Als er één berg tot de verbeelding spreekt is dat de Mount Everest wel. Officieel is de berg 8.848 meter hoog, al worden geregeld andere hoogtes genoemd. Hij is onderdeel van de Himalaya, een relatief jong gebergte. Dat wel de tien hoogste bergen ter wereld herbergt.

Natuurlijk kun je de berg beklimmen, maar ook de basiskampen zijn populair. Net als de omgeving, dat onderdeel uitmaakt van het hoogste nationaal park ter wereld. Althans, aan de Nepalese kant. De berg is vernoemd naar de Britse landmeter Sir George Everest (1790–1866).

Kort door de bocht genomen speelt India een cruciale rol in het ontstaan van Mount Everest en de omliggende bergen. Dit land is 210 miljoen jaar geleden afgebroken van het oercontinent waartoe ook Europa en Afrika behoord hebben. En deze landmassa (het huidige India) komt vervolgens in botsing met het huidige Azië, waardoor met grof geweld een grote massa land omhoog wordt geduwd. Een proces dat tegenwoordig nog door gaat, waarbij het gebergte per tien jaar enkele centimeters stijgt. Tegenwoordig is de Himalaya 2.400 km lang en tussen de 150 en 280 km breed.

In Nepal heet de berg Sagarmatha, dat ‘Roerstok in de zee van het bestaan’ betekent. Ook in Tibet heeft de berg een eigen naam: Chomolungma, dat staat voor ‘godin-moeder der aarde’. Het zijn namen die de sherpa’s met respect uitspreken. In eerste instantie wordt de berg Pak 15 genoemd, maar later is hij vernoemd naar de Britse landmeter Sir George Everest (1790–1866). Everest was het hoofd van het Survey of India, dat het immense gebied in kaart heeft gebracht.

Everest heeft meer dan 25 jaar onderzoek gedaan in India. Ook al is het onduidelijk of Everest de berg zelf ooit gezien heeft. Sommige verhalen zeggen van wel, maar bewijs is er niet. En dat is tegenwoordig noodzakelijk bij de hoogste berg ter wereld, anders word je niet geloofd. Door de jaren heen zijn er talloze discussies geweest of bergbeklimmers daadwerkelijk de top wel zouden hebben gehaald. Waaronder de Nederlander Bart Vos, die inmiddels niet meer als eerste Nederlander die de top heeft gehaald wordt gezien. Die eer komt nu René de Bos toe, die in 1990 op de top stond.

Na de ontdekking is de berg lange tijd onbereikbaar voor klimmers. Maar aan het begin van de 19e eeuw wordt het voor westerlingen mogelijk om de berg te beklimmen. Waaronder de Engelsman George Mallory, die in de jaren twintig maar liefst drie keer probeert de berg te bedwingen. Bij de derde poging in 1924 raakt hij (en zijn maat Andrew Irvine) vermist. Pas in 1999 wordt Mallory’s lichaam gevonden op de berg. Onduidelijk is of hij ooit de top heeft gehaald, en omdat er geen bewijs is wordt hij niet erkend.

Dus gaat de eer naar de Nieuw-Zeelander Sir Edmund Hillary en de Sherpa Tenzing Norgay. Zij staan op 29 mei 1953 officieel als eerste op de top. Ze doen dit met behulp van een zuurstofapparaat, maar komen wel levend terug. Hillary overlijdt op 11 januari in 2008. In 1978 klimt de tegenwoordig wereldberoemde Italiaan Reinhold Messner samen met de Oostenrijkse Peter Habeler op 8 mei 1978 zonder een zuurstofapparaat naar boven. Wat de wetenschap tot dan toe voor onmogelijk heeft gehouden. In 2008 brengen Chinese klimmers het Olympisch vuur (in een speciaal geprepareerde toorts) naar de top als aanloop naar de Olympische Spelen in Peking dat jaar.

De afgelopen decennia heeft de Mount Everest zich ontwikkeld als een belangrijke inkomstenbron voor zowel China als Nepal. Al is het niet goedkoop: De Nepalese regering eist voor elke klimmer een bedrag van minimaal enkele tienduizenden euro’s. Nepal is verreweg het meest populair, omdat de route makkelijker is dan vanuit Tibet. In de omliggende dorpen zijn veel gidsen die bergbeklimmers begeleiden naar de top.

Een bezoek aan de Mount Everest begint meestal in Nepal, al wint Tibet aan populariteit. Maar hier heb je gradaties in het ‘bezoek’. Er zijn genoeg mensen die bovenop de hoogste berg ter wereld willen staan, terwijl anderen al moeite hebben om het Base Camp te bereiken. Maar dit gebied draait niet alleen maar om bergbeklimmen. De berg ligt in een van de mooiste gedeeltes van de Himalaya, waar niet alleen de mens zich aanpast. Het gebied wordt vooral via rondreizen gedaan, waarbij alleen Nepal of alleen Tibet op het programma staan. Steeds vaker zijn er rondreizen waarbij beide gebieden worden bezocht.

Bezienswaardigheden:

Kala Patthar
Kala Patthar (wat ‘zwarte rots’) betekent is een 5.545 meter hoge –bruine- rots aan de voet van de Pumori. Deze plek is beroemd vanwege het uitzicht op de Everest en de bergen eromheen met namen als Ama Dablam (6.858m), Lhotse (8.501m), Nuptse (7.879m) en Pumori (7.145m). Kala Patar ligt in het dal dat rechtstreeks naar het Everest Base Camp in Nepal leidt.

Gokyo-Ri
Deze grote vallei loopt parallel aan het dal waarin de Everest ligt. Het bijzondere is dat dit dal veel minder wordt bezocht, maar toch indrukwekkende uitzichten op de Everest biedt. Het Gokyo-dal ligt ten noorden van Namche Bazaar. De top, Gokyo-Ri genaamd, heeft ongekende uitzichten. Voor zover je kijkt. Daarnaast kun je hier de Gokymeer vinden, dat azuurblauw is, dus ideaal voor foto’s.

Rongphu-klooster
Dit boeddhistische klooster, dat ook wel Rongbuk wordt genoemd, ligt aan de voet van de Rongbuk-gletsjer. Het klooster stamt uit 1902, maar het gebied wordt door monniken al ruim 400 jaar gebruikt voor meditatie. Het klooster ligt op de route naar het Everest Base Camp in Nepal.

Namche Bazaar
Het op 3.440 meter gelegen Namche Bazaar is de hoofdstad van de sherpa’s. En het handelscentrum van dit gebied. Na Namche Bazaar gaat de route het echte hooggebergte in. De dorpjes worden schaarser en het landschap kaler door de afwezigheid van begroeiing.

Doen!-tips:

Trek naar Everest Base Camp
Zowel Nepal als Tibet heeft een Everest Base Camp. De trek naar het Base Camp (5.034 m) in Nepal is een van de mooiste wandelingen ter wereld. Onderweg loop je tussen andere immense bergen, zoals Cho Oyu (8.201 m), Gyachung Kang (7.952 m), Lhotse (8.501 m), Makalu (8.463 m), Cholatse (6.400 m) en Tawachee (6.501 m). Deze route wordt gebruikt door mensen die de berg via de zuidoostelijke kant willen beklimmen. Het is een kamp waar bergbeklimmers zich voorbereiden op de klim. In de nabijheid ligt het Base Camp voor toeristen. Vanaf dit punt is de Mount Everest overigens niet zichtbaar.

Het Base Camp in Tibet ligt op 5.180 meter hoogte net onder de Rongbuk-gletsjer. Volgens kenners is dit deel van de Himalaya even mooi. Je wandelt over het hoge plateau naar Rongbuk, waar ook het bekende klooster vlakbij Everest Base Camp ligt. Je ziet ook de Rongbuk-gletsjer en het historische basiskamp van de Britse Everest-expedities. Dit is de verzamelplaats voor klimmers die de poging gaan wagen langs de moeilijkere Tibet-kant.

Leer alles over de sherpa’s
In het Sherpa Museum staat hun terug getrokken manier van leven centraal. Natuurlijk is hun doorzettingsvermogen bekend. En ook hoe ze de klimmers helpen. Maar achter dat vriendelijke gezicht zit veel meer, bijvoorbeeld hun boeddhistisch geloof dat hun overeind houdt bij elke beklimming. Het museum staat in Namche Bazaar.

Vlieg als een vogel over Everest
Om het ‘dak van de wereld’ te waarderen moet je er feitelijk boven vliegen. In een klein vliegtuigje kun je de tien hoogste bergen van de wereld zien. En tevens de immensheid van de Himalaya ervaren. Hou je fotocamera bij de hand. De ‘scenic flight’ vertrekt vanuit Kathmandu, waar hij ook weer landt.

Beste tijd:
Het voorjaar (maart, april en mei) en najaar (half september en oktober) worden gezien als de beste tijd. De kans op goed weer is dan het grootst, al kan het weer in de bergen op elk moment omslaan.

De zomer (mei tot en met september) is hier opvallend koel en extreem nat vanwege de monsoon, wat veel wind en regen met zich mee brengt. De winter is droog (op sneeuw na) en extreem koud.

Bergtoppen