Trang: Eilandhoppen door onbekend Thailand

Trang is een regio in Thailand waar duurzaamheid en de natuur hand in hand gaan.

Lees verder

Corno van den Berg

Over deze reis

Thailand blijft me intrigeren. Het landschap, de mensen, het eten en het klimaat. Zo maar vier dingen waarvan ik geniet in Thailand.

Ditmaal ga ik naar Trang, een regio waar ik nog nooit van heb gehoord. Een heuse ontdekkingstocht.


Zeekoeien, vissen en koraal

De snuit met enorme snorharen komt boven, en dan het logge lijf. ,,Een zeekoe,” schreeuwt de kapitein en hij wijst. Het dier hapt naar lucht om daarna weer langzaam naar de zeebodem te zakken. Ik draai me om en kijk recht in het lachende gezicht van de kapitein. ,,Ik zei het toch?”

Door Corno van den Berg

Ik zit op een houten boot in de regio Trang, een regio ten zuiden van Krabi. Deze omgeving is beroemd om zijn Indische zeekoeien, een dier dat overal dreigt te verdwijnen. ,,Hier leven er nog tientallen. En de vissers houden rekening met de dieren; met hun boten en met hun netten.”

De ruige kant van Trang.
De ruige kant van Trang. Corno van den Berg

Het is een onverwachte ontmoeting in Thailand, waar de natuur onder druk staat. Net als overal in de wereld. De Thaise overheid sloot in mei 2018 Maya Beach op Ko Phi Phi, een van de beroemdste stranden ter wereld. Op het wereldberoemde strand kwamen zo’n 5.000 toeristen. Per dag.

Het strand werd totaal overlopen. Waardoor de vissen en andere dieren verdwenen en het koraal stuk ging. Ik was er vier jaar geleden ook en wilde snel weer weg, net als de dieren. Zo zonde…

Een van de vele stranden van Trang.
Een van de vele stranden van Trang. Corno van den Berg

De sluiting van Maya Beach was voor vier maanden. Om het ecosysteem te laten herstellen. Iets wat veel kritiek opleverde; het zou veel te kort zijn. En dus werd het verlengd, maar inmiddels is het weer open. Al is het aantal toeristen wel terug gebracht tot maximaal 2.000 per dag. De maatregel heeft resultaat. De haaien zijn terug, aldus de lokale overheid. Net als veel vissen.


Verlaten stranden op Trang

Stranden die worden gesloten omdat ze te populair zijn. En dus langzaam ten onder gaan. Het is de wereld anno nu. Waar toeristen een zegen, maar ook een plaag kunnen zijn. Gelukkig doe ik het anders. Ik sta bij Koh Lao Liang; twee meer dan idyllische eilandjes met goudgele zandstranden en erachter steile rotsen. Hier zie ik geen toeristen; het strand is leeg.

Relaxen op een van de eilandjes op trang.
Relaxen op een van de eilandjes op Trang. Corno van den Berg
Er is niemand. Ja een immense groep met vissen, die mij omsingelen als ik het water in ga. Ik weet niet waar ik moet kijken. Volgens mij zijn het sardientjes, maar mijn viskennis laat me in de steek. Ook zie ik duizenden andere vissen; ze blijven dicht bij elkaar om zo uit de bek van roofdieren te blijven.

Ik word bijna tureluurs van al dat gezwem om me heen. Net als een roofvis dus, al ben ik dat niet. Al zie ik er waarschijnlijk wel zo uit met mijn lelijke snorkel en mijn iets te kleurrijke zwemshort.

De regio Trang is niet zo bekend als het noordelijker gelegen Krabi. Sterker nog, deze regio is onbekend. Ik wist er ook weinig van. En even Googlen helpt ook weinig. Als ik er ben merk ik het al snel. Het toerisme is onderontwikkeld.

In deze regio maak ik een rondreis en merk al snel dat er wel wat hotels en lodges zijn, maar overal is het opvallend rustig. Het is dan ook overduidelijk dat de vissers zijn hier duurzaam bezig voor henzelf, niet voor toeristen. Logisch.


De tsunami van 2004

Twee vrouwen in een vissersdorpje.
Twee vrouwen in een vissersdorpje. Corno van den Berg

Het was voor hen ook een noodzakelijke keuze. De tsunami van 2004 veegde letterlijk alles weg. Niet alleen langs de kust, maar ook de grote velden met zeegras. Wat slecht is voor de vissen, die hier graag schuilen. Met name jonge vissen doen dit, net als in de mangroven.

Maar zeegras heeft nog een functie. Uit recent onderzoek blijkt dat zeegras ook belangrijk is voor het in stand houden van de stranden. Die bij extreem weer soms simpelweg wegspoelen. Het zeegras houdt het zand vast, waardoor het niet weg kan spoelen.

Bandia Bangsak is verantwoordelijk voor de visserij in deze kleine dorpjes. Hij kijkt me indringend aan. ,,Ja, we moeten wel. Zelfs schoolkinderen helpen mee met het planten van zeegras. Desondanks is slechts 40% van wat hier ooit groeide inmiddels terug. Het is de lange weg naar eco of duurzaamheid of hoe jullie dat noemen.”

Ook het planten van mangroven.
Ook het planten van mangroven. Corno van den Berg

Ook als toerist kun je helpen. Dat wil ik wel doen, al heb ik geen idee hoe. ,,We doen het in ondiep water. We maken een gaatje en plaatsen daarin de wortels van het plantje. Een beetje aandrukken en de volgende.”

Ik ga op pad met visser Varut Atklub, die Bo Hin Farmstay runt. Waar je kunt slapen, en natuurlijk eten, maar ook kunt helpen. Daarnaast heeft hij een zeegrasproject, waarbij hij tussen het vissen door op talloze plaatsen zeegras poot. ,,Vroeger hadden we hier veel grote tandbaarzen en snappers, maar deze zijn veelal verdwenen. Er werd hier met dynamiet en elektriciteit gevist. Ik weet het, weinig ecovriendelijk. En zeker niet duurzaam.”

Hij vervolgt: ,,De mangroven werden massaal weggehaald en het hout gebruikt als steenkool. Zodat we konden koken. We hebben het ons zelf moeilijk gemaakt, al wisten velen niet beter. De tsunami was voor ons de nekslag. Er was geen vis meer in de zee. Met geen zicht op verbetering.”


Meerdere duurzame projecten op Trang

Naast zeegras zijn er ook andere projecten. In het piepkleine dorpje Baan Nam Rab sta ik bij een tiental aquariums met miljoenen inktvissen. Alhoewel, het zijn meer eitjes, de tentakels of de grote ronde kop zie ik nog niet.

Op bezoek bij het kweekcentrum voor krabben en intkvissen.
Op bezoek bij het kweekcentrum voor krabben en intkvissen.Corno van den Berg

Oh, en krabben. Bij gevangen vrouwtjeskrabben worden de eitjes verwijderd en deze worden direct in zeewater gedaan. Zodat ze veilig zijn voor roofvissen en andere dieren. Ze gaan in grote bakken waar ze verder kunnen groeien.

Inktvissen leggen graag hun eieren op de vangkisten voor krabben. Vroeger schudden ze de eieren er af. Nu worden ze opgevangen en later uitgezet. ,,Vissers gebruiken ook visvriendelijke netten,” voegt Varut toe. Het is een verandering met veel positieve gevolgen.

Het kweekprogramma is succesvol. Nadat de dieren zijn gegroeid worden ze uitgezet, al weet ik niet precies waar. Ook daarbij mag ik helpen, althans dat dacht ik. ,,We gaan raften!” Huh, wat? Het is raften, dat geen raften is. Een ‘raft’ is hier anders. We dobberen in een soort partyboot over de rivier. Er is zelfs een masseuse aan boord. Of ik een massage wil. Ja hoor, ik zit er al klaar voor.

Massage aan boord.
Massage aan boord. Corno van den Berg

Raften met een massage

Raften met een massage, het kan alleen in Thailand. Als is het geen raften zoals over stroomversnellingen met woest water. Waar je als je overboord valt een massage van het water krijgt. En als het tegen zit van een paar rotsen. Dit is het tegenovergestelde. Dit is heerlijk…

Terwijl de masseuse de pijnpunten aanpakt, hoor ik alles over het leven van de krab. ,,De jonge dieren groeien hier in de mangroven op. Hier vissen we niet, dus hebben ze geen vijanden.”

De vrijlating van miljoenen jonge inktvissen en krabben in een estuarium.
De vrijlating van miljoenen jonge inktvissen en krabben in een estuarium. Corno van den Berg

Voor me zie ik in een grote plastic bak miljoenen dieren. Het krioelt er van. Aan boord hebben we een miljoen krabben en honderden inktvisjes aan boord. Die gaan we uitzetten in het estuarium.

De plek blijkt een zeearm in het immense mangrovebos te zijn. In deze rivier mag niet worden gevist. De bak wordt te water gelaten. De dieren zwemmen stuk voor stuk weg. Een nieuw leven tegemoet.

,,Volwassen krabben trekken naar de zee om te paren. In de zee mogen we wel weer op ze vissen. We houden alles goed in de gaten, want het is ons eigen eten.” Als ik refereer aan het verleden, wuift hij dit met zijn hand weg. ,,Dynamiet en andere destructieve methoden worden niet meer gebruikt. Dit is onze toekomst.”

Een vissersdorp in Trang.
Een vissersdorp in Trang. Corno van den Berg

Had Chao Mai National Park

Op talloze plaatsen in Thailand zie je dit ontstaan. Ik ga naar Had Chao Mai National Park, dat ik eerlijk gezegd niet ken. Ik stap in een kajak en duik de mangroven in. Al snel moet ik bukken bij de diverse grotten. De echo van mijn peddel is heerlijk. Als ik weer daglicht zie is het muisstil.

Een kanotocht in de mangroven.
Een kanotocht in de mangroven. Corno van den Berg

Al wordt het verstoord door slijkspringers, vreemde wezens die zowel op land als in zee kunnen leven. Ook zie ik talloze krabben en schieten allerlei vissen door het water. Ja, duurzame visserij is ook voor toeristen zeer de moeite waard. Ook bij het diner merk ik al snel. De gestoomde krab en snapper met chilisaus met rijst is heerlijk. Net als de gegrilde octopus.

Onderweg komen we een bijzondere plek tegen. Hier borrelt warm bronwater op uit de modder. En dus kun je hier een modderbad nemen in heerlijk warm water. Dat tussen mijn tenen omhoog borrelt. Ik smeer me in met mdoder, want dat is goed voor de huid. Het trekt iets, maar verzacht zeker.

Badderen in modder bij een warmwaterbron.
Badderen in modder bij een warmwaterbron. Corno van den Berg

Een wandeltocht naar een bergpiek leidt door diverse grotten. Dit is wel erg gaaf. De gidsen gaan voorop en klimen een rots op. Hun zaklampen schijnen het donkerte in. Ik voel me nietig. Al is het nog lastig alles op een foto te krijgen. Zo groot…

Gidsen verkennen een grot.
Gidsen verkennen een grot.Corno van den Berg

Zoveel eilandjes

Ik stap op een ‘sa-leng’ motorfiets, oftewel een kruising van een tuktuk en een motorfiets. De chauffeuse lacht. Waar ik heen wil. Geen idee. Het eiland heet Ko Takiang, maar het is een voor mij onbekend eiland. Zoals zovele hier in Trang.

Het is heerlijk reizen zo. We stoppen bij een rijstveld waar net wordt geoogst. Ze maakt een praatje met de mannen die de rijst van het veld halen. Of ik wat foto’s mag maken? Ja hoor, leef je uit, krijg ik te horen.

De rijstoogst op Trang.
De rijstoogst op Trang. Corno van den Berg

Ook stoppen we bij een theehuis, al zou ik er bijna aan voorbij rijden. Waar een man laat zien hoe je thee met opgeklopte melk schenkt. Ik zie een batikwinkel vlakbij het strand, waar ik zelf ook even mag schilderen. Maar haar talent heb ik niet, dat is zeker.

Het is lunchtijd dus krijg ik wat verse vis. En als ik een cola bestel rijdt de man op zijn brommer snel even naar de winkel. Het is zoals alles hier. Lekker gemoedelijk. Niets moet, alles kan. Ik hou er van.

Het maken van een kunstrif met palmbladeren.
Het maken van een kunstrif met palmbladeren. Corno van den Berg

Een kunstkoraalrif

Het is tijd voor nog een project. Eerst kappen we wat palmbladeren. Deze maken we vast aan bamboepalen. Deze zijn licht en blijven drijven. Aan een kant komt een steen, zodat hij half onderwater zakt. En niet weg spoelt.

Het is een kunstkoraalrif, waar jonge vissen kunnen schuilen. Na een paar maanden is het hout verweerd en wordt de steen opnieuw gebruikt. Ik help mee, al is het niet echt nodig. Het is zo simpel, maar zo slim bedacht. Iets verder op zie ik wat vissers hun netten binnen halen.

Vissers bij Trang.
Vissers bij Trang. Corno van den Berg

De zonsondergang deze avond is magisch. Geen zon die in de oceaan verdwijnt, er zijn teveel wolken. Maar wel wolken die na de zonsondergang knalroze kleuren. En in allerlei poeltjes worden gereflecteerd. Grappig hoe je soms wordt verrast.

Het moment net na zonsondergang.
Het moment net na zonsondergang.Corno van den Berg

Een gevoel wat ik so wie so wel heb bij deze reis. Als ik in het vliegtuig naar Bangkok stap denk ik na over wat ik heb gezien en geleerd. Het is een wonderlijk verhaal.

Na de tsunami waren de meeste vissers bijna failliet. Nu zijn er 100 boten die een goede winst maken door dit soort projecten. En er zijn meer winnaars. Zeekoeien profiteren er ook van en zijn nu de trotse vlaggenschip van het project. Heeft hij er ook een gezien vraag ik? Varut lacht. ,,Nee….” Ik prijs me extra gelukkig.

Foto-Album