Corno van den Berg©2018

De magie van Maleisisch Borneo

Borneo; dat is regenwoud, neusapen, orang oetans en talloze andere wilde dieren. Maar ook bergen, een bijzondere bevolking en immense grotten. Ik kijk mijn ogen uit.

Lees verder

Corno van den Berg

Over deze reis

Borneo stond al heel lang op mijn Bucket List. Ik ken het van natuurdocumentaires en riep als klein jongetje al dat ik er heen wilde. Hoog tijd dus het regenwoud te ontdekken. Maar er is meer, veel meer.

Op reis met Van Verre

Wil je net als Corno ook deze avontuurlijke reis beleven? Bij Van Verre vind je diverse voorbeeldreizen en bouwstenen naar het Maleisisch deel van Borneo. Een andere optie is een combinatiereis van West-Maleisië en Maleisisch Borneo.

Een 15-daagse individuele reis naar Maleisisch Borneo boek je al vanaf € 1585,- en een 16-daagse combinatiereis West-Maleisië Maleisisch Borneo al vanaf € 1535,- exclusief vluchten van en naar Amsterdam.

Bekijk de individuele rondreizen >


Op safari in het regenwoud

Ik hoor geritsel. En hard ook. Maar hoe ik ook kijk, ik zie niets. Nou ja, ik zie genoeg, maar het zijn allemaal groene bladeren. Totdat ineens de guitige kop van een mannetjes orang oetan zichtbaar wordt. Zijn donkere ogen kijken me verbaasd aan. Hij heeft gelijk, ik ben te gast. Dit is zijn leefgebied.

Een orang oetan in het regenwoud van Borneo.
Een orang oetan in het regenwoud van Borneo. Corno van den Berg
Het grote dier buigt een tak om. En nog een. Maar niet om te eten. Ineens begrijp ik hem. Hij is een bed aan het maken om te slapen. Op nog geen 100 meter van mijn slaapplek. Ik wist niet eens dat deze mensapen dat deden.

Heerlijk, zo reis ik graag. Ik word graag verrast.

Na tien minuten is hij klaar, en gaat hij op zijn gemak liggen. Languit op zijn rug. Met zijn hand krabt hij op zijn kop. Hij draait zich om en kijkt nog een keer naar mij. Net voordat de duisternis invalt.
 
Ik sta met open mond te kijken. En vergeet prompt foto’s te maken. Wat een heerlijk moment, middenin de jungle. Dit is Danum Valley, een beschermd natuurgebied in het hart van Maleisisch Borneo.
 
Waar ontmoetingen met wilde dieren bij de prijs lijken te zijn inbegrepen. Het is dan ook een van de plekken waar de meeste dieren ter wereld voorkomen.

Naar Danum Valley?

Je bezoekt in zes dagen de mooiste plekken van Sabah. Een absolute aanrader! Deze bouwsteen begint op het schildpadden-eiland Selingan. De zeeschildpadden komen hier ‘s nachts het strand op kruipen om daar hun eieren te leggen.
 
Vervolgens reis je naar de mangrove-jungle in het Kinabatangan Wildlife Reservaat. Vanuit jouw lodge aan de rand van de rivier maak je (voornamelijk per boot) schitterende excursies. De laatste bestemming van deze bouwsteen is Danum Valley; een prachtig ongerept regenwoud.
 
Bekijk de bouwstenen naar Sabah

Een watervaraan bij het water.
Een watervaraan bij het water. Corno van den Berg

Deze jungle is beroemd om zijn orang oetans, die vaak opvallend dichtbij komen. Maar ook om dieren als nevelpanters, vliegende eekhoorns en honderden andere dieren die je hier maar zo tegen kunt komen.

Het is de reden waarom ik hier graag naar toe wilde. Borneo is voor mij synoniem voor een van de grootste wildernissen op aarde. Dit deel van Azië staat voor een regenwoud vol leven, waar achter elke boom of struik een ontmoeting met een bijzonder dier kan zijn. Of met de grootste plant ter wereld; de raflessia.

Een rafflesia in bloei.
Een rafflesia in bloei.Corno van den Berg

Het plan is een rondreis te maken waarbij de natuur voorop staat, al ben ik ook geïnteresseerd in de lokale bevolking. Dit is een ontdekkingsreis. Heerlijk, zo reis ik graag. Ik word graag verrast.

Het is een trip met een grote diversiteit. Op wandelsafari in de jungle, een berg beklimmen met overnachting, het grootste grottensysteem ter wereld verkennen en een ontmoeting met voormalige koppensnellers. En dit zijn alleen nog maar de hoogtepunten.

 

De Rainforest Lodge is de uitvalsbasis voor Danum Valley. Met een gids ga ik op pad, op zoek naar apen en andere dieren. Waaronder ook dieren die ik liever niet tegen kom. Zoals bloedzuigers. Al heb ik gelukkig speciale ‘leech socks’ aan, waardoor ze niet de kans krijgen. Ik ontmoet apen, herten en grote neushoornvogels die met veel kabaal over vliegen.

Maar de nachtelijke safari’s zijn intenser. Er zijn twee soorten, die met een jeep en te voet. Met een jeep ga je op zoek naar groot wild. Waaronder katachtigen, die ik ook daadwerkelijk zie.
 
Bij de nachtwandeling ligt de focus op de kleinere dieren. Zoals insecten als krekels, vlinders en spinnen bijvoorbeeld. Maar ik zie ook een Aziatische lanspuntslang, die niet echt onder de indruk is van mij.
 

De lnspuntslang in het oerwoud.
De lnspuntslang in het oerwoud.Corno van den Berg

 
Het dier is opvallend groen, dat is meestal een teken dat hij niet bang hoeft te zijn. De slang hangt in een struik te wachten tot er een prooi te dichtbij komt. Oké, ik blijf wel op een afstandje.

Volg alles op Facebook
Wil jij ook inspiratie voor je volgende reis? En tips, leuke video’s en foto’s? Volg alles op Facebook:
 

Op een nachtsafari let je meer op kleinere dieren.
Op een nachtsafari let je meer op kleinere dieren. Corno van den Berg

Later ga ik met een jeep op stap over de hobbelige zandwegen. Een zaklamp probeert door de groene muur te snijden. Op zoek naar oogjes, die het licht reflecteren. Met name in de boomtoppen, waar ook tal van leven te zien is.

Dan plots stopt de jeep. Een katachtige steekt over. Het is een Bengaalse tijgerkat (in het Engels: leopard cat), die op zijn gemak zoekt naar wat te eten. Hij kijkt even kort naar me, maar zijn maag neemt het snel weer over. Ik ben te laat met een foto maken.

De nacht in Danum Valley.
De nacht in Danum Valley. Corno van den Berg

Maar het meest intrigerend zijn twee paar ogen die ons lang aankijken. Maar welk dier het is, wordt niet duidelijk. Het hoort bij dit bijna ondoordringbare regenwoud. Ik heb sowieso al het gevoel dat er heel veel ogen op me zijn gericht, en ik als een blinde hier rond loopt.


Op bootsafari in Kinabatangan

Ik wil alle safari’s doen, dus ook beroemde bootsafari op de Kinabatangan. Deze rivier is het oosten van Borneo is beroemd vanwege de orang oetans, olifanten en talloze andere dieren. Maar laat ook een groot probleem zien.

Een groepje neusapen maken me aan het lachen. Al zullen zij waarschijnlijk wel hetzelfde met mijn neus hebben. Ze worden ‘Monyet Belanda’ genoemd, wat ‘Hollandse aap’ betekent. Naar de eerste Nederlandse kolonisten die door de zon hier felrode gezichten (en vooral neus) kregen. Iets wat je nu nog aan de stranden overal op de wereld kunt zien.

Kinderen zwemmen in de rivier.
Kinderen zwemmen in de rivier.Corno van den Berg

Iets later laat een loewak (Asian palm civet) zich zien. Die ken ik, althans van de koffie. Dit dier eet graag koffiebonen, die dan fermenteren in zijn maag. Van zijn uitwerpselen wordt een hele dure, maar lekkere koffie gemaakt. Wonderlijk ja. Zoals zoveel in Borneo.

Een orang oetan slingert door de bomen.
Een orang oetan slingert door de bomen. Corno van den Berg

Orang oetans zie ik hier opvallend vaak. Wel tien verschillende dieren in totaal. Olifanten hoor ik, maar zie ik niet. Wel zie ik iets erg verontrustends. Achter de bomen langs de rivier rukken de palmolieplantages op. Het is met het blote oog goed te zien. Oerwoud verdwijnt, de massa-industrie rukt op. Hmmm.

Ik had er al veel over gelezen. Palmolie zit in veel producten die wij gebruiken. De rekensom is simpel. Palmolie levert geld op, meer dan veel andere gewassen. En het regenwoud levert niets op. Op ecotoerisme na dan.

Sommige delen zijn nog wel intact.
Sommige delen zijn nog wel intact. Corno van den Berg

Ik ben overtuigd. Dit gebied moet beter worden beschermd; deze dieren verdienen het. Alleen al daarom moet iedereen naar Borneo. Als je eenmaal een orang oetan in het wild hebt gezien, ben je verkocht.


Verdwalen in de grotten van Gunung Mulu

De grootste grotkamer ter wereld. Ik vind het lastig om me er iets bij voor te stellen. Hij is te zien in Gunung Mulu National Park in het hart van Maleisisch Borneo. De Sarawak Chamber is maar liefst 600 bij 415 meter groot.

Per boot door Gunung Mulu.
Per boot door Gunung Mulu. Corno van den Berg
De cijfers zijn bijna niet te bevatten. Ik zit in een bootje, want dat is hier de makkelijkste manier om je te bewegen. Het regenwoud is erg dicht. En hier struikel je over de grotten. Klein, groot, breed en diep. Sommige grotten zijn kilometerslang.
 
Het nationaal park is vernoemd naar de Gunung Mulu, een berg van 2.376 meter hoog. Middenin de jungle. Die je kunt beklimmen, maar de grootste attracties van Mulu liggen onder de grond merk ik al snel.

Ik zou graag wat verhalen uit hun rijke verleden willen horen, maar durf er niet naar te vragen.

Gunung Mulu is een immens grottenstelsel. Diverse zijn open voor het publiek; anderen zijn alleen op een avontuurlijke manier te bereiken door te klimmen en klauteren. Maar het merendeel is gesloten voor het publiek.
 
De grootste grotkamer ter wereld, dat moet ik zien. De ingang ligt in het regenwoud. En eerst zie ik nog niet hoe groot mijn omgeving is. Het is te donker. Maar langzaam openbaart zich een immense ruimte. Mijn ogen wennen langzaam aan het licht.

Stel je eigen reis samen naar Mulu N.P.

Met de diverse bouwstenen van Van Verre bouw je aan jouw eigen reis, zo ook naar Mulu N.P.
 
Tijdens deze reis bezoek je de meest spectaculaire grotten, waarvan één zelfs zo groot is dat er een kathedraal in past. In een andere grot is een ondergrondse rivier, die kilometers diep zijn oorsprong vindt.
 
Ook herbergt het Mulu National Park een grot, die de diepste ter wereld is. Koppel nog meer bouwstenen voor je reis naar Mulu N.P. of er na en je hebt jouw eigen reis op maat!
 
Bekijk de bouwstenen naar Sabah

De beroemde ingang van de Deer Cave.
De beroemde ingang van de Deer Cave. Corno van den Berg

In deze grot passen meerdere vliegtuigen las ik ergens. Ja, dat klopt wel. Zelfs de nieuwe A380 wel. Speciale lampen geven de stalactieten en stalagmieten een extra dimensie. Fotograferen is lastig, dan moet ik het maar opslaan in mijn geheugen.

Maar er is hier meer. Hier leven de Penan, een volk die bekend staan als voormalige koppensnellers. Vroeger hakten ze de hoofden van hun vijanden af en staken die op stokken. Als afschrikmiddel.

Een Penan-gezin zit voor hun huis in Gunung Mulu National Park.
Een Penan-gezin zit voor hun huis in Gunung Mulu National Park. Corno van den Berg

Er is tegenwoordig niets meer van te zien. Behalve dat hun eigen hoofden wel heel erg karakteristiek en geleefd zijn. Ik zou graag wat verhalen uit hun rijke verleden willen horen, maar durf er niet naar te vragen. Ze zullen die vraag al wel duizend keer hebben gehoord.

Een Penan-vrouw demonstreert haar neusfluit.
Een Penan-vrouw demonstreert haar neusfluit. Corno van den Berg

Ik loop door een dorpje. Vrouwen hangen de was op, kinderen spelen met een bal. Een paar mannen sorteren vis die ze net hebben gevonden. Een oude vrouw speelt op haar neusfluit en verkoopt handwerk. Een groot deel van de Penan leeft nu gedeeltelijk van het toerisme.

Aan het einde van de dag sta ik vlakbij de ingang van de grot. Als de zon ondergaat komen miljoenen vleermuizen naar buiten. Ze gaan in een kilometerslange sliert van dieren op zoek naar eten. Wat een schouwspel. Een heerlijk einde van de dag.

Een grote krekel in Gomantong.
Een grote krekel in Gomantong. Corno van den Berg

Een vleermuis langs het pad in Gomantong.
Een vleermuis langs het pad in Gomantong. Corno van den Berg

Maar ik wil meer grotten zien. Een van de Penan vertelt over de ‘levende grotten’, die verderop in Borneo liggen. Waaronder de Gomantong Caves. Mijn gedachten gaan meteen alle kanten op, maar het valt mee.
 
Sommige grotten zitten vol met vreemd uitziende dieren. Waaronder knisperende kakkerlakken, krekels die er uit zien als enge spinnen en kale vleermuizen. Nou ja, valt mee is misschien ook wat overdreven.
 
Het is wel even slikken als ik de bodem zie bewegen; zoveel dieren zijn er. Dit noem ik krioelen ja. Aan de reling hangen talloze vleermuizen en overal ligt veel poep.
 
Het ruikt ook wel wat muf. De gids laat met zijn zaklamp allerlei diersoorten zien en diverse toeristen laten gilletjes horen. Ze vinden het overduidelijk te eng.
 
Ik heb het heet; ik ben kletsnat. Is het angstzweet vanwege de ‘levende grot’? Eens kijken of ik kan afkoelen, want dat kan geen kwaad.
 
Ik kan in een kleine waterval zwemmen, maar ook in de rivier zoals een groep kinderen doet. De vermoeide benen krijgen rust, mijn hoofd ook. Een reis naar Borneo is heftig.

 


Even de Mount Kinabalu beklimmen

,,Wil je de zonsopgang op de Kinabalu zien?” Ik zeg ja, ik zie de foto al voor me. Al ken ik de berg niet. ,,Oké, dan gaan we een tweedaagse trekking doen. We slapen op bijna 3.300 meter hoogte en gaan middenin de nacht naar boven. En op dezelfde dag weer naar beneden.”

Onderweg op Mount Kinabalu.
Onderweg op Mount Kinabalu. Corno van den Berg

Ik knik en laat de woorden op me inwerken. De Kinabalu is met 4.095 meter de hoogste berg van Borneo. Een immense puist die je kunt beklimmen. Al is bewandelen eigenlijk meer de juiste term. Maar dan wel omhoog. De gids lacht, hij is er klaar voor. Ik ook, denk ik.

Het pad slingert omhoog, door het regenwoud. Overal hoor ik vogels en zie ik bloemen. Waaronder vleesetende bekerplanten, die met hun trechter vol met suikerwater insecten maar ook muizen en zelfs vogels verschalken. De dieren kunnen er niet meer uit en dienen zo als voedsel voor de plant.

 

De gids is klein, maar snel. Al kom ik ook dragers tegen die kilo’s voedsel meenemen voor de hut waar ik vannacht slaap. Oh, ik moet aan de kant. Ik zie hardlopers naderen, die de berg rennend nemen. En ook weer naar beneden gaan. Gek, ik voel me ineens niet zo jong en sterk meer.

Wandelen boven de wolken op de Kinabalu.
Wandelen boven de wolken op de Kinabalu. Corno van den Berg

De vegetatie verandert vaak. De hoge bomen maken plaats voor struiken en ik kan ineens veel verder kijken. Over het regenwoud heen. En ik zie her en der rotspartijen. Oh, en een grote berg voor me. De top hangt in de mist. Het einde is nog niet in zicht, letterlijk.

In de middag doemt een hut op uit het struikgewas. Dit is Laban Rata, de plek om te overnachten. Al blijkt slapen boven de 3.000 meter hoogte wel lastig. Zeker als je enige spanning voelt voor de dag morgen. En alle ervaringen van vandaag nog zo vers in het geheugen liggen.

De top van de Kinabalu.
De top van de Kinabalu. Corno van den Berg
Er klinkt gebonk op de deur. Ik was net in een diepere slaap gevallen, maar we moeten gaan. Het gaat gebeuren. Even snel wassen, tanden poetsen en warme kleding aan.
 
De hoofdlamp doet het in het aardedonker. Al kan ik niet zien of er bijvoorbeeld wolken zijn. Waardoor de zonsopgang zal mislukken.

Ik voel warmte. Niet van de zon, maar van het moment. Heerlijk.

Stap voor stap ga ik omhoog. Ik merk dat er meer wind komt. De begroeiing is verdwenen. Ik loop op kale rotsen. Het eerste licht van de dageraad geeft een glimp van mijn omgeving.
 

Ik kijk over het regenwoud heen. Het is ijskoud, ik ben blij dat ik handschoenen heb meegenomen. En een dikke jas. En een sjaal. En een muts.

Ook de Mount Kinabalu beklimmen?

De beklimming is een fantastische ervaring! Je dient hiervoor wel de nodige conditie te hebben; de trektocht is behoorlijk zwaar. De eerste nacht overnacht je aan de voet van de berg, maar de volgende dag begint de beklimming onder leiding van een ervaren berggids. Je loopt in een rustig tempo en de tweede nacht slaap je in een eenvoudige accommodatie op de flank van Mount Kinabalu.
 
De hele beklimming is overigens wel te doen zonder gebruik van houwelen en andere gereedschappen; er zijn paden aangelegd, en hekken en touwen bieden ondersteuning op lastige stukken.

Bekijk de bouwstenen naar Sabah

De zonsopgang op de Kinabalu.
De zonsopgang op de Kinabalu.Corno van den Berg

De gids schenkt koffie in. Dit moet wel het lekkerste kopje van het gehele jaar zijn. Ik kijk naar de horizon waar langzaam de rode bol zichtbaar wordt. Ik voel warmte. Niet van de zon, maar van het moment. Heerlijk. En die weg weer naar beneden, dat wordt genieten. Dat kan niet anders. Net zoals de gehele reis al.


Foto-Album