Tenerife is bekend als zonbestemming. Maar het biedt ook een kijkje in ruige verleden van de Canarische Eilanden. Ooit was dit het einde van de wereld.

Tenerife kent twee kanten. Het staat vooral bekend om het massatoerisme. Maar achter de vele stranden bevindt zich het ruige binnenland, met vulkanen, bossen, bergen en woestijnen. En de Pico del Teide, de hoogste berg van heel Spanje. Hierdoor is Tenerife ook het leefgebied van talloze bijzondere planten en dieren.

Op de Canarische Eilanden komen 546 planten die je alleen op deze eilanden kunt vinden. Op Tenerife kun je daarvan er 175 soorten vinden. Maar het eiland biedt veel meer. Hier zijn alleen al 135 plantensoorten te vinden die alleen op dit eiland groeien. Door de jaren heen hebben veel planten speciale aanpassingen aan het bijzondere klimaat ontwikkeld. In de wouden zijn restanten te vinden van planten die hier al 30 miljoen jaar groeien.

Einde van de wereld
Een mythische plek ook, want ooit was dit het einde van de wereld. Tot 1492 zijn de eilanden het meest westelijk gelegen stuk op de landkaarten. Natuurlijk zijn er wel verhalen over ‘nieuw land’, maar het is Christoffel Columbus die in dat jaar definitief bewijst dat de aarde niet plat is. Maar hij toont aan dat de wereld nog veel meer landen en volkeren telt.

De geschiedenis van de eilanden levert al decennialang een verhitte discussie op tussen geleerden. Dat een groot deel door vulkanen is ontstaan leidt geen twijfel. Dit is een ‘hotspot’, een breuk in de aardkorst, precies op de scheiding tussen twee aardplaten. Deze platen bewegen onafhankelijk van elkaar. Waardoor de ‘hotspot’ zich langzaam verplaatst van het oosten naar het westen. Daarom kun je op El Hierro en La Palma nog steeds vulkanische activiteit voelen. Onderzoek van stenen op de diverse eilanden ondersteunt deze theorie.

De beroemde kerk in het dorpje Candelaria bij zonsondergang.
De beroemde kerk in het dorpje Candelaria bij zonsondergang. Corno van den Berg

Door de jaren heen hebben erupties van vulkanen gezorgd voor ‘nieuw land’. Wat je ziet zijn de pieken van vulkanische bergen. Elk eiland is feitelijk het gevolg van een of meerdere erupties. Met uitzondering van Fuerteventura en Lanzarote. Deze twee eilanden zijn van elkaar gescheiden door een zee-engte van maximaal 40 meter diep. En dus waarschijnlijk tegelijk ontstaan. En daarmee zijn deze twee het oudst en mogelijk 100 miljoen jaar oud. En dat terwijl bijvoorbeeld Tenerife en Gran Canaria op zo’n 20 miljoen jaar oud zijn gedateerd.

Door de ligging en het klimaat herbergen de eilanden een opvallende planten en dieren. Met name de flora, de eilanden tellen meer dan 600 boom- en plantensoorten die alleen maar hier voorkomen. En, het is een flora die ooit ook in grote delen van Europa te zien was, maar door de laatste ijstijd (12.000 jaar geleden) voorgoed is verdwenen. Behalve op de Canarische Eilanden dus. Hier is het klimaat al miljoenen jaren hetzelfde. En niet alleen de ijstijd is aan de eilanden voorbijgaan, ook de nog altijd voortgaande woestijnvorming in het naburige noorden van Afrika is hier uitgebleven. Waardoor planten en bomen eenvoudig kunnen gedijen.


De omgeving van Masca. Corno van den Berg

De beroemde kanarie
Vaak wordt gedacht dat de Canarische eilanden zijn vernoemd naar de kanarie, maar het is andersom. Dit diertje vliegt hier overigens nog steeds rond. Waarschijnlijk zijn de eilanden vernoemd naar een ander dier: de hond. Volgens de Romeinse geschriften van de beroemde Plinius de Oudere wordt er een expeditie naar de eilanden gestuurd. De Romeinen treffen op de eilanden grote groepen ‘honden’ aan. En in Latijn worden honden ‘canis’ genoemd.

De Romeinen vermelden overigens nergens iets over mensen die op de eilanden wonen. Maar recent onderzoek brengt aan het licht dat de Romeinen zelfs handel hebben gedreven met de oorspronkelijke bewoners, de Guanchen. Rotstekeningen op diverse plekken en heuse piramiden zijn stille getuigen van deze mensen.

Zij worden hardhandig verdreven en vermoord door de Spanjaarden. Zij richten het eiland opnieuw in. En keken daarbij vooral naar de mogelijkheden voor bijvoorbeeld landbouw. Hun traditionele koloniale bouw is nu nog overal te zien. Het is één van de kenmerken van Tenerife. Waardoor het achterland van Tenerife zowel de ruige natuur als de rijke cultuur biedt.

Tenerife trekt al sinds het einde van de 19de eeuw honderdduizenden zonaanbidders, maar de laatste decennia hebben ook de natuurliefhebbers het ontdekt. Wandelen is hier erg populair, met name over de uitgedoofde vulkanen en door de diepe kloven.


Bloeiende bomen in het voorjaar. Corno van den Berg

Beste tijd:
De beste tijd om te gaan is winter, voorjaar en herfst. Dan is het rustiger dan bijvoorbeeld in de zomer.

Meer informatie: www.todotenerife.es