Een restaurateur in het Museo de Santa Cruz in Toledo. Corno van den Berg

Toledo is een goede stad om op je gemak door heen te slenteren. Waarbij je feitelijk van hoogtepunt naar hoogtepunt loopt. Een populaire route loopt van de Plaza de Zocodover in het oosten van de stad naar het Plaza de San Juan de los Reyes in het westen. Vanaf het Plaza de Zocodover loop je via de Arco de la Sangre naar het Museo de Santa Cruz, de heuvel op is de Alcazar goed te zien, loop er naar toe en vervolg je weg naar de voormalige moskee Mezquita de las Torerías, loop door naar de imposante Catedral de Toledo en kijk omhoog.

In het westen ligt het 14de-eeuwse Taller del Moro, in de bouw zijn opvallend veel Moorse invloeden te vinden. Je kunt iets naar het noorden lopen en de Iglesia de San Román mee pakken, waar tevens het Museo de los Concillos y Cultura Visigoda vol Visigotische kunst is gehuisvest. Vlakbij ligt het Monasterio de Santo Domingo el Antiguo en onderaan de heuvel ligt de Iglesia de Santo Tomé. Je kunt deze wandeling zelf doen, maar ook met een lokale gids.

Wie het immense fort Alcázar ziet, moet het gevoel krijgen dat het iets té groot is. Het fort ligt op een centraal punt in de stad en werd in de derde eeuw door de Romeinen gebouwd. Het werd zowel door Alfonso VI en Alfonso X gerestaureerd. Ook Franco liet het opknappen, nadat hij het eerder had vernield. Waardoor het gebouw er als nieuw uitziet, wat afbreuk doet aan het verleden. Tegenwoordig is het Museo del Ejército (Legermuseum) er in gehuisvest. Bijzonder is het uitzicht achter het gebouw, je kijkt uit over de Taag-rivier.

De schilder El Greco
El Greco, of eigenlijk Domenikos Theotokopoulos, werd geboren op Kreta in 1541 en verhuisde naar Venetië in 1567 om de Renaissance-schilderkunst onder de knie te krijgen. Hij verhuisde naar Spanje, maar werd geweigerd als hofschilder door Philips II. Hij verhuisde naar Toledo en schilderde daar naar hartelust. Maar hij kon moeilijk zijn huur betalen en bood vaak schilderijen als betaalmiddel aan. Waardoor nu overal in de stad zijn werken nog steeds te zien zijn.

Zicht op Toledo bij El Greco (circa 1608).

Als je zijn werk wilt zien moet in ieder geval Iglesia de Santo Tomé op je lijstje staan. Daar is zijn meesterwerk El Entierro del Conde de Orgaz (de begrafenis van de Graaf van Orgaz) te zien. Waar hijzelf (en zijn zoon) ook op te zien is. Ook het Monasterio de Santo Domingo El Antiguo heeft veel werken van zijn hand, al zijn sommigen kopieën. Hier zijn ook zijn crypte en houten doodskist te zien. Ook in de Catedral de Toledo, het Museo de Santa Cruz en het Museo Duque de Lerma is zijn kunst te bewonderen.

Joods verleden
De namen zeggen het al: Sinagoga del Tránsito en de Sinagoga de Santa Maria La Blanca. Dit is het oude Joodse kwartier van Toledo. In de eerstgenoemde synagoge is ook het Museo Sefardi te vinden waar de geschiedenis van de joden in Spanje is te zien. Maar ook diverse archeologische vondsten als eeuwenoude grafstenen met Hebreeuwse tekens en bijvoorbeeld objecten die voor ceremonies werden gebruikt. In de Sinagoga de Santa Maria La Blanca vallen de vijf hoefijzerachtige kapellen op, die duidelijk verwijzen naar de Almohad-dynastie uit de 12de eeuw die tot in Spanje reikte.

Vervolg je weg over de sfeervolle Calle de los Reyes Católocios tot de beroemde San Juan de los Reyes, een Franciskaner klooster en kerk. Deze werd door de toenmalige heersers Isabella I van Castilië (soms ook Elizabeth I genoemd) en Ferdinand van Aragón bewust in het hart van het Joodse kwartier gebouwd om de suprematie van het katholicisme aan te tonen. Op 31 maart 1492 tekende ze samen met Ferdinand het Verdrijvingsedict. Hierdoor werden de Joden gedwongen zich te bekeren tot het christendom of te vertrekken uit Spanje. Duizenden vertrokken …

Corpus Christi van Toledo

Het Corpus Christi van Toledo is wereldberoemd. Op de donderdag van de negende week na Pasen veranderd de gehele stad feitelijk in een processie. Met als hoogtepunt de 18 kilo zware gouden en rijk gedecoreerde Custodia de Arfe, die dan uit de Catedral de Toledo wordt gedragen. Je moet het zien om de ongekende vaardigheden van de goudsmit, de zeer gewaardeerde Enrique de Arfe, te kunnen waarderen. Hij maakte het stuk tussen 1517 en 1524. Volgens de verhalen werd voor het maken er van het eerste goud dat uit Zuid-Amerika kwam gebruikt.

Catedral de Toledo
De Catedral de Toledo zie je niet snel over het hoofd. Drie eeuwen lang stond hier een moskee, maar deze werd in 1085 vernield. De huidige kerk stamt uit de 13de eeuw. Al is het eigenlijk een Gotische kerk, maar hier zie je talloze stijlen terug. De ‘coro’ (de zitplaatsen voor het koor) is een lust voor het oog. Hier zijn talloze houtbewerkingen te zien. Het tegenoverliggende Capilla Mayor is beroemd vanwege het extravagante gouden altaar in Vlaams-Gothische stijl, dat uit 1498 stamt en van de hand van Petit Jean komt. Het stelt het leven van Christus en de maagd Maria voor.

Neem de tijd om alle details te zien. Achter het altaar ligt het Transparente, dat meer Barok uitstraalt. Ook de Sacristía is berroemd, dit vanwege de veel schilderijen die er hangen van onder meer El Greco, Rubens, Titiaan, Velázquez en Zurbarán. Maar het meest opmerkelijk is misschien wel de 18 kilo zware gouden Custodia de Arfe, die hier te zien is. En als je er toch bent, zoek ook de Bijbel van Alfonso X uit 1258.

Toledo, Spanje
Toledo, Spanje Diliff

Kijk uit over de stad
In Toledo heb je diverse mogelijkheden om over de stad en de omliggende landerijen uit te kijken. De beste is waarschijnlijk de 18de-eeuwse Iglesia San Ildefonso, die ook wel bekend staat als de Iglesia de los Jesuítas. Deze kerk staat op het hoogste punt in de stad en heeft twee torens, die een machtig uitzicht geven. Ga zo laat mogelijk op de dag (let wel op de sluitingstijd) en beklim de 135 treden op je gemak. Vergeet je camera niet en hou er tevens rekening mee dat je een stevige toegangsprijs moet betalen.

Tegen het vallen van de avond verandert de zon in vele lichtjes en maken de (meeste) toeristen plaats voor de lokale bevolking. Het geeft de stad een geheel eigen sfeer. Het is dan een goede tijd om bijvoorbeeld wat tapas te gaan eten, een cava te proberen en een bankje te gaan zitten. En zien hoe de seconden op hun gemak voorbij tikken.

Beste tijd:
Feitelijk het gehele jaar is een goede tijd om de stad te bezoeken. Al kan het hier in de zomer dik boven de dertig graden worden en zorgt de zon dan bijna altijd voor ‘slechte’ foto’s. In het voorjaar staan er veel bloemen in bloei, wat extra kleur geeft aan het stadje.

Let op!
In de winter zijn er relatief weinig toeristen, maar hou er rekening mee dat Toledo het gehele jaar erg populair is bij dagjesmensen. Waardoor je soms over de koppen kunt lopen, zeker in het hoogseizoen.

Meer informatie: www.toledo-turismo.com