Het thuis van de San in de Kalahari.
Het thuis van de San in de Kalahari. Corno van den Berg

Engelse naam: Bushmen

Dit is geen trip speciaal gemaakt voor toeristen. Wie op jacht wil met de San (ook bekend als Bosjesmannen) kan mee. In de vroege ochtend duiken ze de Kalahari in en laten hun kennis zien van de dierenwereld. Het kan overigens redelijk confronterend zijn, aangezien zij dieren vangen die je graag wilt zien. Levend.

De San (ook vaak Bosjesmannen genoemd) worden vaak als de oudste mensen ter wereld beschouwd. Wetenschappers houden er rekening mee dat in dit deel van Afrika al 500.000 jaar geleden mensachtigen rondliepen. Hun afstammelingen, de San, lopen hier al zo’n 25.000 jaar.

Op pad met de San.
Op pad met de San. Corno van den Berg

Hun leefwijze bestaat vooral uit de jacht met pijl en boog. Ze drenken de pijl in dodelijk gif. Ook verzamelen ze bijvoorbeeld vruchten, knollen en wortels van specifieke planten. Hun kennis van het gebied, de seizoenen, planten en diergedrag is ongeëvenaard.

De komst van de blanke kolonist in het gebied heeft catastrofale gevolgen gehad voor de San. Vanuit Europa kwamen ziektes, waartegen de San geen weerstand hadden. De kolonisten verdreven de San van het land waar ze eeuwenlang hebben geleefd. En ze lieten de oorspronkelijke bewoners kennis maken met alcohol. Hun aantal is inmiddels gedecimeerd, slechts enkele groepen zijn nog over.

Bosjesman in de Kalahari
Bosjesman in de Kalahari Corno van den Berg

Het Centrale Kalahari Game Reserve is één van de laatste echte leefgebieden van de San. Maar de afgelopen jaren zijn talloze San verdreven door de overheid. Hun jachtvergunning is ingetrokken en diverse waterpompen zijn al vernield. Dit gebeurt onder het mom dat de San recht hebben op een betere levensstijl.

San in de Kalahari
San met pijl en boog in de Kalahari Corno van den Berg

Ze worden gedwongen te wonen in dorpjes met water en elektriciteit. Mensenrechtenorganisaties zeggen dat het vooral gebeurt om mijnbouw in hun traditionele leefgebied toe te staan. Het gebied is erg rijk aan bijvoorbeeld diamanten.

Op diverse plaatsen kun je kennis maken met de San. Een van de beste is bij Xaus Lodge in het Zuid-Afrikaanse deel van de Kalahari. Ga met ze op pad en oordeel zelf.