Bangkok is geen stad met een lang verleden. Maar wel een die bijzonder is. Ayutthaya is de voormalige hoofdstad van Thailand, maar wordt in 1767 vernield door het Birmese leger. Ruim zeventig kilometer verderop wordt de stad ‘opnieuw’ gesticht. Waarbij de naam langzaam is verbasterd tot Bangkok. Tegenwoordig biedt de stad een ongewone kijk in het heden en verleden van Azië.

Bangkok staat bekend om zijn twee gezichten. Op vele niveaus. Zoals de kloof tussen rijkdom en armoede, tussen modern en authentiek, maar ook tussen goede zeden en kinderprostitutie. Maar ook op architectonisch niveau zie je grote verschillen. Met name tussen twee koningen, die elk de stad hebben geprobeerd op te bouwen.

Nadat de toenmalige hoofdstad Ayutthaya in 1767 door de Birmezen is vernietigd, roept de verslagen generaal Taksin zich uit tot de nieuwe koning. En laat hij een stuk verderop aan de Chao Phraya-rivier een nieuwe stad bouwen. Een stad die de naam Thonburi krijgt, maar in de volksmond al snel Bang Kok heet. Waarom is niet helemaal duidelijk. Het kan een verbastering zijn van Bang Koh, want ‘bang’ betekent ‘stad aan de oever van een rivier’. Koh staat voor ‘eiland’, al is dit niet helemaal logisch. Of het komt van Bang Makok, waarbij Makok een verwijzing is voor diverse lokale vruchten, waaronder ook de gele mombrinpruim.

Een boek- en cdwinkel in Bangkok.
Een boek- en cdwinkel in Bangkok. Corno van den Berg

Thonburi is beroemd vanwege zijn ‘klongs’, een wirwar van kanalen en aftakkingen van de diverse rivieren. Waar mensen op paalwoningen leven. Hier zijn nu nog kano’s en sampans de vervoermiddelen. Waarmee de bewoners ’s ochtends vroeg al op pad gaan om hun verse waar te verkopen. Onder andere op de beroemde drijvende markten, ook al zijn deze in de stad zelf niet meer te vinden. Maar net er buiten nog wel. Maar tegenwoordig is Thonburi niet meer dan een wijk in het westen van de stad.

Tijdens zijn regeerperiode maakt Taksin zich niet erg geliefd bij de bevolking. Hij roept onder meer dat hij de nieuwe boeddha is. In 1782 volgt een gewelddadige paleisrevolutie, waarbij de voormalige generaal het leven laat. Waarna Rama I, die bij de revolutie betrokken is geweest, de troon bestijgt. En hij de stad verplaatst naar de overkant van de rivier.

Het oude gedeelte van deze stad biedt nog steeds alles wat Bangkok zo boeiend maakt. In tegenstelling tot veel steden is het historische centrum van Bangkok niet langzaam ontstaan. Het is bijna in een keer gebouwd, inclusief talloze heiligdommen, woonpaleizen en tempels. Veel tempels liggen vlakbij de Chao Phraya-rivier liggen die dwars door de stad loopt. Dit is de plek waar je de typische Thaise architectuur overal kunt zien. En nog een deel van de oude muur staat. Die bijna allemaal in perfecte staat worden gehouden door de vele restauraties.

Oprichter koning Rama I noemt de stad Krung Thep, wat staat voor de ‘Stad van de Engelen’. Al is niet duidelijk waarom. De Thaise bevolking gebruikt de naam Krung Thep nog steeds voor hun stad. Maar inmiddels is Bangkok bij veel toeristen wereldberoemd. Om zijn bonte mix van een moderne levenstijl versus een rijk verleden met onder meer de belangrijkste tempels van Thailand. En overal gaat het dagelijkse leven gewoon door. In het drukke verkeer, op het water en op de tientallen markten. Waar je ook kijkt. 24 uur per dag.

Bezienswaardigheden:
Het Koninklijk Paleis
Het Koninklijk Paleis van Bangkok is eigenlijk een stad binnen een stad. De bouw aan het complex begon al in 1782; het jaar dat Rama I de macht overnam. Het paleis was vroeger de residentie van de koninklijke familie. Tegenwoordig worden hier alleen nog ceremonies gehouden. Een deel van het paleis is afgesloten voor het publiek, maar het ‘heilige der heiligen’ niet.

Een kijkje in het Koninklijk Paleis in Bangkok.
Een kijkje in het Koninklijk Paleis in Bangkok. Matze Ott

Wat Phra Kaew (Tempel van de Smaragdgroene Boeddha)
Op het terrein van het Koninklijk Paleis bevindt zich ook deze indrukwekkende tempel. Dit is de plek van de beroemde Smaragden Boeddha, het meest vereerde beeld van Thailand. Het 66 centimeter hoge beeldje van jade krijgt van de koning bij elk jaargetijde een andere mantel aan. De geschiedenis van het beeld gaat volgens overlevering terug tot 43 v. Chr., maar helemaal zeker is dat niet. Rondom de tempel staan diverse versierde mythologische figuren. Allemaal overdadig versierd met gekleurde tegels, bladgoud en spiegelglazen inlegwerk. Let binnen goed op de muur, daar verhalen muurschilderingen over het leven van Boeddha.

Wat Pho
Dit is de oudste en grootste tempel van Bangkok. Wereldberoemd vanwege het immense verguld beeld van een liggende Boeddha. Die de overgang naar het nirvana (hiernamaals) symboliseert. Het van bladgoud voorziene beeld is 46 meter lang en 15 meter hoog. Met opvallend grote voeten. Let op de 108 voorspoed-tekens van Boeddha op zijn voetzolen. Op het terrein staan daarnaast vele kapellen, paviljoens en torens met religieuze relikwieën. En overal blinkt goud. Wat Pho is ook de oudste plek van Thailand waar onderricht in het boeddhisme wordt gegeven. En hier worden opleidingen in Thaise massage gegeven, deze vorm van traditionele geneeskunde is nog steeds erg populair. De tempel bevindt zich vlak bij het Koninklijk Paleis.

Wat Arun
Wat Arun (of eigenlijk Wat Arunrajawararam Rajaworamahavihara) is vernoemd naar de Indiase god van de dageraad, Aruna. Deze 67 meter hoge ‘prang’, een traditioneel gebouwde vingervormige toren, symboliseert de hindoeïstisch-boeddhistische kosmologie. Op elke hoek staat nog een kleinere toren. De tempel is compleet versierd met ingelegde stukjes veelkleurig porselein, die in de zon blinken. Deze stijl is afkomstig van de Khmer-architectuur en is daarmee uniek in Thailand. Wat Arun is tijdelijk de thuisplaats van de Smaragden Boeddha geweest, maar staat sinds 1784 in de Wat Phra Kaeo-tempel. Wel ligt hier koning Rama II begraven. De tempel ligt op de westelijke oever van de Chao Praya-rivier.

Wat Traimit
De belangrijkste attractie is het drie meter hoge en 5,5 ton zware gouden Boeddhabeeld. Dit beeld is niet verguld, maar is van goud gemaakt. En is daarmee het grootste gouden beeld ter wereld. En werd pas in 1955 bij toeval ontdekt. Toen het beeld naar een andere locatie moest verhuizen vielen er stukken sierpleister af. En werd de gouden ondergrond zichtbaar. Delen van het pleisterwerk kun je zien aan de linkerkant voor het imposante beeld.

Wat Benchamabophit
De Wat Benchamabophit is de laatste grote tempel die gebouwd is in Bangkok. En het toont de Europese invloeden die koning Rama V in 1899 liet inspireren. De muren van de tempel zijn gebouwd van Italiaans Carrara-marmer. Let op de gebrandschilderde ramen en de enorme collectie Boeddhabeelden in de galerij die Rama V heeft verzameld. Het meest bijzonder is met parelmoer ingelegde deur die uit de resten van Ayutthaya is gered.

Wat Mahathat
De Wat Mahathat is niet zozeer een fraaie tempel, maar het is wel de hoogste van de zes Koninklijke tempels die er zijn. En dus is het hier altijd druk met bezoekers, gebeden en meditatielessen. De tempel uit de 17de eeuw is het heiligdom voor de Mahanikai-monniken. De tempel heeft als enige in Bangkok een kruisvormig dak. Het huisvest daarnaast een van de twee Boeddhistische universiteiten van Bangkok, de Mahathat Rajavidyalaya.

Wat Suthat
Koning Rama I startte de bouw van de Wat Suthat-tempel in 1807, maar Rama III voltooide dit bouwwerk. Dat te boek staat als de Bangkok-stijl (of Rattanakosin-stijl). Met uitbundige architectuur die herinnert aan met name de voormalige hoofdstad Ayutthaya. Rama I haalde zelf uit Sukhotai een 8 meter hoog bronzen Boeddhabeeld, een van de grootste uit die tijd. Let op de schilderingen in de grote toonzaal, de grootste van Bangkok. Buiten de zaal staan 156 gouden Boeddhabeelden. In het belangrijkste Boeddhabeeld wordt de as van koning Rama VII bewaard. De tempel ligt in de oude stad.

Wat Saket
Deze tempel wordt ook wel de Gouden Berg genoemd. De reden is de gouden toren die boven op een kunstmatige heuvel staat. De tempel stamt officieel uit het tijdperk van de Ayutthaya, en werd in de 18e eeuw gerestaureerd door koning Rama I. Het was Rama III die de gouden toren er op zette. In de vorige eeuw zijn veel restauratiewerken verricht om te voorkomen dat de tempel langzaam wegzakt in de zachte grond. De 76 meter hoge toren verwijst naar de mythische berg Meru. Dit is geen bijzondere tempel. Sterker nog, tot ver in de 19e eeuw was dit een bijzonder crematorium voor de armen. Hun lichamen werden hier aan honden en gieren gevoerd.

Dusit Park
Dit park laat een interessante mix van Azië en Europa zien. De reden was koning Rama V die als eerste vorst Europa bezocht. Hij wilde van Bangkok een nette, moderne stad maken met veel landschappelijke architectuur. In de ruimtelijk opgezette tuinen liggen nette lanen en imposante gebouwen. Waaronder:

  • Abhisek Dusit Troonzaal
    De architectuur laat duidelijk Moorse invloeden zien. De troonzaal werd oorspronkelijk gebruikt voor staatsgelegenheden, zoals het ontvangen van buitenlandse ambassadeurs. Tegenwoordig is het een museum waar Thaise voorwerpen uit talloze oude handwerkambachten. Denk aan zijde, manden en juwelen. Let op de voorwerpen waarin de gekleurde vleugels van de prachtkevers zijn verwerkt.
  • Vimanmek Paleis
    Dit is het grootste teakgebouw ter wereld, waarin overigens geen spijker is verwerkt. Hier krijg je een kijkje in het koninklijk leven, met name van koning Rama V aan het einde van de 19e eeuw. Het immense gebouw is lang vervallen gewest, maar werd in de jaren tachtig gerenoveerd. Het meubilair is authentiek, al zie je hier opvallend veel hoge Europese plafonds. Maar hier zie je bijvoorbeeld ook een van de eerste gloeilampen, de oudste Thaise typemachine en tal van andere bijzondere zaken.

Nationaal Museum
Het Nationaal Museum is beroemd om zijn collectie kunst uit Zuidoost-Azië. En dat in twee imposante gebouwen die zelf al de moeite waard zijn. De Buddhaisawankapel stamt uit 1787 en heeft talloze schilderingen uit de Bangkok-tijd. Ook het Wang Na Paleis stamt uit de 18de eeuw. Bijzonder is de Galerij van Koninklijke begrafeniskoetsen, die net als de tempels extreem versierd zijn. Het museum ligt in de Oude Stad aan de Chao Phraya-rivier.

Jim Thompsons Huis
De Amerikaan Jim Thompson zette de Thaise zijde-industrie op de kaart. Deze architect uit New York besloot als vrijwilliger het leger in te gaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Al snel werkte ihj voor de OSS, de voorloper van de CIA. Waarbij hij onder meer in Bangkok werd gestationeerd. En waar hij bleef. Langzaam bouwde hij een wereldwijde klantenbasis op. Thompson was een verwoed kunstverzamelaar. Zijn voormalige woonhuis is tegenwoordig een museum, waar vooral Thaise en Zuid-Aziatische kunst te zien is.

Erawanschrijn
Dit populaire Hindu-heiligdom is opgedragen aan de god Brahma en Erawan, zijn olifant. Het schrijn stamt uit 1956 en bevindt zich in het Grand Hyatt Erawan Hotel. In 2006 werd het vernield door een verwarde man, die ter plekke door omstanders werd gedood. Het beeld werd gerestaureerd en werd twee maanden later alweer geplaatst op dezelfde plek. Aanhangers huren Thaise dansgroepen in om hun gebeden verhoord te krijgen. Dus zijn hier vaak optredens te zien.

Doen!-tips:
Laat je traditioneel Thais masseren
Een heerlijke massage verlicht je spieren. Let goed op, want in Bangkok kun je bijna overal een massage krijgen, maar hier wordt iets anders mee bedoeld. Voor de authentieke massage moet je wat verder zoeken. Bijvoorbeeld bij Wat Po, Thailand’s oudste en grootste tempel. Terwijl je je kleren aanhoudt word je met kracht gekneed, gebogen en gestrekt. De masseur gaat zelfs op je zitten. Het is tevens mogelijk een huidbehandeling te krijgen om je vermoeide huid weer tot rust te brengen. Als je binnen komt mag je een masseuse uit kiezen. Neem niet een van de jongere dames, maar juist een oudere. Die heeft veel meer ervaring. Hoe het ook zij, let op je gevoel na afloop. Als herboren …

Een sfeerbeeld op één van de kleine rivieren in Bangkok.
Een sfeerbeeld op één van de kleine rivieren in Bangkok. Corno van den Berg

Huur een boot
In het ‘Venetië van het Oosten’ speelt veel van het leven in de stad zich af op het water. Waarbij je talloze veerbootjes kunt nemen om je te verplaatsen, maar je kunt ook zelf een boot (met kapitein) huren om er op uit te trekken. De boten zijn lawaaierig, en je rug knelt tegen de harde bank, terwijl af en toe water over de rand klotst. Maar het zijn minimale pijnen tegen al hetgeen je kunt zien op het water. Waarbij vooral de ‘khongs’ (de kanalen) het Thaise leven in volle glorie laten zien.

Zie tai-chi in Lumpinipark
In de ochtend zie je in dit park veel tai-chi beoefenaars, die op hun gemak de spieren los maken. Terwijl joggers de paadjes af rennen. In deze oase van rust kun je lekker rond wandelen of zelf deelnemen aan een spelletje ‘sepak takraw’, een soort voetvolleybal die stamt uit Maleisië. Dit zie je hier vooral in de middag. Lumpinipark is een populaire plek om de tijd door te brengen, zowel voor de lokale bevolking al voor toeristen die een paar uurtjes over hebben.

Shop illegaal op de nachtmarkt
Alles wat je zo’n beetje ziet op Suan Lum Nachtbazaar is nep. Nepkleding, nephorloges en –sieraden, dvd’s, zelfs ‘authentieke’ kunst. Het is een wereld op zich, waar je tevens een biertje kunt drinken en naar karaoke kunt luisteren. Ga er rond 8 uur heen en je kijkt je ogen uit. Vergeet niet stevig te onderhandelen, want de verkopers drijven de prijzen bewust op.

Duik in een tuk-tuk het verkeer in
Het blijft een belevenis. Om in dit drukke verkeer zonder veel regels (althans zo lijkt het) rond gereden te worden in een tuk-tuk. Je schiet tussen vrachtwagens door, terwijl om je heen fietsers en auto’s zich een weg proberen te banen. Spreek vooraf een prijs af en geef duidelijk aan dat je geen winkels of wat dan ook hoeft te zien. Veel tuk-tuks krijgen commissie van onder meer kledingwinkels en juweliers als ze toeristen brengen die iets kopen.

Kijk je ogen uit in Patpong
De wijk Patpong is overbekend, al is zijn geschiedenis relatief onbekend. Het is een berucht overblijfsel van de Vietnamoorlog. In deze straatjes gingen de soldaten op stap als ze op verlof waren uit Vietnam. Bangkok telde toen diverse militaire bases. Al heel snel ontwikkelde zich hier een nachtleven met veel shows, maar ook veel prostituees. De prostitutie tiert hier welig, ook met kinderen. Daarom is dit uitgaanscentrum vaak verguisd. Wees dus gewaarschuwd. In de wijk zijn ook veel bars en restaurants waar dit soort praktijken niet plaats hebben. Patpong ligt aan de zuidkant van het Lumpinipark.

Gok mee op Thai kickboksen
Het beruchte en spijkerharde Thai kickboksen is een populaire sport in Thailand. Op diverse dagen in de week kun je in Lumpini Stadion en het Ratchadamnoen stadion wedstrijden zien. En zie je hoe de Thais tussen de wedstrijden door met veel kabaal weddenschappen afsluiten. Wees voorbereid op een hectische avond.

Spot de laatste mode op Siam Square
Siam Square is een waar winkelparadijs: hier zie je de allermoderne winkelcentra van Bangkok. En er komen nog steeds nieuwe ‘shopping malls’ bij. Hier heb je straten met kleine zaken vol elektronica-apparatuur, kleding en alles wat je verder kunt verzinnen. Maar Siam Square is vooral bekend door de jongeren, die op deze plek de laatste mode maken. Kijk om je heen en zie zowel Europese als Japanse invloeden.

Ontdek Chinatown
De buurt rond Yawarat en Sampeng Road is het leefgebied van de grote Chinese gemeenschap in Bangkok. En perfecte plek voor een wandeling door de smalle straatjes vol winkeltjes, langs eethuisjes en langs de markten (waaronder ook traditionele Chinese medicijnen). Ondertussen kom je veel typische Chinese architectuur tegen. Pak ook de beroemde Songwat Road mee. Al is hij erg druk, hier zie je hoe de Chinese gemeenschap in de 19e eeuw hier leefde.

Struin door de huizen van M.R. Kukrit
Kukrit was de 13e minister-president van Thailand. Zijn voormalig huis bestaat eigenlijk uit vijf teakhuizen, die uit alle diverse delen van Centraal-Thailand komen. En daar uit elkaar zijn gehaald en midden in de stad weer in elkaar zijn gezet. Overigens zonder een spijker… Kukrit overleed in 1995 en zijn zoon beheert het terrein nu. De tuinen liggen er nog fraai bij. Ook zie je de maskers die hij gebruikte voor zijn geliefde Khon-dans nog liggen.

Zie het melken van gevaarlijke slangen
Thailand heeft talloze gevaarlijke slangen, zoals cobra’s, Russell’s adder en ook zeeslangen. Om gebeten inwoners te voorzien van antiserum worden talloze slangen gemolken op speciale Snake Farms. De dieren moeten daarvoor bijten in een potje waarna het gif wordt verdund. Maar het gif bevat meer dingen die goed zijn voor de mens. Van het gifde cobra worden inmiddels al pijnstillers gemaakt. Bezoekers kunnen de slangen zien, maar ook zien hoe ze worden gemolken. De Snake farm ligt aan de Rama IV Road.

Beste tijd:
De winter is feitelijk de beste tijd. Deze loopt van half oktober tot eind maart. Temperaturen zijn niet te hoog (gemiddeld tussen 25 en 30 graden) en is het meestal goed en droog weer. Dit is wel het hoogseizoen voor wat toeristen betreft, zeker rond de kerst en oud & nieuw.

De zomer begint in april, waarna de hitte aanhoudt tot en met juni. De stad zucht dan onder temperaturen die tegen de 40 graden kunnen lopen.

Het regenseizoen begint in juli en loopt door tot in oktober. Het regent niet de gehele dag, maar de buien zijn vaak wel stevig. Het aantal toeristen is dan wel veel minder dan in de winter.