De stranden van de Algarve winnen geregeld prijzen. Met felgekleurde rotsen en talloze inhammen die je beschutten tegen de elementen. Een een opvallend rijke natuur.

De Algarve is de meest zuidelijke streek van Portugal. Een typische strandbestemming volgens velen. Met beroemde rotsen als decor. Inhammen die je beschutten tegen de elementen. Met eindeloze goudgele stranden, helder, warm water en veel zon. Niet voor niets worden deze stranden geregeld tot de mooiste van Europa gekozen. Maar er is meer.

Een jonge surfer in de Algarve. Corno van den Berg

Het is bijvoorbeeld ook een goede plek om te voet te verkennen, op een fiets, op een boot, op een surfboard of op een andere manier actief te zijn. Om de opmerkelijke natuur te ontdekken, of de rijke cultuur van de mensen te ontdekken die hier al lang voor de toeristen leefden.

Waar vissers ook nu nog in harmonie met de ruige kust en de zee leven. En landbouwers de heuvels bewerken voor talloze verse groenten. En waar grillige kurkeiken kurken leveren. Die veel van onze flessen wijn sieren. Al is het oogsten van kurk een uitstervend beroep. Net als dat van landbouwer. Waardoor de natuur weer langzaam de overhand krijgt. Waar zowel dieren en planten als de toeristen van profiteren.

Zonsondergang in de Algarve. Corno van den Berg

Vroeger was de Algarve een provincie van Portugal, maar het behoort nu tot het district Faro. Wat ook de hoofdstad is. En Faro is voor de meeste toeristen de kennismaking met deze streek. Een streek die feitelijk kampt met een verkeerd imago. Veel mensen denken bij de Algarve aan rijen hotels en appartementen, of zelfs megacomplexen, volle stranden en overlast van veel te veel Duitsers, Engelsen en Nederlanders.

Eerlijk is eerlijk, ook dat is de Algarve. Bij Albufeira, Portimao en Lagos is het landschap bijna geheel ten prooi is gevallen aan het massatoerisme. Wat vooral in het hoogseizoen tot gekte en chaos leidt.

Wie deze streek mijdt of in de andere seizoenen gaat heeft hier geen last van. Sterker nog, je kunt hier uren wandelen zonder iemand tegen te komen. De Algarve kent diverse natuurgebieden, waar mens en natuur samen leven.

Een lagune in de Algarve. Corno van den Berg

Wat niet iedereen weet, is dat het landschap van Algarve zeer gevarieerd is. De kust ten westen van Faro heeft talloze indrukwekkende rotsformaties met kleine strandjes. Ook liggen ten oosten van Faro diverse ondiepe lagunes en kilometerslange zandige stranden. Die langzaam overgaan in de beroemde steile rotsen.

Het achterland is opvallend heuvelachtig. En het is nog relatief onaangetast door het toerisme. Opvallend is wel dat een deel bestaat uit (naald)bossen die door bosbranden in het recente verleden zijn verwoest. En de vele geplante eucalyptusbomen zorgen ervoor dat het Mediterrane gevoel is verdwenen. Gelukkig is dat op talloze andere plekken nog wel te vinden. In overdaad.

Bezienswaardigheden:
Parque Natural do Sudoeste Alentejano e Costa Vicentina
Dit natuurgebied wordt ook wel Natural Park Costa Vicentina genoemd. Deze kuststrook ligt tussen Sines in de Alentejo en Burgau in de Algarve. Het park vormt een lange maar smalle strook langs de Portugese zuidwestkust. Bijna nergens is het breder dan 10 km. Het werd in 1995 uitgeroepen tot natuurpark. De belangrijkste reden was dat de overheid wilde voorkomen dat de zuidwestkust ten prooi zou vallen aan projectontwikkelaars.

Oftewel om de inmiddels al beruchte ‘Algarvevorming’ te voorkomen. Het park heeft grofweg een oppervlakte van ruim 60.000 ha land en bijna 30.000 ha zee. Het toont de Algarve in zijn meest ruige vorm. De kust bestaat uit steile kliffen met intieme strandjes. Alleen op plaatsen waar een beek of rivier in de oceaan uitmondt zijn de stranden breder. Boven op de kliffen liggen op veel plekken zandduinen.

Parque Natural da Ria Formosa

Ria Formosa in de avond. Corno van den Berg

Op diverse punten aan de kust van Algarve zijn geen rotsen, maar is een heus waddengebied te vinden. Dat bij vloed overstroomt. Bij vloed is het water zo diep, dat er gevaren kan worden. Dit kan onder meer bij Faro, dat voor haar kust het Parque Natural da Ria Formosa heeft liggen. Met talloze eilandjes en opvallend veel vogelsoorten als Europese flamingo, lepelaars en veel waadvogels. Hier wordt ook zout gewonnen, dat geregeld op onze tafels (thuis en in restaurants) verschijnt.

Vanuit Faro kun je eenvoudig op de fiets dwars door de moerassen van het natuurpark Ria Formosa fietsen. En de diverse zoutpannen zien bijvoorbeeld, maar ook oog in oog komen met tientallen flamingo’s. Bij het bekende Faro Island kun je op het strand liggen, zwemmen en verse vis eten. Alles bij elkaar goed voor een relaxt dagje uit. Vraag ter plekke bij de VVV om een kaart met daarop de wegen en zandpaden door het gebied.

Reserva Natural do Sapal
De officiële naam is bijna onuitspreekbaar, laat staan te onthouden: Reserva Natural do Sapal de Castro Marim e Vila Real do San Antonio. Het ligt in het uiterste oosten van de Algarve, op de grens met Spanje. Het wordt veel minder bezocht dan de andere natuurparken in de Algarve. Hier komt de rivier de Guadiana (officieel de Rio Guadiana) uit in de Middellandse Zee. Het is een moerasachtig gebied, dat een paar kilometer landinwaarts bij het stadje Castro Marim ligt. Net als bij Ria Formosa hebben eb en vloed een grote invloed op het leven hier. Dit internationaal erkend ‘wetland’ is van groot belang voor broed- en trekvogels en diverse soorten planten. Mede daarom werd het in 1975 uitgeroepen tot natuurreservaat. Het heeft een oppervlak van ruim 2.000 ha en is daarmee relatief klein.

Serra de Monchique

De bossen van Monchique. Corno van den Berg

De heuvels van Monchique vormen een alternatief voor de kust. Opvallend weinig van het originele bos is nog voorhanden. Naast bossen met kurkeiken, walnoten en talloze andere inheemse bomen kom je hier vooral eucalyptusbomen tegen. Die zijn geplant voor het hout. En de 902 meter hoge Foia, die een bijzonder uitzicht geeft over de Algarve en de kust.

Bijzonder zijn ook de heetwaterbronnen, die onder meer het plaatsje Monchique beroemd hebben gemaakt. En dat was al in de tijd van de Romeinen. Zij ontdekten de geneeskrachtige werking van het zwavelhoudende water.

Monchique is het meest bekend als de ‘tuin van de Algarve’. Het is zowel de naam van een dorpje als van de omliggende bossen. De Foia is de hoogste berg van de Algarve. Al is de titel berg overdreven; hij is 902 meter hoog. Naast bossen met kurkeiken, walnoten en talloze andere inheemse bomen kom je hier vooral eucalyptusbomen tegen.

Deze geïmporteerde bomen uit Australië groeien sneller en lopen opnieuw uit als je ze omzaagt. Het uiteindelijk doel is de top. Dit kan op talloze manieren: te voet, op een mountainbike, met een jeep en meer. Wie graag een mooi uitzicht wil hebben moet dit doen op een zonnige dag. In Monchique Termas kun je tot rust komen in zwavelrijk bronwater.

Faro
Door de luchthaven is Faro voor de meeste bezoekers de plek om kennis te maken met de Algarve. Het stadje heeft nog behoorlijk veel van zijn charme in zich, zeker buiten het hoogseizoen. Archeologen hebben vondsten uit de IJzertijd ontdekt, wat wijst op een nederzetting op de plaats van het huidige Faro. De stad was ook al een handelspost van de Feniciërs en van de Grieken, voordat het in het Romeinse Rijk Ossónoba werd genoemd. Zo’n 2.000 jaar geleden legden de Romeinen er al een grote haven aan, de overblijfselen daarvan zijn bijna allemaal verloren gegaan. In 1540 kreeg Faro officieel stadsrechten en in 1756 werd de stad hoofdstad van Portugals zuidelijkste provincie.

Ponta da Piedade
Ponta da Piedade ligt bij het stadje Lagos. De erosie op de gele rotsen is hier extreem, sommigen hebben zelfs natuurlijke bogen. En wie goed kijkt ziet in de rotsen fossielen van alle zeedieren als schelpen, poliepen en meer. Miljoenen jaren geleden was dit de zeebodem, maar deze werd omhoog gedrukt. Waardoor deze rotsen ontstonden. De erosie op de gele rotsen is hier extreem, sommigen hebben zelfs natuurlijke bogen.

Vanuit Lagos vertrekken kleine bootjes voor 45 minuten, waarbij je tussen de beroemde rotsen door vaart. En soms zelfs onder de rotsen door. Ook bij de plek zelf kun je een bootje huren, ze wachten al bij de rotsen. Wie graag mooie foto’s wil maken, huurt een boot (met kapitein) rond zonsondergang. Het zachte zonlicht maakt de rotsen extra rood en geel.

Olhos de Água
Olhos de Água betekent ‘ogen van water’. Deze opmerkelijke naam komt van de zoetwaterbronnen die zich hier op bepaalde plaatsen aan de kust opborrelen. Bij eb komen deze bronnen vrij en vormen ze vreemde ronde plekken in het strand. Het water welt op, midden op het strand. Deze ronde plekken lijken een beetje op ‘ogen van water’. De lokale bewoners zijn trots op de bijzondere strand, waardoor ze ook in het wapen van het dorp zijn opgenomen. In het verleden werd het gehele dorp voorzien van drinkwater uit deze bronnen. Ook nu nog is het prima te drinken en lekker fris. Olhos de Água is een badplaatsje aan de Portugese Algarve kust, zo’n vijf kilometer ten oosten van de stad Albufeira.

Praia da Marinha
Praia da Marinha wordt beschouwd als het mooiste strand van de Algarve. Het werd al diverse keren uitgeroepen tot één van de mooiste ter wereld. Praia da Marinha betekent ‘Strand van het Leger’, waarom is niet helemaal duidelijk. Dit strand kent talloze fraaie steile rotsen en kliffen, maar ook zo’n beetje het meest heldere water van heel Portugal. Mede daarom wordt dit strand veel gebruikt in advertenties van zowel de streek als huizenverkopers. Het strand ligt bij het stadje Lagoa.

Sagres

Twee vissers in Sagres. Corno van den Berg

Sagres ligt op enkele kilometers van het uiterste zuidwesten van Europa. Het stadje ziet er wat stoffig uit, maar door zijn ligging heeft het een ongekend rijke historie. Hier startte Infante D. Henrique, die wij kennen als Prins Hendrik de Navigator, in de 15e eeuw de inmiddels beroemde Navigatieschool van Sagres. In 1415 verzamelde Prins Hendrik de meest vermaarde Arabische astronomen, cartografen en zeemannen om zich heen. Met als doel theorieën van nieuwe bestemmingen te testen en zo expedities voor te bereiden. De cartografie werd verbeterd, waardoor de Portugezen in die tijd de absolute suprematie op zee hadden. Hij introduceerde onder meer ook het navigeren op de sterren. De kennis van deze school was de basis voor grote ontdekkingen. Al is er in het stadje weinig meer van terug te vinden.

Doen!-tips:
Zie de Algarve bij volle maan
Als het volle maan is, krijgt de kust van de Algarve een bijzondere, rustieke uitstraling. Wandel bij volle maan langs het strand, waarschijnlijk ben je een van de weinigen die dit moment mee maakt. Dus hou de maan in de gaten als je hier een tijdje bent.

Wandel van klif naar klif
Op talloze plekken in de Algarve kun je wandelen. En zo rots na rots nemen. Maar wie rust en ruimte zoekt kan dit het beste doen in het Parque Natural do Sudoeste Alentejano e Costa Vicentina, waar je talloze kliffen tegen komt en na elke hoek weer een nieuw uitzicht lonkt. Er zijn talloze plekken, maar het zandweggetje bij het dorp Carrapateira biedt tevens veel aangelegde uitkijkpunten en een parkeerplaats voor de auto. Op de meeste dagen kun je ook nog vissers zien die vanaf de hoge rotsen hun geluk proberen.

Speur naar de kameleons van de Algarve
Een kameleon in Europa? Voor dierenliefhebbers is dit een bijzondere excursie. Volgens wetenschappers is die kameleon (chamaeleo chamaeleon) één van de bewijzen dat Afrika en dit deel van Europa ooit aan elkaar vast zaten. Daarom komt hier bijvoorbeeld ook de genetkat voor, net als in grote delen van Afrika.

De kameleons leven in de struiken achter diverse badplaatsen, bijna altijd zonder dat de toeristen het weten. Wie zijn best doet kan op diverse plaatsen deze bijzondere dieren vinden. En zien hoe ze op hun gemak door de struiken lopen.

Mogelijk kun je zelfs zien hoe ze een vlieg of ander insect te pakken nemen met hun extreem lange uitschietbare tong. De beste plekken vind je het oosten van de Algarve. Vraag ter plekke naar de stranden waar ze geregeld worden gezien. Bij Olhao heb je meestal wel een goede kans.

Ontmoet de vissers van Sagres
Aan het einde van de dag komen de vissers de haven van Sagres binnen. Dit zijn traditionele vissers, hier is nog geen massale visvangst te zien. Kopers, zoals diverse koks van restaurants, kijken hoe de vis wordt verpakt.

Enkele minuten later bieden ze op de naastgelegen vissersmarkt de verse waar aan. De prijzen zijn per kilo en die verschilt per jaargetijde. Zo kun je zien hoe inktvis, makreel, rode poon en talloze andere soorten van eigenaar verwisselen.

Peddel per kajak langs de rotsen
Wie de rotsen van de andere kant wil bekijken kan een bootje huren. Maar in een kajak heb je alle vrijheid, al moet je wel op de stroming letten natuurlijk. Maar het is een unieke manier om het gebied te verkennen. Als je foto’s wilt maken van het decor waarin je vaart, check dan wel of je een waterdichte zak of ton mee krijgt.
Meer informatie: Kayak Cave Explorer Tour

Zoek de flamingo’s van de Algarve
De Europese flamingo is een vaste bezoeker van de Algarve. Deze dieren zoeken hier naar voedsel door met hun kop ondersteboven het water te filteren met hun snavel. Je ziet ze meestal in groepjes vliegen of in een meertje of zoutpan staan.

De lokale bewoners laten de dieren met rust, ze zijn wel trots op hun buren. De beste kans om ze te zien is bij Quinta do Lago (ten oosten van Faro) en het zoutwatermoeras van Tavira.

Zie de zonsondergang op het uiterste puntje
Sagres is populair om de laatste zonnestralen van de dag te zien. De vuurtoren bij het voormalige fort Fortaleza de Sagres staat op het meest zuidwestelijke puntje van Europa. Kijk ook rechts naar de steile rotsen die opvallend rood worden in het laatste daglicht. Als er wolken zijn is het slim ook na de zonsondergang nog even te blijven. De wolken krijgen tot slot van de voorstelling een mooie gloed. Neem een drankje mee, ga zitten en geniet.

Duik bij de rotsen van de Algarve
De steile rotsen en het heldere water zijn ideaal voor duikers. Er zijn talloze locaties voorhanden waar ook onderwater talloze indrukwekkende rotsformaties te vinden zijn, die het leefgebied zijn van talloze soorten vis en kreeften. wat je veel ziet zijn anemonen. Je kunt van een boot duiken, maar bijvoorbeeld ook de zee inlopen, zo steil is het soms hier. Online kun je veel informatie vinden.

Proef lokale likeur en honing
De omgeving van Monchique is beroemd vanwege het drankje Medronho. Deze likeur wordt ‘firewater’ genoemd; hij bestaat uit bijna 50 procent alcohol. Hij wordt gemaakt van de bessen van de aardbeiboom. Hij wordt in de omgeving van Monchique veel geteeld en de boeren maken met liefde hun favoriete drank.

Wie dit deel van Portugal verkent kan bij diverse lokale boeren het drankje proeven. Net als zelfgemaakte honing. Je ziet onderweg wel wat borden, maar wie het vraagt met het woord ‘medronho’ komt zeker goed terecht.

Vaar per boot langs de kliffen van de Algarve
Het is dé meest populaire excursie van de Algarve. En wordt vaak de ‘Grotto Tour’ genoemd. In een klein bootje vaar je langs (en soms door) de beroemde rotsen van de Algarve. En het westelijk deel van de Algarve is het best, hier zijn de rotsen het meest geërodeerd.

Vanuit talloze plaatsen, voornamelijk uit Lagos en Albufeira kun je deze tocht maken. Zeker als je aan het einde van de dag gaat. Er zijn allerlei varianten voorhanden, waaronder een tocht met tot slot een barbecue en andere combinaties met het diner bijvoorbeeld. Je hebt onderweg ook kans om dolfijnen te zien, een kleine kans dat wel.
Meer informatie: Populaire cruises en vaartochten

Spot de dolfijnen en walvissen van de Algarve
De Algarve staat niet echt bekend om zijn dolfijnen, maar vanaf juni heb je een redelijke kans. Denk aan zo’n 50 procent. De soorten die je tegen kunt komen zijn: gewone dolfijn (het meest), gestreepte dolfijn (af en toe), tuimelaar (geregeld) en bruinvis (af en toe).

Heel soms komen orka’s voorbij, net als de dwergvinvis. Ook al zie je geen van deze dieren, de tocht zelf is de moeite waard, omdat je de rotsen en kliffen van de Algarve eens van de andere kant ziet.
Meer informatie: Dolphin & whalewatching tours

Verken Ria Formosa per boot
Je kunt op een traditionele vissersboot het natuurgebied Ria Formosa verkennen. Bij vloed kun je varend door de watergangen cruisen. En zo op zoek gaan naar lepelaars, flamingo’s en talloze andere watervogels.

Onderweg is het mogelijk te stoppen bij diverse eilandjes, zoals Ilha Deserta, een immens zandstrand. Naast de traditionele vissersboot zijn er ook andere boten, waaronder veel luxere. Aan jou de keus.
Meer informatie: Populaire cruises en vaartochten

Leer alles over kurk
We staan er vaak niet bij stil, maar gebruiken kurk geregeld. Bij een goede fles wijn of champagne bijvoorbeeld. De Algarve is beroemd om zijn kurken en kurkeiken, de bomen waar de kurken van worden gemaakt.

Je kunt diverse oude fabrieken bezoeken en zien hoe ze de kurken maken. Wat een uitstervend proces lijkt, omdat een kurkeik pas na ruim veertig jaar goede kurk geeft. Zeker is dat je na je vakantie nooit meer hetzelfde naar een kurk kijkt.

Groet de trekvogels boven de Algarve
Tijdens de jaarlijkse migratie van vogels naar Afrika komen er veel langs de Algarve. Waar ze even uitrusten of alleen maar voorbij vliegen. Met talloze bijzondere soorten als zwarte ooievaar, Europese ooievaar, Europese flamingo, lepelaar. Alsook soorten als; zwartkopmeeuw, dwergstern, lachstern, witwangstern, kleine trap, steltkluut, griel, vorkstaartplevier, strandplevier, kleine strandloper, kuifleeuwerik, boomleeuwerik, kalenderleeuwerik, geoorde fuut, purperreiger, zwarte ibis, krooneend, purperkoet, kuifkoekoek, Moorse nachtzwaluw, Provençaalse grasmus, graszanger, snor, Cetti’s zanger, grote karekiet, orpheusspotvogel, bergfluiter, Iberische tjiftjaf, buidelmees, roodkopklauwier, steppeklapekster, blauwe ekster, zwarte spreeuw, wielewaal, Spaanse mus, rotsmus en Europese Kanarie.

En roofvogels als: visarend, slangenarend, dwergarend, havikarend, zwarte wouw, grijze wouw, slechtvalk en smelleken. Vogelaars komen vooral voor de kleine kortteenleeuwerik, Audouin’s Meeuw en dunbekmeeuw.

Meer informatie: www.visitalgarve.pt

Corno’s reistips:

In het hoogseizoen wordt het bijna overal extreem druk met toeristen. En ook warm, de temperatuur kan dan de 40 graden halen. Maar meestal is er wel een verfrissende zeewind, behalve in het binnenland.

Al in maart is het meestal zo’n 18 tot 21 graden, die klimt langzaam in de daaropvolgende maanden. Het westelijk deel is het meest rustig, met name omdat het hier over het algemeen harder waait dan in de andere delen van de Algarve.

Beste tijd:
De Algarve kun je het hele jaar bezoeken. De beste tijd voor natuurliefhebbers is vanaf maart tot en met oktober. Er zijn dan talloze bloemen te vinden.

Het voorjaar begint hier vroeg: al in februari. De eerste orchideeën bloeien al in maart, de gemiddelde temperatuur is dan al 15-18 graden. Wie graag wandelt of fietst kan het beste in het voorjaar gaan, in de winter kan het hier geregeld regenen. Maar het kan ook zonnig weer zijn.