De wijnen uit Stellenbosch zijn bekend bij veel wijnliefhebbers. En wie het stadje en de omliggende regio bezoekt, komt in een regio waar de wijn heerst. Al komen veel toeristen ook voor de Kaaps-Hollandse huizen en de vele bomen die het geheel een stuk koeler maken.

De plaats is vernoemd naar Simon van der Stel, destijds de gouverneur van Kaap de Goede Hoop. Hij verkende dit gebied in november 1679, toen het nog Wildenbosch heette. Van der Stel ontdekte een stuk vruchtbaar land langs de oevers van de Eerste Rivier. Het werd al snel ‘Van der Stels bosch’ genoemd vanwege de vele bomen. Dat later veranderde in Stellenbosch.

Eén van de vele wijnvelden bij Stellenbosch.
Eén van de vele wijnvelden bij Stellenbosch. Corno van den Berg

In datzelfde jaar kwamen de eerste kolonisten uit Kaapstad om zich er te vestigen. Stellenbosch is daarmee de op één na oudste Europese nederzetting van Zuid-Afrika na Kaapstad. De steden liggen slechts zo’n 50 kilometer uit elkaar.

Een groot deel van de huizen van Stellenbosch is door de eeuwen heen bewaard gebleven. Veel van hen zijn gebouwd in Kaaps-Hollandse stijl, een mix van de traditionele Nederlandse stijl en eigen ideeën. Met name in de Dorpsstraat en de omliggende straatjes zijn nog veel van deze huizen te vinden, veelal in prima staat. Het boegbeeld is de gotische Moederkerk, de Nederduits Gereformeerde kerk.

Stellenbosch is een het centrum voor de Zuid-Afrikaanse wijnbouw. En wie hier om zich heen kijkt, ziet talloze eikenbomen. In de begintijd van de wijnboerderijen was er een grote behoefte aan eikenhout. In Europa werden de wijnvaten van eikenhout gemaakt en dus probeerden ze dat hier ook.

Mede daarom wordt Stellenbosch ook vaak Eikenstad genoemd. Maar eiken bleken in het Zuid-Afrikaanse klimaat te snel te groeien. Waardoor het hout te zacht werd. De bomen lieten ze echter staan, met name omdat ze veel verkoeling geven tegen de zon. De oudste dateert uit 1812.

Het stadje bruist door de vele restaurants, kroegjes en andere uitgaansgelegenheden. Dit komt met name omdat Stellenbosch een van de bekendste universiteiten van het Afrikaanse continent heeft. Overigens is de universiteit de enige Zuid-Afrikaanse universiteit die nog hoofdzakelijk Afrikaanstalig is. Wie hier rondloopt zal merken dat het Afrikaans hier nog volop wordt gesproken.

Stellenbosch
De Kaaps-Hollandse huizen in Stellenbosch. Corno van den Berg

Doen!-tips:

Leer alles over de Kaaps-Hollandse architectuur
De opvallende Kaaps-Hollandse bouwstijl zie je bijna overal in Stellenbosch. Bij het toeristenbureau (Tourist Office) in het centrum van de stad kun je een kaart van de stad ophalen, waar ook de meest bijzondere gebouwen op staan. Vergeet zeker niet te lopen naar:

  • Het stadhuis, het oudste in Zuid-Afrika.
  • Het oudste hotel van Zuid-Afrika: d’Ouwe Werf.
  • De oudste straat in een dorp: de Dorp Straat.
  • De enige kruitopslagplaats in Zuid-Afrika: het Kruithuis.
  • De gotische Moederkerk: de Nederduits Gereformeerde kerk.

Bezoek het Stellenbosch Wijn Festival
Het jaarlijkse wijnfestival in Stellenbosch is de ideale manier om de sfeer van de stad, de wijnmakers en vooral de mensen te proeven. Er zijn talloze wijnproeverijen, veel proeverijen van eten en veel muziek en cultuur. Het begint meestal aan het einde van juli, in hartje winter hier. Het stadje barst dan uit zijn voegen, dus wees op tijd met het boeken van bijvoorbeeld een accommodatie.

Overnacht op een wijnboerderij
Ga eens slapen in een bijzondere accommodatie: een wijnboerderij (of wine farm). Wakker worden met het uitzicht van de wijnranken en verse druivensap bij het ontbijt. Of een glaasje ‘fonkelwijn’. Het zijn ideale manieren om Stellenbosch, en vooral de omgeving, te ontdekken.

Verwen je smaakpapillen
Lekkere koekjes, wijn met bubbels en talloze andere versnaperingen komen voorbij tijdens deze tour door Stellenbosch. Wie iets verder dan de ‘standaard’-wijnroutes wil kijken kan met een gids op pad om net even andere dingen te proberen. Het aanbod is zeer gevarieerd en verrassend. Proef het zelf.

Fietsen langs wijngaarden. Corno van den Berg

Fiets op een mountainbike langs wijnboeren
De diverse wijnboerderijen liggen op een redelijke afstand van elkaar. En voor ons is het eenvoudig om van de ene naar de andere te rijden, daar een wijntje proeven, wat te eten en even te rusten tussen de wijnranken. Je kunt enkele uren op pad, maar ook een complete dag. En let vooral op het landschap van bergen en heuvels. Het decor maakt de foto’s nog spectaculairder.

Kijk je ogen uit bij Oom Samie Se Winkel
Het is de bekendste winkel van Stellenbosch en misschien zelfs wel van Zuid-Afrika. Oom Samie Se Winkel is een mix van museum en winkel. De winkel is sinds haar oprichting zo’n 200 jaar geleden amper veranderd. Talloze antieke gebruiksvoorwerpen uit een ver verleden dienen als achtergrond voor kleding, wijnen en vers fruit. Je kijkt je ogen uit. Het winkeltje kende vroeger veel ruilhandel, maar tegenwoordig kun je alles gewoon kopen. De unieke winkel staat in Dorp Straat, de hoofdstraat in de stad.

Ontdek het Dorpmuseum
Wie geïnteresseerd in de geschiedenis van Stellenbosch kan het Dorpmuseum (of Village Museum) niet overslaan. In vier volledig gerestaureerde huizen mét bijpassend interieur met veel Nederlandse details. Op deze manier kun je eenvoudig de verschillende periodes van de stad ontdekken. Het is een goede manier om een beeld krijgen van de ontwikkeling van Stellenbosch door de jaren heen. Het beroemde Schreuderhuis uit 1709 behoorde aan een Duitse handelaar van de Verenigde Oostindië Compagnie (VOC). Het is het de oudste pand. Daarnaast is het ook een van de eerste grote gebouwen van de stad.

Beste tijd:
Stellenbosch kan het gehele jaar worden bezocht. Maar de beste tijd is de voorjaar en zomer, onze herfst en winter.

De bomen zijn dan volop in bloei, de wind blaast lekker door de straten en de temperatuur is zeer aangenaam. Al kan het dan ook wel 30 graden worden.

In de zomer zijn de studenten met vakantie, waardoor het rustig kan worden in de stad. Of juist te rustig, net wat je wilt. In de winter (onze zomer) is de temperatuur ook nog aangenaam zacht en is het hier zeer goed vertoeven.