Nederlandse naam: Zuid-Georgië

South-Georgia (ook vaak als Zuid-Georgië aangeduid) ligt net boven het continent Antarctica. Het eiland (met meerdere kleinere eilanden eromheen) is onderdeel van de Antarctische convergentie, wat wil zeggen dat het sterk wordt beïnvloedt door de Antarctische golfstroom. Een stroom vol leven. En hier leven dan ook opvallend veel dieren, met name pinguïns.


Dit is South-Georgia ten voeten uit. Corno van den Berg

Wereldberoemd werd South-Georgia door de diverse natuurdocumentaires die hier werden opgenomen. Waaronder Sir David Attenborough in de bekroonde serie The Living Planet die hier kolonies koningspinguïns en albatrossen bezocht. Maar ook voor de nieuwere BBC-serie Frozen Planet werd het eiland lang bezocht voor onder meer Kergeulenzeeberen en hoe standvastig deze dieren hun territorium verdedigen.

Het afgelegen eiland werd volgens de verhalen voor het eerst gespot door Anthony de la Roché, een Londense handelsreiziger. Hij deed dit in 1675. Mede daarom werd het op vroege landkaarten als Roche Eiland aangeduid. In 1775 hoopte kapitein James Cook dat het eiland een onbekend continent was. Cook meerde er als eerste aan.

Maar toen hij later zag dat het toch ‘slechts’ een eiland was, was de ontdekkingsreiziger erg teleurgesteld. Mede daarom heet het uiterlijke zuidelijke puntje nu nog toepasselijk Cape Disappointment. Cook claimde de eilandengroep in naam van het Koninkrijk Groot-Brittannië. Hij noemde het ‘Isle of Georgia’ ter ere van koning George III. In 1843 werd het eiland onder Brits bestuur gesteld.

Zuid-Georgia vormen tezamen met de Falklandeilanden al eeuwenlang een Brits overzees gebiedsdeel. Het wordt bestuurd vanuit de Falklandeilanden, al is de afstand tussen de hoofdplaats Stanley en King Edward Point op South-Georgia maar liefst 1.455 km. En South-Georgia is alleen per zee bereikbaar. De archipel wordt overigens al decennialang geclaimd door Argentinië. De eilanden waren een belangrijke inzet tijdens de Falklandoorlog in 1982.

Doen!-tips:
Laat je knuffelen door een zeeolifant

Een jonge zeeolifant komt even snuffelen bij de toeristen.
Een jonge zeeolifant komt even snuffelen bij de toeristen.Corno van den Berg

De video’s op YouTube zijn bekend. Jonge zeeolifanten die knuffelen met toeristen. En ja, ze hebben grote lieve ogen. En zijn erg aanhankelijk. Wie op zo’n vijf meter van een jong (een ‘weaner’) gaat liggen, heeft de kans dat het jong nieuwsgierig naar je toe komt en aan je gaat snuffelen. Een ongekende ervaring. Check vooraf wel of in je omgeving geen agressieve zeeberen zijn. Al moet je wel je kleren goed schoon maken op de boot.

Ontmoet een koningspinguïn van dichtbij

De meeste pinguïns zijn niet bang voor mensen.
De meeste pinguïns zijn niet bang voor mensen. Corno van den Berg

Alle expeditieschepen en cruiseboten maken een stop bij een kolonie koningspinguïns. Deze fotogenieke dieren zijn dol op aandacht en niet bang voor de mens. Op South-Georgia leven er honderdduizenden en soms weet je niet waar je moet kijken zoveel staan er om je heen. Loop van het strand op je gemak naar de kolonie om de bizarre wollige, jonge dieren te zien. Luister hoe de jongen hun ouders roepen en zie hoe ze worden gevoerd met vis die opgebraakt wordt. Koningspinguïns zijn anders dan de overige pinguïns. Opvallend genoeg krijgen zij twee keer per drie jaar jongen. Dit betekent dat je in het voorjaar (november en december) al jongen kunt zien, wat bij andere pinguïns niet zo is.

Loop in de voetsporen van Ernest Shackleton

Wandelen in de voetsporen van Ernest Shackleton.
Wandelen in de voetsporen van Ernest Shackleton.Corno van den Berg

De geest van Ernest Shackleton waart nog rond op South-Georgia. Deze ontdekkingsreiziger zag het eiland als zijn laatste hoop, nadat zijn schip in het ijs bij Antarctica was vast komen te zitten. En op 16 mei 1916 wandelde het hele eiland over, zonder voorbereiding en na al ruim 400 dagen op pad te zijn geweest. Het is populair een deel van de route die hij nam op South-Georgia te lopen. Zo kun je wandelen van Fortuna Bay naar het oude walvisstation Stromness. Je kunt ook de gehele route (vanaf Peggotty Bluff naar Stromness) lopen, maar dan moet je overnachten. Of je überhaupt kunt gaan wandeling hangt af van het weer. Wees sowieso voorbereid op slecht weer, aangezien het hier snel kan omslaan.

Zie pinguïns massaal uit zee komen

Een groep koningspinguïns komt uit de zee op Zuid-Georgia.
Een groep koningspinguïns komt uit de zee op Zuid-Georgia. Corno van den Berg

Het is een spektakel waar je u tegen zegt. Pinguïns gaan op South-Georgia geregeld zwemmen en als er één gaat, gaan er meer. Soms veel meer. Als je aan de waterkant gaat staan, zul je zien dat ze elkaar bijna het water in duwen. Om daarna allemaal te gaan. Sommigen gaan op zoek naar eten, anderen wassen zich even in de zee en keren snel terug. Waarbij ze een golf op zoeken om dan uit het water te springen. Wat met veel gespetter gepaard gaat. Ook op rotsige plaatsen heb je kans om te zie hoe de dieren zich op de rotsen storten. Bijvoorbeeld macaronipinguïns zijn handig in het gebruik maken van een golf. Eenmaal uit het water moeten ze vaak nog een heuvel beklimmen.

Vind de reuzenalbatros

Een jonge reuzenalbatros probeert zijn vleugels uit.
Een jonge reuzenalbatros probeert zijn vleugels uit. Corno van den Berg

De reuzenalbatros is de grootste albatros ter wereld. En hij broedt hier, onder meer op Prion Island op South-Georgia. Je kunt de jongen zien hoe ze hun vleugels uitproberen. Ze slaan ze af en toe uit en wapperen er mee om gevoel krijgen hoe ze moeten vliegen. De ouders komen heel af en toe langs om hun jongen te voeren. En het is duidelijk, dit zijn imposante vogels, zelfs als ze jong zijn.

Vermaak je bij de diverse soorten pinguïns
Op South-Georgia kun je vier soorten pinguïns tegen komen. Zoek naast de veelvoorkomende macaronipinguïn, ook de kinbandpinguïn, koningspinguïn en de ezelspinguïn. Het hangt van het seizoen af welk gedrag je kunt zien. In het voorjaar zie je veel pinguïns druk doende met paren, en als je oplet zie je ook de hofmakerij en hoe ze op de eieren zitten. In de zomer (februari en maart) zie je de jonge dieren. Veel pinguïns komen dichtbij toeristen op hun weg naar de zee of de kolonie. En wie op zijn gemak op de grond gaat vermaakt zich prima.

Bezoek het walvisdorp Grytviken

Het kerkje in Grytviken.
Het kerkje in Grytviken. Corno van den Berg

Ooit was Grytviken op South-Georgia het toneel voor een weinig diervriendelijk verleden. Hier werden honderden walvissen geslacht en bijna alle overblijfselen zijn er nog. Denk aan de schepen, het walvisstation, de tanks voor de olie en de barakken van de mannen die hier werkten. Inmiddels is het rustig en neemt de natuur weer langzaam alles over. In het museum is veel informatie te vinden over de walvisvaarders en over de veel dieren die hier in het water leven.

Sta stil bij het graf van Ernest Shackleton
Net buiten het dorpje Grytviken ligt het graf van Shackleton. Kijk ook achterop de steen, waar een gedicht van zijn favoriete dichter Robert Browning is te lezen. Op de kleine begraafplaats liggen ook veel walvisvaarders, uit het recente bloedige verleden van deze eilanden. Wie naar de grafstenen kijkt zal zien dat veel van hen erg jong zijn gestorven. Het leven van een walvisvaarder betaalde goed, maar was ook ruig en levensgevaarlijk.

Zoek de Zuid-Georgische pieper
Ook al ben je niet zo’n vogelfanaat, deze moet je eigenlijk wel even bekijken. Al is het niet echt een opvallend dier, maar dit is de meest zuidelijk levende zangvogel ter wereld. Die het heel moeilijk heeft door de veel ratten op het vasteland. Eén van de beste plekken is het ratvrije Prion Island en dan met name het kelpwoud langs de kust. Eerlijk is eerlijk, zijn zang klinkt bijzonder in dit vaak ruige landschap en dito klimaat.

Kijk naar parende pinguïns

Parende kindbandpinguïns.
Parende kindbandpinguïns. Corno van den Berg

Wie de tijd neemt om in november of december naar South-Georgia te gaan, kan zien hoe pinguïns paren. Zowel bij kinbandpinguïns als macaronipinguïns bijvoorbeeld. Het mannetje benadert het vrouwtje en ze maken gelijksoortige bewegingen. Het mannetje springt op het vrouwtje en klappert wat met zijn vleugels. Ook raakt hij haar snavel met zijn snavel aan. Een mooi jaarlijks terugkerend ritueel.

Zie mannetjes zeeolifanten vechten

Twee mannetjes zeeolifanten vechten op Zuid-Georgia.
Twee mannetjes zeeolifanten vechten op Zuid-Georgia. Corno van den Berg

Mannetjes zeeolifanten zijn immens groot en log, maar ook erg sterk. Ze komen in oktober en november aan land op South-Georgia om een harem te veroveren. Ze moeten vechten met andere mannetjes om hun vrouwtjes. En wie goed kijkt ziet dat het tot wonden kan leiden met veel bloed. De mannetjes met een harem worden ‘beachmasters’ genoemd. Ze moeten de andere mannetjes (‘satellite bulls’) op afstand houden, vaak met geweld. Laatstgenoemde proberen keer op keer dichterbij de vrouwtjes te komen; zowel aan land als via de zee. Tussendoor moeten de mannetjes ook nog paren met zijn tientallen vrouwtjes. Bekijk dit indrukkende schouwspel op je gemak. Zorg wel dat je je afstand houdt, ze beschermen hun harem ook tegen jou.

Verwonder je over de zodiac-cruise

Het landschap verkennen met een zodiac.
Het landschap verkennen met een zodiac. Corno van den Berg

Een zodiac is een harde rubberen boot. En je wordt daarmee naar het strand gebracht. Maar je kunt ook een zodiac-cruise maken, oftewel een boottocht langs de stranden, rotsen en gletsjers van South-Georgia. Dit gebeurt te hoge golven of als een strand bijvoorbeeld vol ligt met ijs. Veel toeristen vinden het jammer, maar het is een absoluut hoogtepunt om het landschap zo te zien.

Beste tijd:
Het voorjaar en de zomer is de beste tijd om South-Georgia te bezoeken. Het is dan erg lang dag. Let wel, de seizoenen zijn hier omgekeerd aan de onze.

Van november tot en met maart heb je kans op mooi (en rustig) weer.

Al is de kans ook aanwezig dat het de gehele dag regent en hard waait. Waardoor je waarschijnlijk niet of nauwelijks de boot af mag. Zorg dus dat je meerdere dagen hebt voor een bezoek, want er is hier heel veel te zien.

Hoe kom ik er?
South-Georgia ligt erg afgelegen, op ruim 2.000 kilometer van Ushuaia in Zuid-Amerika en 1.450 kilometer van Stanley op de Falklandeilanden.

Het eiland is alleen bereikbaar per boot, South-Georgia heeft geen luchthaven. Het is vanuit Ushuaia minimaal vier dagen met een cruiseboot of expeditieschip varen op volle zee, met meestal een stop op de Falklandeilanden.

Cruise