©2017

Hoogtepunten van Slovenië

Op ontdekking in Slovenië.

Lees verder

Corno van den Berg

Over de auteur

Slovenië, ik had er vooraf niet echt een beeld bij. En wilde dat zo houden. Dus geen voorbereiding op internet, geen Lonely Planet, maar een vlucht van nog geen twee uur, een auto ter plekke en tientallen tips van lezers van Droomplekken.nl.

Welkom in Slovenië

Slovenië is niet het eerste vakantieland waar je waarschijnlijk aan denkt. Maar hier ontmoet de Mediterrane kust de ruige Alpen en de uitgestrekte Pannonische vlakte.

Slovenië ligt op zo’n 1200 km van Utrecht en is met de auto goed te bereiken. Luchtvaartmaatschappij Adria vliegt drie keer per week vanaf Amsterdam. Met de trein (en de autoslaaptrein) kun je naar de stad Koper aan de kust. Het land wordt begrensd door Oostenrijk (noorden), Italië (westen), Kroatië (zuiden en oosten) en Hongarije (noordoosten).

Kijk op: www.slovenia.info voor meer informatie.

Het onbekende Slovenië

Slovenië werd door National Geographic op de Hotlist voor 2014 gezet. Dus moest ik er wel heen om het te zien. Ja, dit kan wel eens het best bewaarde geheim van Europa zijn.

Amsterdam is slechts 1000 km ver weg...
Amsterdam is slechts 1000 km ver weg… Corno van den Berg
Gids Ana kijkt me lachend aan en begint mijn kennis te testen. ,,Wat weet je van Slovenië?” Veel Nederlanders rijden door Slovenië op hun weg naar de zon in Kroatië. Maar stoppen zelden.
 
,,Hoe lang zit Slovenië in de EU?” Euh, geen idee. ,,Tien jaar.” We stappen de boot af en wandelen door het oude stadshart van de hoofdstad Ljubljana.
Doen!

Meer informatie over Slovenië?
Bekijk dan de officiële website

De 'Food Market' in Ljubljana.
De ‘Food Market’ in Ljubljana. Corno van den Berg
We bespreken het uitgebreide programma voor mijn reis waarbij ‘ontdekken’ centraal staat. Ondertussen gaat ze nog even door met dit spelletje. ,,Kun je hier met de euro betalen?” Ja, dat weet ik. ,,Hoeveel bos hebben we?” ,,Zo’n 60 procent,” voegt ze er snel aan toe. Alleen Finland en Zweden hebben meer bos in Europa. Het duizelt bijna.
 
Na 20 jaar in het vak weet ik wel het een en ander van onze Moeder Aarde. Maar Slovenië is dus nog een behoorlijk zwart gat. Wat meer over mij zegt dan over het land. Het resultaat is wel dat ik dolgraag op ontdekkingstocht wil, want zo voelt het. En heb ik me dus beperkt voorbereid; heerlijk.
 
Al komen er wel direct vragen in me op. Is het veilig? Zijn de wegen goed? Hoe is het eten en het weer? Hoe zijn de mensen? Is het goedkoop of duur? Na ruim een week rondreizen heb ik antwoorden op mijn vele vragen. Ik ben aangenaam verrast. Dit kan maar zo het best bewaarde geheim van Europa zijn.
De rijkdom van Slovenië

Een derde van Slovenië is beschermd. Het maakt onderdeel uit van Natura 2000, een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden in de Europese Unie.

Slovenië heeft één Nationaal Park; Triglav National Park waar dieren als bruine beer en Europese lynx leven. En veel bijzondere planten te vinden zijn.

Daarnaast zijn er 3 regionale natuurparken en 40 landschapsparken. Slovenië heeft een grote biodiversiteit, alleen al daarom is een reis de moeite waard.

Meer informatie: www.slovenia.info/en

De statige kust van Slovenië.
De statige kust van Slovenië. Corno van den Berg
Ana Roš runt Hiša Franko in Kobarid. Volgens kenners één van de beste restaurants in Europa. Waar je na een goed maal ook kunt slapen. Nadat ik maar liefst twaalf gangen voorgeschoteld heb gekregen komt ze aan tafel zitten. Ze blijft nieuwsgierig naar de mening van haar klanten.
 
Ik vraag haar bewust naar Michelin, ze heeft niet één ster. ,,Michelin heeft nog geen gids over Slovenië, dus weten we niet hoe goed ons eten is,” lacht ze. Maar Ana weet beter.
 
Ze wordt over de gehele wereld gevraagd in de beste restaurants. En mijn smaakpapillen hebben gemerkt waarom. Hoog tijd om genoegzaam uit te buiken en te mijmeren over het leven.
 
Rusttoerisme, ik verzin de term ter plekke. Ik geloof er wel in. Weg van de drukte, uit de dagelijkse hectiek. Genieten van rust en afwisselend lekker actief bezig zijn; dat is Slovenië.
 
Landen zoals deze worden steeds belangrijker. Waar het woord puur aan charme wint en waar je je bij elke teug frisse lucht een beter mens voelt. Genieten zoals het is bedoeld.
De rijke keuken

De keuken van Slovenië is erg gevarieerd. Door de centrale ligging kun je hier invloeden uit alle omliggende landen tegen komen. De Slovenen maken graag variaties op bestaande gerechten dat in goede restaurants te vinden is. Maar bezoek ook de Gostilna, de lokale door families gerunde restaurants waar heerlijk lokale specialiteiten kunt proeven.

Zo kun je onder meer de Ljubljana-Schnitzel (met ham en kaas) proberen. Maar ook variaties op Duits gebak als Strudel (Sloveens: Zavitek) worden veel geserveerd. Bijzonder is de Zure soep met o.a. zure room, Mediterrane kruiden en varkensvlees (Sloveens: Jota) en de Krainer worst (Kranjska Klobasa). In het oosten van Slovenië moet je het bekende gebak Prekmurska Gibanica eens proberen, dat blauwmaanzaad, appel, walnoot en rozijn bevat.

Mijn eettip

Proef de gevarieerde keuken van de topchef van Slovenië, en proef de bijbehorende wijnen.

Meer informatie: www.hisafranko.com

De rivieren zijn door de diverse mineralen soms ongekend groen van kleur.
De rivieren zijn door de diverse mineralen soms ongekend groen van kleur. Corno van den Berg
Vergeet de mobiele telefoon, de televisie, internet, en alles wat ons verder afleidt in ons drukke leven. Op zoek naar Moeder Natuur in optima forma. Waar de bergen je kleineren en het landschap je imponeert. Waar je de bloemen ruikt. Een plek om weer mens te zijn, met alle zintuigen op scherp.
 
Terwijl ik deze artikelen schrijf trek ik mijn conclusie: Slovenië is een divers land, met bergen, smaragdgroene rivieren en watervallen, witte én rode wijngebieden, kilometerslange grotten, een Mediterrane kust en landschappen die op Toscane lijken. Het is moeilijk om slechts één hoogtepunt op te noemen. Daarom wordt het vaak Europa in het klein genoemd. En dat voor een land dat kleiner is dan België.
Naar Slovenië
Enkele tips om zelf je vakantie naar Slovenië te organiseren:


Bergen en meren

De onbekende Julische Alpen liggen vol met gletsjers, bergmeren en watervallen. Ideaal om te wandelen of om bergsporten te doen. Of voor ‘rusttoerisme’.

Het meer van Bohinj. Corno van den Berg
Mijn kennismaking met het ruige noorden van Slovenië is bijzonder. In de ochtend liet ik het rumoerige Utrecht achter me om via het drukke Schiphol te landen in een ander land en met de huurauto binnen een half uur de bergen in reed. En alleen was met Moeder Natuur.
 
Om in de middag op mijn gemak te wandelen naar een waterval. Vogels zingen, het water ruist in de verte. Rust, ruimte en bijna geen mensen. In minder dan een halve dag. Heerlijk.
Ga actief op pad

Slovenië is een land dat ideaal is voor wandelaars, fietsers en liefhebbers van watersporten. En niet alleen in de bergen, maar eigenlijk door het gehele land.

Het land telt maar liefst ruim 16.000 kilometer aan gemarkeerde wandelpaden, enkele honderden kilometers aan fietspaden en maar liefst 6.000 km aan mountainbikepaden en 5 bekende MTB-parken. In alle landschappen die Slovenië biedt. Bijna overal kun je dagwandelingen maken, al kun je ook meerdere dagen op pad.

Lees alles over wandelen, fietsen en watersporten.

Een mountainbiketocht door een verlaten mijn.
Een mountainbiketocht door een verlaten mijn. Corno van den Berg

Ik maak kennis met de Logarska Vallei in het noorden van Slovenië, uitgesleten door gletsjers met uitzicht op besneeuwde bergpieken. De bergen zijn opvallend steil, als een soort poortwachters staan ze hier. Fier en afwachtend op wat komen gaat. Net als ik, maar dan wel iets anders. Ik eet en slaap op een Tourist Farm midden in de bergvallei. De boer is bezig het gras te maaien, terwijl uit de keuken heerlijke geuren komen.

De Logarska Vallei. Visit Slovenia
Dit is het einde van de Alpen. En ik reis per auto langs slingerende bergweggetjes, te voet via de Panoramical Trail en op andere manieren. ,,Je staat in Afrika nu!” Huh, watte? ,,Ja, in het noorden van Slovenië botsen de Europese en Afrikaanse plaat op elkaar. Door de ongekende krachten die daarbij vrij kwamen zijn de Alpen gevormd,” zegt Dušan Štrucl tijdens de tocht op de mountainbike. Logisch, maar ik had er nooit bij stil gestaan. Nu wel, letterlijk.

Eén onderdeel van de tocht is geen standaardritje. Het pad loopt door een verlaten loodmijn. De hoofdlamp gaat aan, mijn ogen moeten even wennen. De gang is smal en het beperkte licht maakt het extra spannend. Ik krijg kippenvel. Is dat van de koude lucht of de adrenaline? Op sommige plekken is het zo vochtig dat er mist hangt. Mist onder de grond; wonderlijk.

Net op het moment dat ik denk dat dit best zwaar is, legt de gids alles uit over het extreem harde werk in de mijn. ,,De mijnwerkers verdienden goed geld, maar wel met gevaar voor eigen leven.” Wat in het naastgelegen museum nog eens duidelijk wordt. Maar eerst krijg ik bij binnenkomst zelfgemaakte schnaps van blauwbessen. Maar niet om het stof uit je longen te krijgen; dit is een traditie in de bergen.

De rijke keuken (2)

De keuken van de kust (het Sloveense deel van Istrië) bestaat vooral uit zeedieren, maar wordt ook sterk beïnvloed door de Italiaanse keuken. Ook vind je Hongaarse invloeden in Slovenië. Denk aan de ook bij ons bekende goulash, maar ook de gevulde paprika.

Een aantal bekende gerechten in Slovenië zijn o.a. Shtruklji (deegrolletjes met zure room en kwark), Bograch (variant op goulash), Zhlinkrofi (vergelijkbaar met ravioli), Kranjska Klobasa (worst), Hertenbiefstuk, Rizota (Risotto) en Kremshnita (romige cake).

Motorboten zijn verboden op Lake Bled.
Motorboten zijn verboden op Lake Bled. Corno van den Berg
Het is een ansichtkaart, of meer van deze tijd: een wallpaper. En ja, het ziet er echt zo uit. Dit kende ik al van Slovenië; de beroemde foto van een eilandje met een kerk, bovenop de heuvel een kasteel en daarachter besneeuwde bergtoppen. Het beroemde meer van Bled moet ik bevaren. De kapitein staat achterop de Pletna, een boot met grote roeispanen waarmee hij staand moet peddelen.
 
Iets verderop ligt het veel rustigere Meer van Bohinj, in het enige nationale park van het land. Triglav Nationaal Park is vernoemd naar de hoogste berg van 2.864 meter. Het is vroeg in de ochtend, de piek is zichtbaar. ,,Je bent pas een echte Sloveen als je bovenop de berg hebt gestaan,” lacht gids Grega. Hmm, dat past nu niet in het programma, maar heb ik direct een reden om ooit nog eens terug te komen.
 
Gebieden zoals dit moet je actief beleven. En je laten verrassen. Op weg naar de Savica-waterval word ik afgeleid door de camping langs de oever van het meer. Dit is het ultieme kamperen; geen huizen of wat dan ook te zien, maar een uitzicht waar je U tegen zegt. Twee mannen nemen een ochtendduik in het bergmeer. Ik vind 14 graden te koud. Een graad of tien te laag. Ik kom wel terug in de zomer als de watertemperatuur aangenaam is.
 
Wandelend langs de talloze bergweiden, ontdek ik diverse kleine bergdorpjes. Met veel boerderijen waar je een verse lunch kunt nuttigen. Je hoeft maar aan te kloppen. Bijna iedereen spreekt wel wat Engels en Duits, waardoor je snel vrienden maakt. Ik blijf bijna te lang zitten, maar ik wil de zonsondergang meemaken op de weg naar Kranjska Gora via de onuitspreekbare Vršič Pass op 1.611 meter hoogte. In de sneeuw, ondanks het voorjaar.
 
Dit gebergte is de bron voor de Soča-Rivier, volgens velen de mooiste rivier van Europa. De reden; het water zit vol mineralen uit de kalksteen waardoor het lichtblauw of zelfs groen wordt. Ik zie op talloze plaatsen hoe het water kloven heeft gemaakt die als kunstwerken in het landschap liggen. Zoals bij de Tolmin Gorges, maar ook in de omgeving van Kobarid zie ik er genoeg.
Actief in Slovenië

Wandelen
De Alpe Adria Trail (een must voor bergwandelaars) bestaat uit 43 dagetappes door Slovenië, Kärnten in Oostenrijk en Friuli Venezia Giulia in Italië. Alles bijelkaar kun je 600 km aan AA-paden nemen in de drie landen. Tien etappes zijn in Slovenië.

Een serieus alternatief is de Mountain Trail van 500 kilometer, die je in 30 dagen kunt doen. Of de Via Alpina, dat alle Europese Alpenlanden met elkaar verbindt. Het Sloveense deel is 180 km lang.

Meer informatie: hiking-biking-slovenia.com

Fietsen

Fietsen wordt steeds populairder; Slovenië heeft inmiddels al honderden kilometers aan fietspaden. Zeker ook met de komst van de e-bike die helpt bij de diverse heuvels in het land.

In de bergen kun je los op de vele rivieren. Waarbij de beroemde, maar ook bijzondere fraaie Soča-Rivier een must is voor liefhebbers. Ook langs beroemde rivieren kun je goed fietsen langs gemarkeerde paden.

Denk aan: Drava Cycling Trail (die Oostenrijk, Slovenië en Kroatië verbindt), Mura Cycling Trail (Oostenrijk, Slovenië en Kroatië), Parenzana Trail (Sloveens Istrië; voormalige treinrails tussen Triëst (Italië) en Slovenië en Poreč in Kroatië.

Meer info: hiking-biking-slovenia.com, HikeandBike, Mountainbikenomad

Een zwempartij in één van de meren in het noorden van Slovenië.
Een zwempartij in één van de meren in het noorden van Slovenië. Corno van den Berg
Je kunt hier canyoning doen, kajakken, hydrospeed en meer watersporten. Ik kom voor het raften op de wilde Soča-Rivier. In de vroege ochtend wordt de hardplastic boot al snel meegezogen in de sterke stroming. De gids roept allerlei termen als ‘peddelen’, ‘stop’ en ‘achterwaarts’. De eerste watervallen doemen op en ik zet me schrap. Het water spat in mijn gezicht en ik ben klaarwakker.
 
Op veel plaatsen is het water kalmer. En kan ik om me heen kijken. De bergen zijn opvallend steil, de bomen erg groen en het extreem heldere water felblauw. Net op het moment dat mijn gedachten afdwalen, roept de gids: ‘peddelen’. Deze stroomversnellingen zijn pittig. En zoals verwacht volgt er toch nog een duik in het koude water. Maar ditmaal vind ik het helemaal niet erg.
Watersporten

Slovenië is een land voor watersporters. Het land telt talloze rivieren met mooie namen als Savinja, Kolpa river, Drava en Sava. Waar je bijvoorbeeld in kunt zwemmen, maar ook kunt vissen. Terwijl je in de bergen kunt raften, kajakken en meer. Waarbij de beroemde, maar ook bijzondere fraaie Soča-Rivier een must is voor liefhebbers.


Kust en zon

De kuststrook van Slovenië is slechts 46,6 kilometer lang. Maar de zon, de Mediterrane kleine dorpjes en het eten is anders dan in de rest van het land.

De piepkleine boot vaart langs de kust. De visserman heeft net zijn netten uitgegooid en laat graag zijn geboortestadje zien aan me. Het is Piran, dat als een zwaard in zee ligt.

De Mediterrane kust van Slovenië.
De Mediterrane kust van Slovenië. Corno van den Berg
De zon gaat onder en ik wil graag wat foto’s maken van hem en de stad. Maar hij is verlegen en roept maar ‘bellissimo’. Ja, de stranden van Italië liggen op een steenworp afstand, net als die van Kroatië trouwens.
 
Hij wuift het weg. Nee, de visser hoeft geen geld voor de excursie. Hij heeft een beter idee en neemt me mee naar een lokale barboot, oftewel een bar op een boot. Die nu even aan de kade ligt, maar ook wel kleine cruises maakt.
 
,,Geef mij maar een goed glas wijn,” brabbelt hij in zijn beste Engels net boven de Sloveense muziek uit. Hij gaat zitten. Kijk, dat is een goed idee en ik schuif aan.
Doen!

Als je van plan ben om te kamperen, dan ben je in Slovenië aan het goede adres. In het gehele land kun je veel kwalitatieve campings vinden, alsook de populaire Glamping Huts.

Zowel langs de kust als in in steden als Maribor of in de bergen. Ook zijn er diverse Spa Resorts met campings te vinden, waarbij je ook van wellness kunt genieten.

Meer informatie: www.slovenia.info/en/plan-your-trip/where-to-stay

Een vissersman bij Piran.
Een vissersman bij Piran. Corno van den Berg
De straatjes in het beroemde stadje zijn smal. Op talloze plaatsen boven de wegen zijn de huizen doorgebouwd, waardoor veel tunnels zijn ontstaan. Totdat ik bij het centrale plein uit kom, dat immens wijd is met veel licht en huizen uit alle periodes waar de Slovenen onderdeel van uit maakten. Waaronder die van Venetië, het stad behoorde in de 15e eeuw tot het rijk van de Dogen.
 
Bij de vuurtoren aan het einde van het stadje ga ik even zitten. Ik zie vissen zwemmen vlak bij de oever, terwijl de zon langzaam weg zakt. Dit is wat Nederlanders op hun weg naar Kroatië vaak doen, een stop maken langs de kust. Ik spreek er een paar en ze zijn allemaal aangenaam verrast. Sommigen blijven daarom een paar dagen langer hier.
 
,,Dit is het beste zout ter wereld,” de restauranthouder spreidt zijn armen. Als een goede marktverkoper prijst hij zijn regio aan. Ik kijk uit over de zoutvlakte Sečovlje Salina Nature Park, waar al 700 jaar lang zout wordt gewonnen uit de zee. Op de traditionele manier, waarbij het zeewater verdampt en de zoutkristallen achter blijven op het bedje van modder en algen. Puur wit en verkrijgbaar over de gehele wereld in de betere restaurants.
Leuke excursies

De zoutvlakte van Piran is over de gehele wereld beroemd. Je kunt zelf zien hoe het zout wordt verkregen en hier rond dwalen en verse vis eten. in de zomer kun je helpen bij het winnen van het zout en kun je voor een dag ‘Solinar’ worden.
Meer informatie: www.soline.si

Naast de zoutpannen ligt één van de meest bijzondere viskwekerijen ter wereld. Irena Fonda is toegewijd om de beste gekweekte zeebaars ter wereld te produceren. De in zee gekweekte zeebaars heeft tien jaar nodig om te groeien en wint prijs na prijs. Je kunt een rondleiding krijgen met een boot en ziet de jonge vissen alsook de grote, oudere vissen. En je kunt proeven…
Meer informatie: www.fonda.si

Verse vis aan de kust van Slovenië.
Verse vis aan de kust van Slovenië. Corno van den Berg
,,Oh, en het beste eten,” terwijl hij een groot bord verse vis op tafel zet. Mijn ogen zien een huisgemaakte vispastei, gerookte paling met honing en tijm en op de tong smeltende sardientjes.
 
,,De paling heb ik hier zelf gevangen,” zegt hij trots. De lokale wijn maakt het geheel af. Voor even ben ik de omgeving vergeten.
 
De boot tuft over het water. Een zeebries geeft wat verkoeling. Plotseling is er veel tumult. Vissen springen uit het water, want ze worden met de hand gevoerd. Ik ben op één van de meeste bijzondere viskwekerijen ter wereld.
Proef de lekkerste zeebaars!

Rizibizi is één van de beste restaurants van Piran. Ideaal voor een lekkere lunch of diner met veel lokale gerechten. Proef bijvoorbeeld hun creatie met Fonda’s Zeebaars!
Meer informatie: www.rizibizi.si

Irena Fonda heeft maar één doel: de beste gekweekte zeebaars ter wereld produceren. Daarom kweekt ze de dieren op zee, op een natuurlijke manier. Een kilo Piran Zeebaars kan wel 150 euro kosten. Het kan meer dan 10 jaar duren voordat de vis volledig volgroeid is. Dat moet ik proeven.

Dit moet de beste zeebaars in de wereld zijn. Ze is zo overtuigd van haar zaak dat ze als eerste hun vis een eigen merknaam mee heeft gegeven. Fonda-vis, je ziet het hier meer en meer op de kaarten van restaurants verschijnen. Langzaam zie je de Slovenen uit hun schulp kruipen. Ik geef ze geen ongelijk.


Een land vol wijn

Slovenië is een land van wijn; wit en rood. Je kunt het zelf ontdekken; te voet, met de auto, per fiets of andere manieren.

In het donker kom ik aan in dit gebied Podravje, dat in het oosten tegen de grens van Oostenrijk en Hongarije aan ligt. Volgens kenners dé beste plek voor witte wijn. Ik weet dus niet hoe de omgeving er uit ziet. Maar ik ben nog wel op tijd voor een wijnmaaltijd bij Vino Valdhuber; een wijnproeverij in combinatie met lokale gerechten.

Een wijngaard in het westen van Slovenië.
Een wijngaard in het westen van Slovenië. Corno van den Berg
Bij aperitieven van vis komen lichte witte wijnen op tafel, bij het hertenvlees bijvoorbeeld de zwaardere. Ik hou meer van wit dan rood en de wijnen passen perfect bij het vlees.
 
Wijnmaker Bogomir kijkt hoopvol of ik alles lekker vind. Dat is het probleem niet, wel of ik nog een plekje in mijn maag voor het dessert kan vinden.
Lekker Eten en Drinken

Bij een goed glas wijn moet je lekker eten. Diverse boerderijen in het land zijn ecologisch. Ze mogen die naam van de overheid alleen gebruiken als ze aan de hoogste kwaliteit voldoen. Je vindt deze boerderijen in de bergen, maar ook in het wijngebied, aan de kust en in het karstgebied met de vele grotten. Bij talloze Tourist Farms kun je een goede maaltijd (inclusief wijn bijvoorbeeld) krijgen.
Meer informatie: www.slovenia.info/en/things-to-do/discover-nature/countryside

Eén van de maaltijden met hertenvlees.
Eén van de maaltijden met hertenvlees. Corno van den Berg
De volgende ochtend wrijf ik de slaap uit mijn ogen. En ben benieuwd waar ik ben. De vogels zingen en ik hoor geen verkeer. Wel zie ik wijnstruiken tot aan de horizon. De zon komt op over de glooiende heuvels en gooit een gouden gloed over de nog jonge druiven. Dit is dus slapen bij een wijnboer. Zo wil ik wel vaker wakker worden.
 
Slovenië kent drie grote wijngebieden; in het noordoosten (Podravje), het zuidwesten (Posavje) en het westelijk deel van het land (Primorska). Plekken om als wijnliefhebber te dwalen van glas naar glas. Tijdens één van de wijnproeverijen komt er zomaar een vraag in me op. Waarom is Sloveense wijn relatief onbekend?
 
Ik krijg overal hetzelfde antwoord. ‘We zijn vooral kleine producenten, en hebben maar kleine voorraden. We liggen dus niet in supermarkten bijvoorbeeld. Al zijn onze wijnen wel bij goede restaurants en wijnspeciaalzaken verkrijgbaar.’
 
Ik merk dat diverse wijnproducenten wel meer productie zouden willen draaien, zeker nu er wereldwijd aandacht is voor de vele soorten wijn uit zijn land. En er zelfs internationale prijzen worden gewonnen.
 
Het is voor hen ook lastig. Wil je groter worden en dus een massaler publiek bereiken of juist kleinschalig blijven voor de liefhebbers? Oh, en de toeristen, al weten die de wijn uit Slovenië steeds beter te vinden. De toekomst zal het leren, al ga ik toch eens bij een wijnwinkel in Nederland kijken.
Eten en Slapen

Bij diverse wijnboeren kun je wijn proeven, bij sommigen kun je ook overnachten. Ook kun je een olijfolieproeverij meemaken.

Enkele voorbeelden:
Čotar wines
Drnovšček Farm Kovačevi

Ook interessant

Op de diverse markten en diverse vakantieboerderijen kun je veel zelfgemaakte kaas (in talloze varianten), worst, hoge kwaliteit olijfolie en meer proeven. Waaronder ook veel verse yoghurt en heerlijk ruikend warm brood. In restaurants krijg je veel zelfgeteelde gewassen als sla, maar ook talloze vruchten.

 

Een olijfolieproeverij. Dat wil ik wel, want wij Nederlanders hebben inmiddels geleerd olijfolie voor alles te gebruiken. Al doen we het veelal nog niet op de juiste manier. In de keuken van de ecologische boerderij Drnovŝček krijg ik vier soorten olijfolie te proeven. Niet zomaar olijfolie, maar prijzenwinnende olie. Met een licht bittere nasmaak.

,,De lichtste hoort over salade, lichte kazen en vis bijvoorbeeld,” aldus Matej Drnovšček. Aha, dus niet één soort olie voor alles gebruiken. ,,En deze bij kaas en jam bijvoorbeeld. Of aardbeien,” terwijl hij het fruit op tafel zet. Wacht even. Watte? ,,De zwaarste hoort bij rood vlees. Oh, en je doet het er pas na afloop op, dit is niet om te bakken.” Kijk, weer wat geleerd.

Een olijfolie-proeverij in een keuken.
Een olijfolie-proeverij in een keuken. Corno van den Berg

In dit gebied liggen tientallen kleine dorpjes. De rode daken, het kerkje, de traditionele Mediterrane bouw en de cipressen her en der; dit had ook Toscane in Italië kunnen zijn. Zoveel rust. Het past wel bij dit gebied vol contrasten.

Ik ben dol op fietsen, maar die heuvels zijn toch wel pittig. Dit is Goriška Brda, de wijnregio op de grens met Italië. En je kunt hier goed wandelen, maar ook met de e-bike op stap. En de e-scooter, die ze zo in Nederland mogen introduceren van mij. De e-bike helpt je bij het trappen, bij de scooter hoef je alleen maar te sturen en gas te geven.

De e-scooter is wel wat zwaar door de vele accu’s. Maar toch heel wendbaar en een zeer aangename manier om de kronkelende weggetjes (en vooral de heuvels) te verkennen. Šmartno is één van de pittoreske dorpen op de route.

Overal merk je dat iedereen ‘close to nature’ is. Ook hier, net als in de bergen. Het wordt van ouder op kind over gebracht. En dan weer op hun kinderen. Iedereen buiten de stad heeft een moestuin om eigen sla te verbouwen en talloze groenten en fruit. Ik ben dat toch een beetje kwijt geraakt toen ik van de Veluwe naar de stad ging. En ja, ik ga dat thuis ook maar weer eens oppakken. Met een wijntje erbij natuurlijk.


Karst en grotten

Kilometerslange grotten met woeste rivieren met er boven heuvels zoals in de Provence. Het kalksteenlandschap van Slovenië verwondert.

De rivier jaagt het water door de immense grot. Met brute kracht buldert het water door de ondergrondse kloof. Ik kijk omhoog, het dak van de grot is meer dan 146 meter hoog. Iets verderop overheersen enorme stalagmieten en stalactieten het landschap. Dit is Škocjanske Caves; uniek en door UNESCO uitgeroepen tot Werelderfgoed. Het is één van de vele grotten in Slovenië.

De schoonheid van Skocjanske Caves...
De schoonheid van Skocjanske Caves… Skocjanske Caves
Het Karstgebied ligt in het zuidwesten van Slovenië. En toen ik aan kwam rijden door de bossen, had ik dit niet verwacht. Maar nu ik eenmaal onder der grond ben geweest, wil ik er meer van weten. Een groot deel van Slovenië bestaat uit kalksteen. Deze poreuze grondsoort is erg gevoelig voor erosie.
 
Met name door water en dat hebben ze nogal veel in dit land. Dus slijten rivieren immense geulen in het landschap, tot diep onder de grond. En komt het water kilometers verderop weer tevoorschijn. Tegenwoordig is er een comfortabel en veilig pad met treden en handrails. De meeste gangen zijn in kaart gebracht, maar nog niet alles.
 
Bewondering, dat is het juiste woord dat ik heb voor de eerste ontdekkingsreizigers die destijds deze geheel nieuwe wereld in kaart brachten. Iets verderop zie ik een half verweerd uitgehakt pad. Op sommige stukken moeste ze stalen pinnen in de muur slaan om er vervolgens planken over heen te leggen. Het was de enige manier om verder te komen. Met olielampen trokken ze de onbekende donkerte in. Mooi, maar ook wel bizar eng lijkt me.
De grootsheid van grotten

Slovenië heeft een rijke ‘onderwereld’. In totaal zijn er meer dan 10.000 geregistreerde grotten te vinden in het Karst-landschap van Slovenië.

Toeristen kunnen 22 (waaronder de mooiste in het land) grotten bezoeken. In sommigen kun je een heuse grottentocht maken waarbij je moet klimmen en klauteren onder begeleiding van een ervaren gids.

Naast Škocjanske Caves, waar ik was, zijn deze grotten het bezoeken zeker waard: Waaronder Postojna Cave, met een bijna duizelingwekkende lengte van 20.570 meter het grootste grottensysteem in Slovenië. Ruim 5 kilometer daarvan kun je bezoeken met een elektrische trein; de enige in Europa.

De grotten van Škocjan zijn niet alleen mooi onder de grond.
De grotten van Škocjan zijn niet alleen mooi onder de grond. Corno van den Berg

Eenmaal weer buiten moeten mijn ogen wennen aan het daglicht. Als de rivier opnieuw de oppervlakte bereikt wordt het een waterval, die steeds dieper inslijt op de rotsen. Bomen proberen grip te krijgen op de poreuze rotsen, maar veel van hen eindigen in de rivier. Die ze soms zelfs tot aan de Middellandse Zee brengt. Ik voel me nietig bij zoveel natuurgeweld.

Lipica, in eerste instantie ging er geen belletje rinkelen. Totdat ik de naam Lippizaner hoor vallen. De beroemde witte paarden (die zwart worden geboren) van de Weense Rijschool komen oorspronkelijk uit dit dorpje in Slovenië. En ze hadden me al verbaasd in Wenen, maar ik had niet alles over hun verleden mee gekregen.

In Lipica vind je de oudste stoeterij van Europa waar één ras wordt gefokt. Het is één van de belangrijkste culturele en historische monumenten van het land. Ik krijg een rondleiding, en wil eigenlijk wel de training van de dressuur zien. Of zelf rijden, wat hier ook kan. Maar ik kom vooral voor het dagelijkse spektakelstuk.

Lippizaner-paarden in Lippica.
Lippizaner-paarden in Lippica. Corno van den Berg

Het is negen uur in de ochtend en het is rumoerig. De paarden worden uit de stallen geleid. De oren staan rechter overeind, ze weten wat er gaat gebeuren. Ze mogen los; naar de uitgestrekte weilanden. Als een kudde komen de paarden in galop aanrennen, parmantig en trots. Sommigen springen van plezier. Aan het einde komen de merries met hun veulens voorbij rennen. Als de drukte voorbij is, ben ik even stil.

Op mijn tocht naar de kust stop ik onderweg bij een standje langs de weg. Verse kersen glimmen me tegemoet. De verkoopster heeft ze vanochtend zelf van de bomen gehaald. Ik ga even met haar in het gras zitten om te praten over haar oogst. Ik vertel ook over mijn oogst vandaag; de zoveelste dag met veel contrasten.


Genieten in de steden

In bij ons onbekende steden als Ljubljana en Maribor zie je de Slovenen genieten van het goede leven. Met opnieuw een opvallend vleugje wijn.

De geuren laten geen neus onberoerd. Ik volg mijn reukorgaan graag, dus plots sta ik op de wekelijkse Food Market van Ljubljana. Maar op vrijdag is er de Open Kitchen; Chef-koks van lokale restaurants en bars gaan op een marktplein staan en verkopen diverse gerechten van hun kaart. Ik herken lokale gerechten, maar zie ook Thaise, Libanese en Italiaanse bijvoorbeeld. Het is lunchtijd en het plein voor de kathedraal is gezellig vol.

Het stadje Maribor...
Het stadje Maribor… Corno van den Berg
Dwalen door een stad, het is een hobby van me. En dan lekker op de fiets door de hoofdstad Ljubljana. Dwars door het grote Tivoli City Park, langs de overgebleven Romeinse muren, maar ook het kloppend stadshart en natuurlijk een stop bij het kasteel Ljubljanski Grad, met een heerlijk uitzicht over de stad.
 
De hoofdstad is klein; nog geen 300.000 inwoners. Een levendige stad, waar het gehele jaar festivals te bewonderen zijn. In de verte zijn de bergen zichtbaar.
 
Het compacte (en autovrije) stadshart leent zich goed voor een stadswandeling. Met winkels, cafés en veel officiële gebouwen. De architectuur is bijzonder; statige gebouwen uit de barok, de renaissance en classicisme staan naast grauwe gebouwen uit de jaren zeventig en rijk gedecoreerde Oostenrijkse gebouwen uit de Habsburgertijd.
Steden met festivals en feesten

Slovenen houden van het buitenleven. Dit is vooral ter merken bij de vele festivals en feesten in de steden, alsook de dorpen. In de zomer is er altijd wel iets te doen.

De hoofdstad Ljubljana telt jaarlijks meer dan 10.000 culturele evenementen. Waaronder het oudste Jazz Festival in Europa (in juni). Ook vind je hier de oudste Biënnale voor Grafische Kunst ter wereld, die al sinds 1955 wordt georganiseerd. Maar er zijn ook veel festivals, concerten en optredens in alle muzieksoorten.

Overal in de hoofdstad Ljubljana hoor je muziek.
Overal in de hoofdstad Ljubljana hoor je muziek. Corno van den Berg
De zon zakt langzaam in de rivier. ,,Hoogste tijd voor een goed glas wijn,” zegt mijn vrouwelijke gids. Ik zit op een houten boot in de hoofdstad Ljubljana; de terrassen langs de kant zitten vol. Twee jonge vrouwen zingen hardop mee met een liedje op hun telefoon. Het is voorjaar in Slovenië.
 
We varen onder de drie bruggen door; het meest gefotografeerde bouwwerk van de stad. Hij is ontworpen door de Sloveense architect Jože Plečnik, die ook o.a. de Nationale Universiteit, het marktplein, alsook talloze parkjes in de stad heeft ontworpen.
 
Een rondreis door Slovenië is een mix van cultuur en natuur. Oftewel, landschappen en steden wisselen elkaar af. Dus reis ik door naar Maribor, de tweede stad van het land. Die in het noordoosten is te vinden.
 
Terwijl ik wat rondloop, kom ik opvallend genoeg, ook daar het rijke wijnverleden tegen.
Steden met festivals en feesten

Maribor is vooral bekend vanwege het jaarlijkse Lent festival voor Kunst, maar is ook dé plek voor het Maribor Festival van klassieke muziek. En het herbergt een beroemde Ballet Theater.

Ptuj is vooral bekend vanwege het jaarlijkse carnaval, dat tot de meest unieke ter wereld behoort. De stad trekt jaarlijks veel bezoekers door de talloze gebouwen uit de Romeinse tijd.

Zelf meemaken? Bekijk hier alle festivals en feesten: Slovenia.info

Het stadje Ptuj. Yonashek
De wijnstruik aan de muur van een monumentaal pand ziet er opvallend vitaal uit, overal zie ik jonge loten en bladeren. Dit is de oudste wijnstruik ter wereld; deze is maar liefst 400 jaar oud. Hij staat in het oude stadsdeel Lent aan de Drau in Maribor. En is terug te vinden in het Guiness Book of Records. Hij wordt dan ook afgebeeld op talloze schilderijen.
 
Even denk ik wijn van deze struik te kunnen proeven, maar dat is alleen voor hele belangrijke mensen weggelegd, zoals de Paus bijvoorbeeld. De medewerkster van The Old Vine House: ,,Zo lekker is die wijn niet meer hoor; hij is een beetje zuur,” lacht ze. ,,We hebben betere.” Als bewijs schenkt ze een glas in. En ja, die smaakt best. Wie ben ik om aan haar oordeel te twijfelen?
 
Pal naast Maribor ligt het Pohorje-gebergte. Vanuit de stad loop je zo de bergen in, maar ik ga met de lift. Verbaasd ben ik wel, want dit gebergte is toch meer dan 1.500 meter hoog. ,,In de winter kun je hier goed skiën,” zegt mijn gids. Ja, dat geloof ik wel. als de sneeuw weg is kun je hier wandelen, mountainbiken of op een rodelbaan naar beneden. Ik ga wel te voet door de bossen…
 
Ook benieuwd ben ik naar Ptuj, de oudste stad van Slovenië. Dit stadje is beroemd vanwege één van de meest opvallende carnavalsfeesten ter wereld. Mensen kleedden zich hier jaarlijks in februari als duivels, beren en andere dieren met zeer uitbundige maskers en kleren. Om in en feestelijke stoet de winter weg te jagen en het voorjaar te verwelkomen. In het Pokrajinski museum in de stad hangen talloze unieke kostuums. Hmm, ook dit zou ik weleens willen meemaken.
 
In Ptuj staat de oudste wijnkelder van Slovenië. En stamt uit de 13e eeuw. De zware kelderdeur zwiept open. In het halfdonker staan immense houten wijnvaten. Het ‘wijnarchief’ wordt overheerst door spinnenwebben. De sfeer is passend bij het gebied. Het rijke verleden openbaart zich langzaam, zeker als je zelf op ontdekkingstocht gaat. Daar proost ik op.
Leuke excursies

Eén van de beste restaurants in Slovenië is Cubo in Ljubljana, dat wordt gerund door Boštjan Trstenjak. Een bezoek hier is een feest. Je moet het zelf proeven.

Meer informatie: Cubo Restaurant

Per houten boot kun je over de Ljubljana-rivier in de hoofdstad varen. Het is een leuke manier om de stad op een andere manier te zien. Aan boord kun je drankjes kopen en bijvoorbeeld proosten op de zonsondergang. De boot vertrekt van de rivierkant Breg.

Meer informatie: Boat Cruise Ljubljana

Movia is een gerenommeerde wijnbar/wijnshop van de wereldberoemde producent Aleš Kristančič in het hart van Ljubljana. Een ideale plek om wijn uit het gehele land te proeven en bijvoorbeeld ook een fles te kopen.

Meer informatie: Ljubljana Wine Shop

De oude vinotheek in Ptuj.
De oude vinotheek in Ptuj.Corno van den Berg

0

Je hebt op dit moment 0 items op je Bucket List.