelijk verdwijnen in het zand van de Kalahari. Je vliegt boven meanderende kanalen, groene eilanden en open uiterwaarden. Soms zijn vanuit de lucht olifanten, giraffen, buffels of nijlpaarden te herkennen. De rondvlucht draait echter vooral om het landschap en de enorme schaal van het gebied. Het is prijzig, maar je zult het nooit vergeten, zo indrukwekkend is het.

Daarna laat je de open waterwereld langzaam achter je en rij je Moremi Game Reserve binnen. Hoewel Moremi direct grenst aan de Okavango Delta, voelt het landschap totaal anders aan. Moerassen gaan over in dicht bos, waarna ineens weer open grasvlaktes verschijnen. Rivieren, palmeneilandjes en savannes wisselen elkaar voortdurend af. Juist die enorme variatie maakt Moremi volgens veel safariliefhebbers een van de mooiste natuurgebieden van Afrika. Het is geen park dat je bezoekt voor één spectaculaire plek. De aantrekkingskracht zit juist in de afwisseling. Achter vrijwel iedere bocht ziet het landschap er weer anders uit.

Vandaag heb je alle tijd om verschillende delen van Moremi te verkennen. Doordat het landschap zo gevarieerd is, voelt iedere game drive anders aan. In het ene deel rijd je langs lagunes en rietvelden, terwijl je even later tussen mopanebossen of over open grasvlaktes rijdt.

Neem onderweg ook regelmatig de tijd om uit te stappen bij aangewezen picknickplaatsen of uitzichtpunten. Moremi draait niet alleen om dieren, maar vooral om de enorme diversiteit aan landschappen. Juist daarom behoort dit gebied voor veel reizigers tot het absolute hoogtepunt van Botswana.

Ten noorden van Moremi ligt de Khwai Area. Hoewel de natuur naadloos aansluit op Moremi, is het beheer totaal anders. Het gebied is namelijk in handen van de lokale gemeenschap. Daardoor zijn hier activiteiten mogelijk die in nationale parken niet zijn toegestaan. Zo kun je onder begeleiding van een gids een wandelsafari maken en ervaar je de Afrikaanse natuur vanaf de grond. Je let niet alleen op grote dieren, maar ook op sporen, planten en kleinere bewoners van de bush.

Een andere aanrader is een nachtsafari. Zodra de zon ondergaat, verandert de bush volledig. Veel dieren worden juist in het donker actief, waardoor je Botswana opnieuw vanuit een ander perspectief beleeft. Juist deze combinatie van lokale betrokkenheid, wandelen en nachtsafari’s maakt Khwai tot een waardevolle aanvulling op de reis.

Vandaag reis je naar Savuti, een van de meest iconische gebieden van Botswana. Al onderweg verandert het landschap. De groene omgeving van Khwai maakt plaats voor droge grasvlaktes, oude bomen en zandwegen die diep de wildernis in voeren.

Savuti staat bekend om de mysterieuze Savuti Channel. Deze rivier stroomt soms jarenlang volop om daarna tientallen jaren volledig droog te vallen. Zonder duidelijke aanleiding begint het water vervolgens weer te stromen. Wetenschappers vermoeden dat tektonische bewegingen hierbij een rol spelen, maar een sluitende verklaring is er nog altijd niet.

Maak aan het einde van de middag een game drive. Niet alleen de dieren maken Savuti bijzonder, maar vooral de ruige sfeer en de indrukwekkende geschiedenis van dit unieke landschap.

Savuti heeft wereldfaam gekregen door zijn leeuwen. In de droge periode trokken enorme kuddes olifanten naar de resterende waterbronnen. Sommige leeuwen pasten hun jachttechniek daarop aan en werden beroemd doordat ze zelfs volwassen olifanten aanvielen. Wat uniek is voor leeuwen. Documentaires van de BBC en National Geographic maakten deze bijzondere populatie wereldwijd bekend.

Je kunt een game drive maken over de open Savuti Marsh en langs delen van het Savuti Channel. Vooral rond waterplaatsen is de kans aanwezig dat verschillende dieren samenkomen. Naast leeuwen leven hier luipaarden, hyena’s, cheeta’s en Afrikaanse wilde honden. Tijdens het droge seizoen trekken bovendien grote aantallen olifanten door het gebied. Het landschap is opener dan in Khwai, waardoor dieren soms van grote afstand zichtbaar zijn. Je kunt ook de rotsheuvels van Savuti bezoeken. Op sommige plekken zijn rotstekeningen te zien die worden toegeschreven aan de San, die duizenden jaren in dit deel van Afrika leefden.

Na de ruige vlaktes van Savuti reis je verder naar Linyanti. Hoewel de afstand niet groot is, verandert het landschap opnieuw volledig. De droge savanne maakt plaats voor rivierbossen, moerassen en de kronkelende Linyanti-rivier. Linyanti is een van de rustigste safarigebieden van Botswana. Er zijn slechts een handvol lodges en daardoor kom je hier veel minder bezoekers tegen dan in Moremi of Chobe. Juist die stilte is de grote aantrekkingskracht van het gebied.

De natuur bestaat uit rivierbossen, moerassen, open vlaktes en dichtbegroeide stukken bush. Linyanti ligt aan een belangrijke trekroute voor olifanten tussen Botswana, Namibië, Zambia en Angola. Vooral in de droge maanden kunnen hier grote kuddes voorkomen. Ook wilde honden, leeuwen en de zeldzamere sabel- en roanantilope leven in het gebied.

Na de rust van Linyanti reis je naar Kasane, de toegangspoort tot Chobe National Park. Hoewel beide natuurgebieden met elkaar verbonden zijn, voelt Chobe direct heel anders aan. Hier draait alles om de machtige Chobe-rivier, die het landschap én het dierenleven bepaalt. Chobe is vooral beroemd vanwege de enorme olifantenpopulatie. Vooral in de droge maanden trekken grote kuddes naar de rivier om te drinken, af te koelen of de oversteek te maken naar Namibië. Ook buffels, nijlpaarden en krokodillen worden hier geregeld gezien.

De absolute aanrader is een bootsafari aan het einde van de middag. Waar je tijdens een game drive vooral over de savanne rijdt, vaar je nu geruisloos langs de rivieroevers. Dat levert een heel ander perspectief op en zorgt bovendien voor fraaie foto’s in het warme avondlicht.

Vandaag heb je alle tijd om Chobe verder te verkennen. Sta vroeg op voor een game drive, wanneer veel dieren nog actief zijn en het licht ideaal is om te fotograferen. Daarna kun je ontspannen bij je lodge of juist nog een tweede bootsafari maken. Veel reizigers vinden die zelfs het hoogtepunt van hun bezoek aan Chobe.

Na ruim twee weken heb je de enorme diversiteit van Botswana ervaren. Van de eindeloze zoutpannen van Makgadikgadi en de eeuwenoude baobabs van Nxai Pan tot de waterwereld van de Okavango Delta, de afwisselende landschappen van Moremi, de bijzondere activiteiten in Khwai, de beroemde leeuwen van Savuti en de rust van Linyanti. Chobe vormt een indrukwekkende afsluiting van je safari door Botswana.

Vandaag steek je de grens met Zimbabwe over voor een bezoek aan een van de grootste natuurwonderen van Afrika: de Victoria Falls. De lokale bevolking noemt de watervallen Mosi-oa-Tunya, oftewel de rook die dondert. Al van grote afstand zie je de nevel boven het regenwoud uitstijgen. Eenmaal bij de verschillende uitzichtpunten voel je de kracht van de Zambezi-rivier, die over een breedte van bijna twee kilometer de diepte in stort.

Afhankelijk van de waterstand kun je onderweg flink nat worden. Een regenjas of poncho is daarom geen overbodige luxe. Naast de watervallen is ook het gezellige plaatsje Victoria Falls een fijne plek om rond te wandelen, een terras te pakken of souvenirs te kopen.

Na het bezoek aan de Zimbabwaanse kant is het vandaag tijd om de Victoria Falls vanuit Zambia te bekijken. Via de grensbrug steek je eenvoudig de Zambezi over, waarna een compleet ander perspectief op de watervallen wacht.

De Zambiaanse kant ligt veel dichter op het water. Via wandelpaden loop je langs de rand van de kloof, waar je op sommige plekken de nevel letterlijk over je heen voelt slaan. Tijdens het regenseizoen kan het uitzicht soms volledig verdwijnen achter de opspattende watermassa, terwijl je in de drogere maanden juist diep de kloof inkijkt en de indrukwekkende basaltwanden goed ziet.

Neem vooral de tijd om naar Knife-Edge Bridge te wandelen. Vanaf deze brug kijk je uit over de Main Falls en de Eastern Cataract. Bij hoogwater is dit zonder twijfel een van de spectaculairste uitzichtpunten van de Victoria Falls.

Daarna komt er een einde aan deze rondreis door Botswana (en een klein beetje Zimbabwe en Zambia. Je kunt terugrijden naar Kasane voor een vlucht, of (afhankelijk van je vluchten) rechtstreeks vanaf Victoria Falls Airport naar huis vliegen.

Heb je 2 tot 3 extra dagen? Overweeg dan een bezoek aan de Central Kalahari Game Reserve, een van de grootste natuurreservaten ter wereld. Dit uitgestrekte woestijnlandschap ligt ongeveer 300 kilometer ten zuiden van Maun (circa 4 tot 5 uur rijden) en vormt een totaal ander decor dan de waterrijke Okavango Delta en Chobe.

De Central Kalahari staat bekend om zijn eindeloze grasvlaktes, rode zandduinen en indrukwekkende stilte. Met wat geluk spot je hier de beroemde zwartmanenleeuwen, maar ook giraffen, gemsbokken, springbokken en verschillende roofdieren. Daarnaast is dit het traditionele leefgebied van de San, de oorspronkelijke bewoners van de Kalahari. Deze kun je hier ontmoeten, zoals ik ook deed.