Waarom moet ik hier heen?

Zamość is anders dan welke stad dan ook. Het historische deel is in één keer gebouwd door een rijke edelman. Dit gebeurde in Italiaanse renaissance stijl, dus erg overdadig. De stad is nog in een opvallend goede staat.

Zamość is een unieke stad in het oosten van Polen. Deze stad ligt op zo’n 90 kilometer van Lublin, de regionale hoofdstad. Een stad met een bijzondere geschiedenis. Als je door Zamość loopt merk je dat deze stad anders is. Deze hele stad is opgericht door Jan Zamoyski, een rijke edelman die zo rijk was dat hij een eigen stad liet bouwen. Dit gebeurde in de periode tussen 1587 en 1605. Met het idee dat dit de ideale stad zou moeten zijn. De stad staat sinds 1992 op de lijst van Werelderfgoed van UNESCO.

Je zult verbaasd zijn over de architectuur in Italiaanse renaissance. Het is uitbundig, kleurrijk en imposant. De stad heeft de afgelopen eeuwen goed doorstaan. Ik ging er kijken en was oprecht onder de indruk. Dit zijn de beste tips voor jouw bezoek aan Zamość.

Geschiedenis Zamość

Jan Zamoyski leefde van 1542 tot en met 1605. Hij was een edelman, veldheer en vooral een slimme diplomaat. Die veel geld verdiende en mede daarom de ideale stad wilde bouwen. Hij koos de plek van huidige Zamość uit door de bescherming van het nabijgelegen moerasgebied. Zamoyski nam de architect Bernardo Morando in dienst. Die later burgemeester van de stad werd.

In tegenstelling tot veel steden is Zamość in één keer aangelegd. En dus niet door de eeuwen heen keer op keer is verbouwd, aangepast en gemoderniseerd. Natuurlijk kent Zamość tegenwoordig ook elektriciteit en dergelijke, maar het uiterlijk is nog bijna hetzelfde als eeuwen geleden. Wat je merkt als je een bezoek brengt aan de stad.

Morando ontwierp een compleet netwerk van rechte brede straten met woonblokken. En een zeer imposant paleis, een groot stadhuis, een marktplein, rijk gedecoreerde huizen, een kerk, een synagoge, rechte brede straten en eigenlijk alles wat een normale stad ook heeft. De strategische ligging geeft al aan waarvoor Zamość werd gebruikt; handel. En daarom werd dus ook een uitgebreide verdedigingsmuur gebouwd.

Bezienswaardigheden Zamość:

Grote Markt

Als je de stad inloopt kom je altijd op de Grote Markt uit. Volgens architecten is dit een van de mooiste pleinen in Europa. Als je er loopt begrijp je waarom. De Grote Markt stamt uit de 16e eeuw. Het is precies 100 bij 100 meter breed.

Opvallend zijn de vele bewerkte huizen en de twee kaarsrechte straten die er op uit komen. Het is een heerlijk plein om over te dwalen. Vergeet ook de overdekte galerijen niet. Deze zijn speciaal gemaakt om ook bij regen door de stad te kunnen lopen. En bijvoorbeeld om te kunnen winkelen.

Stadhuis

Het Stadhuis van Zamość.
Het Stadhuis van Zamość. Corno van den Berg

Als je het grote stadsplein oploopt zie je het stadhuis al snel. Het is hoger dan de rest van de gebouwen, waarbij met name de trap aan beide kanten opvalt. Het is gebouwd tussen 1591 en 1600 en wordt gezien als het visitekaartje van de stad. Je kunt de trappen oplopen en vandaar foto’s maken van het plein of de ingang met boven de deur het stadsembleem en het embleem van de Zamoyski-familie.

Kathedraal van de Verrijzenis van Tomas de Apostel

De Kathedraal van Zamość is een van de gebouwen die als laatste zijn afgemaakt in de stad. De bouw begon in 1587, het laatste deel werd pas in 1637 gebouwd. Dus ver na de dood van Jan Zamoyski. De kerk heeft een opvallend versierd gewelf. De kerk werd in 1992 in opdracht van Paus Johannes Paulus II verheven tot kathedraal. Je kunt in de kerk het graf van Jan Zamoyski zien.

Kamoyski Paleis

Het Zamoyski Paleis is misschien wel het slechts bewaard gebleven deel van de stad. Hier woonde ooit Jan Zamoyski, maar het is tegenwoordig een kantoorpand. En al het grandeur is verdwenen. Wel zie je hier nog een standbeeld van Zamoyski, zittend op een paard.

Joodse Wijk

De synagoge in Zamość.
De synagoge in Zamość.Corno van den Berg

De Joodse Wijk in Zamość was er al in 1588. Het was een levendige community de stad voor veel handelaren interessant maakte. Deze bleef goed en wel intact tot de Tweede Wereldoorlog. Waarna de gemeenschap zo goed als verdween uit de stad. De synagoge is een van de weinige overblijfselen. Je kunt deze bezoeken.

Kazematten en stadsmuren

Wandelen langs de stadsmuren van Zamość.
Wandelen langs de stadsmuren van Zamość.Corno van den Berg

Door de levendige handel werd Zamość vaak aangevallen in het verleden. Daarom liet Zamoyski al meteen een verdedigingslinie aanleggen, inclusief kazematten. Niet alles is bewaard gebleven door de eeuwen heen. Zodra je de oude stad uitloopt kom je ze tegen. Ook zie je dan een tunnel die onder de verdedigingsmuur door loopt. En heb je een fraai zicht op de stad.

Rotunda Martelaarsmuseum

Vlakbij de stad lag tijdens de Tweede Wereldoorlog het nazi-kamp Rotunda Zamość. Dit was een opvangkamp, van waaruit veel Joden en krijgsgevangenen werden door gestuurd naar andere kampen. In het kamp zelf kwamen 8.000 mensen om.

De huidige Rotunda is een Museum voor de omgekomen Joden in de Zamość regio. Het is een indrukwekkend monument, dat vaak het Martelaarsmuseum wordt genoemd. Een bezoek aan dit monument is indrukwekkend en beklemmend tegelijk. Het ligt op enkele honderden meters ten zuiden van Zamość.

Adres: Droga Męczenników Rotundy 1

Hoe kom ik in Zamość?

Het is iets meer dan een uur rijden van Lublin naar Zamość. Er is openbaar vervoer voorhanden. Met de trein doe je er wel veel langer over dan met de auto.