Waarom moet ik hier heen?

De natuurlijke rijkdom van Galápagos is extreem groot. De meeste dieren komen alleen hier voor. Zoals een pinguïn, een aalscholver, de zeeleguaan, enzovoort. En het bracht Charles Darwin tot zijn evolutietheorie. Als je er zelf bent, zie je waarom.

 

Galapagoseilanden bezienswaardigheden

De Galapagoseilanden; je moet er ooit voet aan wal hebben gezet. Zoals natuurwetenschapper Charles Darwin dat ook eeuwen geleden deed. Wat hem bracht tot zijn beroemde evolutietheorie. En de Galápagos zijn onlosmakelijk met Darwin verbonden. Hij zette de bijzondere vulkaaneilanden in één keer op de kaart.

De afgelegen Galápagoseilanden in Ecuador zijn een levende dierentuin met tientallen bijzondere soorten. Waar begin 2009 nog een nieuwe leguanensoort is ontdekt. Dit is een plek waar de dieren niet bang zijn voor de mens, simpelweg omdat ze nooit zijn bejaagd.

De eilanden zijn bij elkaar opgeteld zo’n 8.000 km2 groot. Ruim de helft wordt in beslag genomen door het eiland Isabela. Waar ook de hoogste vulkaan van de eilanden te vinden is, de 1.689 meter hoge Cerro Azul. Het is het symbool van de vulkanische activiteit hier.

 

De eilanden

Santa Cruz

Het eiland Santa Cruz heeft een internationale luchthaven. Waardoor het waarschijnlijk de plek is waar je arriveert. Je kunt dit eiland als uitvalsbasis gebruiken. En dan via allerlei excursies het eiland en de omgeving verkennen.

Al kun je ook eenvoudig zelf op pad, bijvoorbeeld met een gehuurde scooter. Waarbij de kans groot is dat je een reuzenschildpad tegen komt. Wat een bijzodnere ervaring is.
De beste plek voor accommodatie is de stad Puerto Ayora. Hier vind je ook bureaus voor de diverse tours.

De mooiste plek op Isla Santa Cruz is Bahia Tortuga. Via een wandelpad kom bij een baai met mangroven uit. En een klein zandstrand. Hier kun je goed snorkelen. Je ziet opvallend veel jonge vissen. Ze gebruiken de mangroven als kraamkamer.

Plazas

Plazas op de Galapagoseilanden.
Plazas op de Galapagoseilanden.

De eilanden Plazas zijn klein en liggen voor de kust van Santa Cruz. Maar ze staan vooral bekend als een van de plekken met de grootste diversiteit aan dieren. En met de mooiste uitzichten. Als je hier rondloopt zie je zowel landleguanen en zeeleguanen. Maar ook zeeleeuwen die vaak op de steiger liggen te slapen. En kun je foto’s maken van het bijzondere landschap.

San Christobal

Het eiland San Christobal is beroemd bij duikers en snorkelaars. Dit is onder meer de beste plek om te snorkelen met zeeleeuwen. En ook met de wonderlijke zeeleguanen. Maar zodra je het water in gaat zul je verbaasd zijn over de vele vissen. In alle kleuren.

Ook kun je op San Christobal goed wandelen. Waarbij je geregeld reuzenschildpadden en landleguanen tegen komt. Laguna El Junco is eigenlijk geen lagune, maar een vulkanisch kratermeer. dit ligt in het het hoogland van het eiland. Het is een bijzondere wandeling.

Isla Bartolome

Isla Bartolome op de Galapagos.
Isla Bartolome op de Galapagos.Corno van den Berg

Het eiland Bartolome heeft het meest bekende uitkijkpunt van de Galapagoseilanden. Waarbij je over lavavelden uitkijkt en twee stranden. En dit zijn niet zomaar stranden. Aan de ene kant zitten ongekend veel haaien en wordt snorkelen ten zeerste afgeraden. aan de andere kant kun je wel het water in en veel zeeschildpadden zien.

Bartolome is een klein eiland, maar is wel de moeite waard. het is hier fraai wandelen. Waarbij je diverse uitkijkpunten aan kunt doen. En je vanzelf wilde dieren tegen komt.

Isabela

Een toerist en een zeeleeuw op Isabela op de Galapagoseilanden.
Een toerist en een zeeleeuw op Isabela op de Galapagoseilanden.

Isabela is het grootste eiland van de Galapagos. Mar opvallend genoeg niet het meest ontwikkeld. De meest bekende plek is het stadje Puerto Villamil, waar je kunt overnachten. Zodat je bijvoorbeeld het magische eiland Fernandina in de buurt kunt gaan ontdekken.

Fernandina

Isla Fernandina is ruig en de plek om veel wilde dieren te zien. Waaronder de zeeleguaan, galápagosaalscholver, Sally Lightfookrab, en blauwvoetgent. Maar nog veel meer. Het eiland ligt redelijk dichtbij Isabela en is goed te combineren. Fernandina is volgens kenners nog het meest authentiek.

Santa Maria

Maanvissen zijn een van de vele bijzonderheden op de Galapagoseilanden.
Maanvissen zijn een van de vele bijzonderheden op de Galapagoseilanden.

Isla Santa Maria wordt benoemd in veel artikelen over hoe de mens hier heeft huis gehouden. Veel lokale dieren en platen zijn verdwenen door de komst van de mens. Die zijn kielzog varken, geiten en ratten meenam. Toch is dit eiland wel de moeite waard om te bezoeken. Een van de redenen is Devil’s Crown, een van de beste plekken om te snorkelen op de eilanden.

 

De evolutietheorie van Charles Darwin

De Galapagoseilanden liggen zo afgelegen dat de hier levende dieren zich aanpasten aan de lokale omstandigheden. Met als beste voorbeeld de Darwin-vinken. Dit is een familie van soortgelijke vogels, die vernoemd zijn naar de Engelse wetenschapper Charles Darwin. Hij kwam hier in september 1835 met het onderzoeksschip ‘Beagle’ en onderzocht hier zo’n 5 maanden de geologie en biologie van vier van de eilanden.

Tijdens zijn bezoek zag hij deze talloze zwarte vogeltjes. Het viel hem op dat ze erg op elkaar leken, maar toch ook verschillen vertoonden. De snavel van de één was kleiner, terwijl een andere een hele smalle snavel had. De ene vogel was iets groter ten opzichte van de ander. Enzovoort. Bij verdere bestudering viel hem op dat de één op de grond naar zaadjes zocht en de ander in een boom naar insecten.

Ik kan de beroemde Darwin-vinken voeren met wat zaden.
Ik kan de beroemde Darwin-vinken voeren met wat zaden.Corno van den Berg

Darwin concludeerde na onderzoek dat dit door de eeuwen heen zo gegroeid moest zijn. De ligging van de Galapagoseilanden bood weinig alternatief. De sterkste (lees: diegene die zich het best kon aanpassen) overleefde en zorgde voor nageslacht. En zo ontstonden nieuwe soorten. De evolutieleer was geboren, althans in zijn hoofd. Het duurde nog ruim een eeuw voordat zijn gedachtegoed algemeen werd omarmd.

De Galápagosaalscholver vormt misschien wel het beste bewijs voor de evolutietheorie van Darwin. Deze soort, die alleen hier voorkomt, heeft al lang geleden het vermogen te vliegen verloren. Zijn vleugels zijn stompjes met verfomfaaide veren. In het water hier (dat wordt gevoed door de Koude Golfstroom) zit zoveel vis dat hij niet hoeft te vliegen. En er zijn hier geen roofdieren om voor te vluchten.

 

De negatieve rol van de mens op de Galapagoseilanden

Ook al liggen de eilanden erg afgelegen, de hand van de mens is ook hier zichtbaar. Er zijn weliswaar geen sporen van mensen gevonden van voor de 16e eeuw. Wie als eerste blanke hier voet aan wal zette is volgens historici niet zeker. Volgens de verhalen zou het de Spaanse bisschop Fray Tomas de Berlanga zijn die de eilanden in 1535 ontdekte. Bij toeval, omdat hij door slecht weer van zijn route afweek.

Door de ligging bleven de eilanden lange tijd onbekend. Behalve bij de zeepiraten die de Galapagoseilanden in de 17e en 18e eeuw als uitvalsbasis gebruikten. De schildpadden die ze hier overal tegen kwamen namen ze mee als levend proviand. Ook walvisvaarders hebben er geleefd, totdat in 1832 Ecuador de eilanden annexeerde.

Huisdieren en ratten

Maar indirect zorgde de mens wel voor grote problemen. Bij zijn aankomst nam hij onder andere huisdieren en ratten mee. Die al snel een plaag werden. Dus moet de mens nu de evolutie een handje helpen.

Dieren en toeristen gaan hier samen, hand in hand.
Dieren en toeristen gaan hier samen, hand in hand.Corno van den Berg

De naam Galapagos komt van de naam die Spanjaarden de eilandengroep gaven. Galápagos staat voor zadel, dat verwees naar de vele reuzenschildpadden die ze hier zagen. De Galápagos bestaat in feite uit dertien vulkanische eilanden. Die 960 kilometer ten oosten van Zuid-Amerika liggen. Officieel horen ze bij Ecuador, maar het is feitelijk een wereld op zich.
Daarna werden de Galapagoseilanden langzaam gekoloniseerd. In het kielzog van de kolonisten arriveerden geiten, varkens, honden, katten en paarden. En ratten. Sommige huisdieren verwilderden, waardoor het natuurlijk evenwicht werd verstoord.

Zo liepen op het onbewoonde eiland Santiago eind jaren negentig meer dan 100.000 geiten, ezels en varkens rond. Deze dieren waren ooit meegenomen voor het vlees en melk. Ze zijn langzaam tot een ware plaag uitgegroeid, onder meer omdat ze de endemische planten opeten. Op andere eilanden lopen verwilderde honden, katten en zelfs paarden. Waardoor onder meer diverse ondersoorten van de wereldberoemde reuzenschildpadden, het slow motion visitekaartje van de Galápagos, uit stierven.

Wetenschappers hebben berekend dat de komst van de mens (tot nu toe) vijf procent van alle dieren en planten de das om heeft gedaan. Wat zorgt voor een haat-liefde verhouding tussen mens en dier op de Galápagos. De mens moet nu meer en meer ingrijpen om de evolutie een handje te helpen, zodat de eilanden en haar bewoners blijven overleven. Desondanks is nog steeds veel van de rijkdom op de eilanden te zien. En van heel dichtbij, want bang zijn de dieren hier nog steeds niet voor hun grote vijand.

 

Hoe de Galapagos een Nationaal park werd

De eilanden werden in 1959 uitgeroepen tot een nationaal park. Net als de omliggende oceaan. Maar het was al te laat: de impact van verwilderde huisdieren werd begin jaren negentig te groot. De overheid van Ecuador besloot in te grijpen. Met drastische maatregelen. Helikopters met links en rechts jagers richtten een ware slachting aan. Met vier miljoen euro steun van de Verenigde Naties. Nu nog worden geregeld onvruchtbare geiten losgelaten om te kijken of er nog dieren zijn die zich verscholen houden.

Een kogel is niet altijd de oplossing. De 720 geïntroduceerde plantensoorten overvleugelen inmiddels de 500 inheemse soorten. Zoals tuinplanten en functionele bomen voor hout of vruchten. Maar ook onkruid dat inmiddels de meeste overlast bezorgt. Met ook een rol voor de toeristen, die de plantenzaden onbedoeld van het vasteland meenemen. Met opnieuw grote (en kostbare) schoonmaakacties tot gevolg. Het is slechts één van de problemen.

 

Fokprogramma’s voor zeldzame dieren zijn succesvol

Naast het bestrijden van exotische diersoorten zijn op de Galápagos ook diverse fokprogramma’s opgezet. Om zo het voortbestaan van de endemische dieren die hier voorkomen te bevorderen. In 1965 heeft de Charles Darwin Research Station al een fok- en repatriëringsprogramma opgezet. En niet zonder succes. Inmiddels zijn al meer dan 1.000 reuzenschildpadden uitgezet. Terwijl het fokken doorgaat.

 

De planten van de Galapagoseilanden

Veel toeristen gaan voorbij aan de flora van de eilanden, die net zo bijzonder is als de dieren. De eilanden zijn erg droog, waardoor bomen en planten het niet eenvoudig hebben. Op veel plekken zorgt de vulkanische bodem er voor dat alleen gespecialiseerde planten zich hier kunnen handhaven.

Een groot deel van de kustlijn is begroeid met mangrovebossen, maar landinwaarts is het meestal leeg. Op enkele hogere plaatsen zijn dichte loofbossen te vinden, met name op de grotere eilanden. Ook cactusbossen komen op diverse delen voor.

Op de Galápagos kun je onder meer zoeken naar diverse soorten cactus (zoals opuntiacactus, lavacactus en candelabracactus), mangrove (rode, zwarte, witte en knoop-) en een plantenfamilie met de naam ‘scalesia’, die volgens wetenschappers misschien wel het beste bewijs voor de evolutie is. Deze plant past zich heel sterk aan de omstandigheden aan. Op veel eilanden is tevens rood ijskruid te vinden. Wie geïnteresseerd is doet er zinvol aan zijn vragen te stellen aan een parkwachter.

 

De dieren van de Galapagoseilanden

Op de eilanden komen talloze dieren voor. Als je diverse eilanden bezoekt zul je er genoeg zien. Ik heb de meest bijzondere dieren op een rij gezet. En met foto’s in een apart artikel geplaatst.

Zie de complete lijst met alle dieren van de Galapagos.

 

Moet ik een cruise doen of hotels?

Een meerdaagse cruise op de Galapagos is de beste manier om de eilanden te ontdekken. Je vaart dan van eiland naar eiland, waar de boot aanlegt. Ook slapen doe je op de boot. Meestal in een rustige baai. Hou in je achterhoofd dat kleine boten niet zo snel varen, terwijl grote boten niet overal kunnen (of mogen) aanleggen.

Ook zijn vanuit de diverse hotels op de eilanden talloze trips mogelijk. Nadeel is dat je elke keer naar een plek moet af reizen, waardoor je niet alles kunt bezoeken. Maar dit kan wel eens oplossing zijn als je snel zeeziek wordt.

 

Beste tijd om de Galapagoseilanden te bezoeken:

De eilanden zijn het gehele jaar te bezoeken. Het hangt er van af wat je wilt doen. Voor snorkelen en duiken is eind januari, februari en maart de perfecte tijd. In die maanden is de zee meestal rustig en het zicht goed. Hierdoor is dit de tijd om te snorkelen met zeeleeuwen, zeeleguanen, zeeschildpadden en zelfs pinguïns als je geluk hebt. De watertemperatuur varieert van 20 tot 24 graden Celsius.

De drukste (en duurste) tijd is juli en augustus. De temperatuur is dan nog steeds boven de 15 graden, maar de wind zorgt voor een ruwere zee. En er is redelijk vaak bewolking.

September is het echte laagseizoen. Dan is het relatief het koudst en zit je meestal op ‘ruige’ zee. Ook worden er dan veel minder tours aangeboden.

Corno’s reistips:

Je reis naar de Galapagos-eilanden kun je zelf organiseren of een complete rondreis boeken. Hieronder mijn tips om je reis al dan niet zelf of georganiseerd te regelen.

 

Hoe kom ik hier?

De eilanden zijn via een directe vlucht bereikbaar vanaf het vasteland van Ecuador. Maar ook van Peru en Chil bijvoorbeeld. Bij aankomst kun je eenvoudig naar een hotel met een taxi.

Toeristen moeten voor de Galápagoseilanden ter plekke een toegangsbewijs kopen. Deze moet in Amerikaanse dollars worden afgerekend. Het geld wordt gebruikt voor de natuurbescherming op de eilanden.