Waarom moet ik hier heen?

Wandelen op de levadas op Madeira is een must. Deze oude irrigatiekanalen zijn de beste manier om de natuur van Madeira te ontdekken. Te voet heb je veel keuzes, over het gehele eiland.

De levadas van Madeira zijn feitelijk de wandelpaden van Madeira. Deze oude irrigatiekanalen lopen dwars over het eiland door de bergen en bossen. Deze wandelroutes zijn makkelijk toegankelijk; ze zijn vaak relatief vlak. Met onderweg talloze watervallen, bruggetjes en bloemen bijvoorbeeld.

Een levada is een irrigatiekanaal, waarvan sommige nog stammen uit de 16e eeuw. Ze werend aangelegd om het kostbare water over het eiland te vervoeren. In het noorden van het eiland regent het veel vaker dan in het droge zuiden. Dus werden deze kanalen aangelegd om het water te vervoeren. Dwars door het ruige centrum van het eiland.

Het irrigatiekanaal bestaat uit stenen die in de grond zijn geplaatst om het water te vervoeren. Daarnaast werd meestal een paadje aangelegd voor het onderhoud. Juist deze paadjes zijn de wandelpanden van nu. Meestal zijn ze smal genoeg voor een persoon, op sommige plekken voor twee.

Een weelderig begroeide levada.
Een weelderig begroeide levada. Corno van den Berg

De totale lengte van dit waternetwerk wordt geschat tussen 1.000 tot mogelijk 5.000 km. Bijna alle levadas op Madeira zijn inmiddels bewegwijzerd, inclusief het aantal kilometers alsook de minuten dat je ongeveer over zult doen. Zodat je niet snel zult verdwalen. En je kunt soms de ene levada koppelen aan de andere, maar niet overal. Sommigen eindigen bij een waterval of op een bergpiek.

De beste levadas om te wandelen op Madeira:

PR4: Levada do Barreiro

Deze levadawandeling is ongeveer 6 kilometer lang, dus kan in twee tot drie uur worden gelopen. Het bijzondere is dat deze route een grote diversiteit kent. Je kunt van Lavada Do Barreiro lopen naar de beroemde Poço da Neve. Dit wonderlijke ijshuisje geeft al aan dat het hier koud kan worden, met soms veel mist. Hou daar rekening mee. Je vindt deze wandeling in het district Funchal.

PR6: Levada das 25 fontes

Deze wandeling van 4,6 km in het district Calheta is de meest populaire van allemaal. De naam zegt het al, je loopt langs 25 bronnen, wat mooie foto’s oplevert. Hou er wel rekening mee dat het hier druk kan worden in het hoogseizoen en in de weekenden. Je vindt deze wandeling in het district Calheta.

PR6.1: Levada do Risco

De levadawandeling PR6.1 gaat naar de Risco-waterval. Deze is 100 meter hoog en behoort tot de mooiste van Madeira. Al kan het water weer weinig zijn in het hoogseizoen. Net als de PR6 begint deze hike bij de parkeerplaats Rabaçal. De PR6 en PR6.1 zijn goed te combineren. Ook deze wandeling is populair, waardoor het ook hier druk kan zijn.

PR6.2: Levada do Alecrim

Overleg over de Levada route op Madeira.
Overleg over de Levada route. Corno van den Berg

De Levada do Alecrim is een van de makkelijkste levada wandelingen op Madeira. De route naar de Alecrim-waterval is 3,5 kilometer lang. Waar je ongeveer twee uur over doet; heen en terug. Aan het einde zie je de waterval en de rivier met daarin veel bergforellen. Ook is er nog een andere waterval waar je op de top kunt staan. Ook hier is het vertrekpunt de parkeerplaats Rabaçal.

PR7: Levada do Moinho

De PR7 langs de Levada do Moinho ligt in het noordwesten van het eiland. Ooit stonden hier talloze watermolens langs het pad. Van enkele kun je ruïnes nog zien, zoals de Achadas Mill, Cancelas Mill and Levada Grande Mill. Deze levada
is 10,3 km lang en kan in zo’n 3,5 uur worden gelopen. Hij ligt in het district Porto Moniz. De start is bij Ribeira da Cruz en eindigt dus bij Lamaceiros.

PR9: Levada do Caldeirão Verde

Je loppt bij de Levada do Caldeirão Verde van Queimadas naar de Caldeirão Verde waarbij je ook de Caldeirão do Inferno aandoet. De route is 6,5 km enkele reis. De route is iets moeilijker dan de meeste, omdat je hier enkele steile stukken moet overbruggen. Onderweg kom je de Casa de Abrigo das Queimadas, een schuilhut in de beroemde Santana bouwstijl. je vindt deze route in het district Santana.

PR10: Levada do Furado

De Levada do Furado begint bij Ribeiro Frio en is 11 kilometer lang. Het is een van de oudste levadas. Het meest bijzondere is dat je wandelt door het beroemde laurierbos, dat endemisch is voor het eiland. De route loopt van Ribeiro Frio naar Portela en ligt in het district Santana.

PR14: Levada dos Cedros

Levada dos Cedros is een ruige wandeling langs onder meer een mooi stuk authentiek laurierbos. Het begin is steil, maar daarna wordt het snel vlakker. De wandeling is 5,8 kilometer lang, waar je ongeveer 3 uur over doet. Enkele reis welteverstaan. Je loopt van Fanal naar Curral Falso.

PR16: Levada Fajã do Rodrigues

De wandeling over de Levada Fajã do Rodrigues staat bekend om zijn vele tunneltjes. Waarvan er sommige wat langer zijn. Deze route staat bekend om zijn fraaie uitzicht over de São Vicente vallei. De wandeling start bij Fajã da Amã en eindigt bij Ribeira da Janela. De route is 3,9 km en vindt je in het district São Vicente.

PR18: Levada do Rei

De Levada do Rei is voor avonturiers. Voor de tunnels op deze route heb je een zaklamp nodig, of de zaklamp op je telefoon. Het pad is 5,1 kilometer lang, enkele reis. Hij is niet moeilijk. Je begint in het bos maar kijkt al snel uit over de graslanden van São Jorge en Santana. Bijzonder zijn de vele overhangende planten over het pad. De levada wandeling bij Quebradas en eindigt bij Ribeiro Bonito in het district Santana.

PR23: Levada da Azenha

Levada da Azenha is een van de minder bekende levadas op Madeira. Hij begint bij de oude luchthaven op weg ER204 bij Azenha. De korte wandeling eindigt bij Caminho Velho do Castelo in het district Santa Cruz.

Een van de watervallen onderweg.
Een van de watervallen onderweg. Corno van den Berg

Heen en terug wandelen, taxi of openbaar vervoer?

Wie de levadas gaan wandelen komt een probleempje tegen. Bij de meeste levadas moet je vaak op de zelfde weg terug wandelen. Of je loopt de levada af, hou daarbij wel rekening met het aantal uren dat je loopt.

Of je neemt het openbaar vervoer terug. Maar dat is vaak niet makkelijk, omdat lang niet alle levadas goed worden bediend met bussen. Taxi’s zijn een goede oplossing, zeker als je met een groep bent om de kosten te delen. Maak wel vooraf duidelijke afspraken. Of je neemt een lift van een medereiziger.

Ik heb meestal de routes heen en terug gelopen, waarbij ik halverwege uitgebreid ging lunchen en bijvoorbeeld ook zwemen bij een waterval of riviertje. En mijn vermoeide spieren even rust gunde. Heerlijk.

Corno’s reistips:

Een vakantie op Madeira kun je eenvoudig zelf regelen. Echter, een georganiseerde reis heeft ook zijn voordelen. Hierbij een aantal handige tips om je vakantie te boeken.

Met een gids of zelf op pad?

De levada wandelingen kun je zelf doen, al zijn er ook vee tours met een gids. De laatste heeft als voordeel dat je wordt opgehaald van je hotel en dat er ook vervoer terug is. Daarnaast krijg je veel uitleg over wat je ziet en de geschiedenis. Maar een tour met een gids is natuurlijk wel duurder.

Wandelen