De Moerputten

De Moerputten is een verborgen natuurparel in Noord-Brabant, vlakbij ‘s-Hertogenbosch. Dit bijzondere laagveenmoeras is perfect voor een ontspannen wandeling over vlonderpaden en door ruige natuur. Het gebied staat vooral bekend om de zeer fraaie Moerputtenbrug, een oude spoorbrug die nu een indrukwekkend wandelpad is. Ontdek hier de beste tips om de Moerputten te bezoeken.

Dit is dé plek voor natuurliefhebbers, wandelaars en fotografen die een uniek stukje Nederlandse natuur willen ontdekken. Het natuurgebied is vooral bekend vanwege de Moerputtenbrug over de veenplas Lange Putten. Deze werd in 1890 aangelegd voor een spoorlijn tussen Den Bosch en Lage Zwaluwe. De trein is weg; je kunt nu wandelen over het voormalige traject van de trein. Op talloze plekken heb je uitzicht over het veenmoeras.

“Wandelen over het spoor is maar een deel van de schoonheid. Ook de natuur eromheen is heerlijk om te ontdekken.”

---

Corno van den Berg

De Moerputtenbrug: Een historisch icoon

De Moerputtenbrug is zonder twijfel een van de meest fotogenieke plekken van het natuurgebied. Oorspronkelijk werd deze spoorbrug in 1890 gebouwd als onderdeel van de Langstraatspoorlijn en diende hij voor het transport van leer en schoenen tussen Brabant en Zuid-Holland. Nu is de 600 meter lange brug een wandelpad met fraai uitzicht over het moeras. Bezoek de brug rond zonsopgang of zonsondergang voor het mooiste licht en een mistige, mysterieuze sfeer boven het water.

Het Ponton (verwijderd)

Vlak voordat je bij de brug aankomt loopt er links een paadje het bos in. Neem deze en je komt uit bij een vergezicht. Het is een populaire plek om foto’s te maken van de brug, het water en bijvoorbeeld de zon. Je kunt hier in het voorjaar en zomer talloze lelies zien bloeien, alsook gele plomp.

Het bekende ponton bij de Moerputtenbrug is verwijderd omdat het onveilig was geworden. Staatsbosbeheer werkt aan plannen om het populaire uitzichtpunt terug te brengen als een vaste constructie. Wanneer deze precies wordt gerealiseerd is nog niet bekend.

Wandelroute Halve Zolenpad (1,4 km)

De naam Halve Zolenpad verwijst naar de spoorlijn die hier vroeger liep. Deze trein vervoerde grote hoeveelheden leer, wat de lokale bevolking de bijnaam “halve zolen” opleverde. De wandeling, gemarkeerd met blauwe paaltjes, begint bij de parkeerplaats aan de Deutersestraat en leidt je al snel het bos in. Niet veel later verandert het pad in een slingerend houten vlonderpad boven het water, midden in een moerasbos. Het is een zeldzaam natuurfenomeen in Nederland.

Langs de route bloeien op talloze plekken kleurrijke bloemen, waarna het landschap geleidelijk overgaat in een uitgestrekt rietveld. Dit riet kan metershoog groeien en vormt een thuis voor talloze vogels, zoals de nachtegaal en verschillende rietzangers. Het Halve Zolenpad is de perfecte introductie tot de unieke natuur van de Moerputten.

Boswachterspad Bruggenroute Moerputten

De Boswachterspad Bruggenroute in de Moerputten is een unieke wandeling door een van de weinige overgebleven moerasgebieden in Nederland. De route voert je over smalle paadjes, door moerasbos en langs open water, maar ook over oude dijkjes en langs restanten van de vroegere spoorlijn. Spot bijzondere vogels zoals de blauwborst en de snor, of ontdek de zeldzame moerassprinkhaan.

Moerputten en Venkantbrug

De Venkantbrug ligt ook in dit natuurgebied. Maar deze brug is veel korter; zo’n 33 meter. Hij ligt ten westen van de Moerputtenbrug. Ook deze is in 2011 gerestaureerd. Als je de Moerputtenbrug af loopt door het bos kom je vanzelf de Venkantbrug tegen. Al ligt deze veel minder mooi dan de grote brug.

Wat kun je zien in de Moerputten?

De Moerputten is een beschermd natuurgebied en een van de weinige laagveenmoerassen in Nederland. Hierdoor komen hier bijzondere dieren en planten voor.

Bijzondere bloemen en planten:

• Veenpluis en riet zorgen voor een moerassig karakter.
• Orchideeën, zoals de brede orchis, bloeien hier in het voorjaar en de zomer.
• Knalgele zonnedauw, een vleesetend plantje dat leeft op de natte veengrond.

Bijzondere dieren:

• De zwarte stern, een zeldzame vogel die in de rietkragen broedt
• Veel libellen en vlinders, waaronder het zeldzame pimpernelblauwtje
• Kikkers en padden zijn overal te horen in het voorjaar
• De blauwborst, een kleurrijke zangvogel, is hier vaak te spotten
• In de schemering kun je reeën en zelfs vossen tegenkomen

De wonderlijke geschiedenis van de Moerputten

Aan de bekende Langstraat in Den Bosch bloeide rond 1850 de handel en nijverheid. Er was een grote behoefte aan onder meer leer. Waardoor een spoorverbinding met Lage Zwaluwe handig zou zijn. Maar ja, de Moerputten lagen in de weg. De naam zegt het al: Moer. Wat staat voor moeras of drassig land. Dat met name nuttig was als opvanggebied bij hoog water.

In 1888 werd begonnen met de bouw. Overstromingen en muggenplagen vertraagden de bouw. Maar vanaf 1890 reden er maar liefst vijf treinen per dag. Goederentreinen dus. Maar door de komst van de auto, en dus vrachtauto’s, werd de trein onrendabel. Een lokaal initiatief hield de bruggen langs de spoorlijn intact.

Jarenlang werd gesproken om de brug te slopen. Maar in 1995 werd het een Rijksmonument, waarna Staatsbosbeheer de brug en het omliggende gebied kocht. De brug was echter in slechte staat. Sterker nog, de verf zorgde voor giftige stoffen in het water.

Vanaf 2004 tot 2011 is hij grondig gerenoveerd. Wat je nog goed kunt zien, met name aan de pijlers. Het ijzer werd behandeld en kreeg de oorspronkelijke kleur uit de tijd dat de trein nog reed. En kan nu de natuur hier los.

Praktische informatie en parkeren

• Locatie: De Moerputten ligt ten westen van ‘s-Hertogenbosch, in de buurt van de A59.
• Parkeren: Er is een gratis parkeerplaats aan de Deutersestraat, maar deze kan op zonnige dagen snel vol raken. Kom op een doordeweekse dag of in de vroege ochtend om de drukte te vermijden.
• Honden: Aangelijnd toegestaan.
• Toegankelijkheid: De vlonderpaden zijn geschikt voor kinderwagens, maar minder toegankelijk voor rolstoelen.

Beste tijd om de Moerputten te bezoeken

Het natuurgebied is het hele jaar door toegankelijk, maar de ervaring verschilt per seizoen:

• Lente (maart – mei): Bloeiende bloemen en veel activiteit van vogels en amfibieën. Perfect voor een kleurrijke wandeling.
• Zomer (juni – augustus): Droogste periode met uitbundige vegetatie. Let op muggen in de avond.
• Herfst (september – november): Talloze herfstkleuren en rustiger dan in de zomer.
• Winter (december – februari): Mistige ochtenden zorgen voor een mysterieuze sfeer op de Moerputtenbrug.

Meer ontdekken in de omgeving

Wil je je bezoek uitbreiden? Combineer de Moerputten met: Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen (op 15 minuten rijden) voor een wandeling door stuifzand. Ook leuk: De binnenstad van Den Bosch, waar je kunt genieten van een Bossche bol en een stadswandeling langs de Binnendieze. Het Engelermeer, een recreatieplas waar je in de zomer kunt zwemmen en picknicken