Krater van Derweze

De krater ontstond in 1971, toen Sovjet-geologen in de Karakumwoestijn naar aardgas zochten. Tijdens de werkzaamheden stortte de bodem in en ontstond een grote kuil waaruit methaangas ontsnapte. Om te voorkomen dat giftige gassen zich zouden verspreiden, werd besloten het gas in brand te steken.

De verwachting was dat het vuur na enkele dagen zou doven. Dat gebeurde niet. De krater brandt nog altijd en is uitgegroeid tot een van de bekendste bezienswaardigheden van het land.

De krater heeft een diameter van ongeveer 60 tot 70 meter en is zo’n 20 tot 30 meter diep. Overdag oogt het als een stoffige kuil in een leeg landschap. Maar zodra het donker wordt, verandert het in een indrukwekkend schouwspel van vlammen en hitte.

De kracht van de Krater van Derweze zit niet alleen in het vuur zelf, maar vooral in de omgeving. Je bevindt je midden in een leeg en uitgestrekt woestijngebied, ver weg van steden, wegen en andere reizigers.

Juist die isolatie maakt de ervaring zo intens. Overdag zie je de krater al roken en borrelen, maar in de avond komt alles tot leven. De vlammen kleuren de hele omgeving oranje en de hitte is tot op meters afstand voelbaar. Het contrast met de stilte van de woestijn maakt het bijna surrealistisch.

De meeste reizen beginnen in Ashgabat. Vanuit daar is het ongeveer 260 kilometer rijden naar de krater, een tocht van vier tot vijf uur. Het laatste deel van de route gaat over onverharde wegen door de woestijn.

Daarom reis je vrijwel altijd met een gids en een 4WD. Zelf rijden is lastig en wordt zelden gedaan, mede door het gebrek aan duidelijke routes en voorzieningen. De reis ernaartoe is al een ervaring op zich. Je rijdt door een leeg landschap waar je soms urenlang geen andere voertuigen ziet.

Veel reizigers kiezen ervoor om bij de krater te overnachten. In de buurt zijn eenvoudige tentenkampen opgezet, vaak met basisvoorzieningen. De overnachting maakt het bezoek compleet. Zodra de zon ondergaat en de meeste dagbezoekers vertrekken, blijft het stil. Je zit dan alleen met het geluid van het vuur en een heldere sterrenhemel boven je. Dit is voor veel reizigers het moment waarop de plek echt indruk maakt.

De beste periode om de krater te bezoeken is in het voorjaar (maart tot mei) en het najaar (september tot november). De temperaturen zijn dan aangenaam en het is goed te doen om langere tijd buiten te zijn.

In de zomer kan het extreem heet worden, met temperaturen die ruim boven de 40 graden uitkomen. In de winter is het overdag vaak nog prima, maar ’s nachts kan het flink afkoelen.

Een bezoek aan de Krater van Derweze vraagt om een goede voorbereiding. Je bevindt je in een afgelegen gebied zonder voorzieningen. Neem voldoende water mee en bescherm je tegen zon en wind. Draag stevige schoenen, want de rand van de krater kan instabiel zijn. Blijf altijd op veilige afstand van de rand, hoe verleidelijk het uitzicht ook is.

Houd er rekening mee dat dit geen toeristische attractie is met hekken of duidelijke paden. Juist dat maakt het bijzonder, maar vraagt ook om extra voorzichtigheid.

Al jaren wordt er in Turkmenistan gesproken over sluiting van de krater van Derweze. Al in 2010 werd de sluiting aangekondigd. De plek zou slecht zijn voor het milieu door alle gassen die ontsnappen. Ook zou het slecht zijn voor de de gezondheid van de mensen die vlakbij wonen. 

Dus wordt door diverse onderzoekbureaus onderzocht hoe de plek kan worden gesloten. En dan op een milieuvriendelijke manier. Al blijkt dit lastiger dan gedacht. Wordt vervolgd.