Waarom moet ik hier heen?

De Taj Mahal is geen tempel zoals vaak wordt gedacht, maar een grafmonument. De Indiase grootmogol Shah Jahan liet het bouwen voor zijn hoofdechtgenote Mumtaz Mahal, die in 1631 in het kraambed overleed. De Taj Mahal wordt gezien als de ultieme liefdesverklaring.

De Taj Mahal in India is volkomen symmetrisch opgezet. Het hoofdgebouw van de Taj Mahal is 58 m hoog en 56 m breed. Het rust op een 10.000 m² groot marmeren platform. De graftombe is uitbundig versierd met verzen uit de koran en gestileerde bloemmotieven, zoals die van de lotus. Ook wordt het blakend witte marmer daarnaast op diverse plekken afgewisseld met zwart marmer en halfedelstenen.

De Taj Mahal zoals je hem kunt zien vanaf het Fort van Agra in de vroege ochtend.
Een alternatieve plek voor de zonsondergang. Lapidim

Daarnaast zijn er in het marmer geometrische figuren uitgesneden. De Taj Mahal is het absolute hoogtepunt van Agra. De buitenkant is overbekend. Maar de binnenkant, het echte mausoleum, wordt meestal onderbelicht. Tegenwoordig zijn de enige bewoners van de Taj Mahal eekhoorns, die zich graag laten voeren door bezoekers.

Eekhoorns zijn de enige huidige bewoners van Taj Mahal.
Eekhoorns zijn de huidige bewoners van Taj Mahal. Corno van den Berg

De stad Agra in India is het hart van het Mogol-rijk. Met talloze monumenten, waaronder de Taj Mahal, één van de zeven nieuwe wereldwonderen. Dit grafmonument is volledig opgetrokken uit wit marmer. De Indiase grootmogol Shah Jahan liet het bouwen voor zijn hoofdechtgenote Mumtaz Mahal, die in 1631 overleed in het kraambed.

Een close-up van een mozaïek in de Taj Mahal.
Een close-up van een mozaïek in de Taj Mahal. Aditya Banerjee

Geschiedenis van de Taj Mahal

Shah ontmoette op een bazaar Arjumand Bano Began, een mooie sieradenverkoopster. Zij was niet onder de indruk en vroeg een extreem hoog bedrag voor een sieraad. Maar Jahan was verkocht. Hij trouwde de vrouw en gaf haar de naam Mumtaz Mahal, oftewel ‘parel van het paleis’.

Ze leefden gelukkig totdat Mumtaz stierf in het kraambed in 1631 na de geboorte van hun 14e kind. Sjah Jahan rouwde twee jaar, volgens de verhalen ging zijn geestestoestand langzaam achteruit. In een ultieme poging zijn liefde voor haar te laten zien, besloot hij een eerbetoon voor haar te bouwen. Ongeveer 20.000 arbeiders bouwden tientallen jaren lang onder extreem zware omstandigheden aan de graftombe. Die we tegenwoordig als Taj Mahal kennen.

Een schoonmaker poetst de vloer rond de Taj Mahal.
Een schoonmaker poetst de vloer rond de Taj Mahal. Corno van den Berg

Het marmer werd met olifanten aangevoerd uit diverse mijnen in de verre omgeving. In één van de vele legendes liet de mogol na voltooiing de vingers van hoofduitvoerder Ustad Ahmad Lahauri afhakken. Zodat hij nooit meer zo’n mooi bouwwerk zou kunnen maken.

Volgens de legendes was dit eerbetoon voor Shah Jahan nog niet genoeg. Het verhaal gaat dat de keizer aan de overkant van de aangrenzende Yamuna-rivier een identiek mausoleum voor zichzelf wilde laten bouwen. Van zwart marmer. Maar bewijzen voor deze theorie zijn er niet, want Shah werd afgezet door zijn zoon Aurangzeb. Vanuit een kerker in het beroemde Fort van Agra keek hij uit op de graftombe van zijn geliefde. Zijn lichaam werd na zijn dood in de Taj bijgezet.

Vanuit de tuin rondom de Taj Mahal View kun je bij zonsondergang mooie foto's maken.
De zonsondergang bij de Taj Mahal. Francisco Martins

Legendes blijven

Ook na de dood van de maker blijft de Taj Mahal voor legendes zorgen. Zo is er een hardnekkig gerucht, dat de Britse overheersers in 1830 het gebouw wilden slopen. De reden was simpel, het kostbare marmer zou veel geld opleveren. De Engelse Lord William Bentinck, toenmalig gouverneur van India, had –volgens de overlevering- al opdracht gegeven, maar kreeg de financiën ervoor niet rond. Waar jaarlijks miljoenen toeristen hem dankbaar voor zijn.

Een vrouw bij de Taj Mahal.
Een vrouw bidt bij de Taj Mahal. Louis Vest

Tips voor de Taj Mahal:

Bekijk de Taj Mahal vanaf de rivierkant

De zonsopgang bij de Taj Mahal vanaf de rivierkant gezien.
De zonsopgang bij de Taj Mahal vanaf de rivierkant gezien. Koshy Koshy

De tuinen van Mehtab Bagh liggen precies tegenover de Taj Mahal, aan de overkant van Yemuna-rivier. Het uitzicht op het monument is dan ook de grootste attractie. En de rust, want het is hier veel minder druk. Zeker aan de rivieroever waar je ook naar toe kunt lopen. Het dagelijkse leven gaat gewoon door, waardoor dit een ideale plek is om foto’s te maken die net even anders zijn dan het standaardplaatje.

Zie de Taj blinken bij volle maan

In de Tweede Wereldoorlog werd de Taj Mahal ’s nachts afgedekt met een doek. De reden hiervoor is simpel. Ook in het maanlicht blinkt het marmer volop, waardoor het gebouw een goed oriënteringspunt zou kunnen zijn voor vijandige vliegtuigen. Bij volle maan kun je zelf checken of dit waar is. Dan gaan de deuren van de Taj open en mag je kijken, weliswaar op een afstand. Maar als je ogen gewend zijn zie je waarom het werd afgedekt. Een bezoek is alleen mogelijk op de dagen rond volle maan, dus check bij je hotel of het volle maan is. Of plan je reis zo dat je dit kunt meemaken.

Beste tijd voor Taj Mahal:

Om Agra te bezoeken moet je eigenlijk in de winter (december tot en met februari) gaan. Dan is de temperatuur redelijk (tussen 5 en 22 graden) en schijnt de zon vaak.

In de zomer kan het hier tot 46 graden worden. Daarnaast is het tijdens het regenseizoen (van juni tot oktober) vochtig en klam. Wel heb je na een regenbui opvallend weinig smog en dus een opvallend helder uitzicht. Wat bijzonder is in deze stad. Maar er is dus ook een kans dat je geen zon op het marmer ziet, wat toch jammer is.

Let op!

Het zachte zonlicht in de vroege ochtend geeft de Taj Mahal de juiste kleur. Daarom staan honderden mensen al voor de zon opkomt te wachten bij de ingang. Overdag is het licht vaak te hard, terwijl de vaak hoge temperatuur (en smog) een bezoek geen goed doen.

Corno’s reistips:

Een bezoek aan de Taj Mahal is een ‘must’ als je naar India gaat. Maar wees erop voorbereid dat je niet de enige bent die dit Wereldwonder wil aanschouwen. Hieronder een aantal handige tips om je bezoek te organiseren.

Marmerkanker

De Taj Mahal leidt aan ‘marmerkanker’. Wetenschappers gebruiken deze term voor het aanvreten van het marmer. De oorzaak is vervuiling door fabrieken en het drukke verkeer in de omgeving. In de stad is er een voortdurende uitstoot van zwaveldioxide, terwijl ook de aanwezige luchtvochtigheid niet helpt. Waardoor het witte marmer geel uitslaat. Inmiddels zijn er enkele maatregelen genomen. Het is bijvoorbeeld verboden een fabriek op te richten binnen een straal van 10 kilometer van de Taj.

Uitvoering van deze wet gebeurt echter nauwelijks, dus naleving ook niet. Daarnaast is het sinds enkele jaren verboden voor het publiek om de mozaïeken aan te raken. Maar het grootste probleem, de smog, is nog niet opgelost. En overduidelijk zichtbaar. Geregeld is de Taj Mahal niet meer te zien vanuit het Fort van Agra. Een dikke mist verhult het gebouw, dat slechts op 2,5 kilometer afstand ligt.

Geregeld worden bij de Taj Mahal restauratie- en schoonmaakwerkzaamheden uitgevoerd.
Geregeld worden bij de Taj Mahal restauratie- en schoonmaakwerkzaamheden uitgevoerd. Jigmi

Restauratie van de Taj Mahal

De Taj, zoals de tempel vaak wordt genoemd, werd in 1908 voor het eerst gerestaureerd. De marmeren stenen werden schoon gemaakt en de omliggende kanalen weer voorzien van water. De tuin kreeg een meer Engels karakter, wat later weer is teniet gedaan toen India zelfstandig werd. Ondertussen is een nieuw restauratieproject aan de gang. Overigens niet zonder heftige discussies onder geleerden. De gebruikte methodes zijn soms nogal onorthodox, zoals het gebruik van tandenborstels om het marmer weer wit te krijgen. Aan de andere kant werkt het wel.

UNESCO-Werelderfgoed

Agra is een culturele ‘hotspot’. De UNESCO voegde de Taj Mahal al in 1983 toe aan de lijst met Werelderfgoederen, net als het Fort van Agra. In 1986 werd daar de Mogul-stad Fatehpur Sikri aan toegevoegd. Het maakt van Agra en haar omgeving een cultuurhoofdstad van jewelste.

Paleizen