Een van de zeldzamere dieren: de tapir. Corno van den Berg

De Pantanal, een ongekend juweel in Zuid-Amerika. Het herbergt talloze bijzondere dieren, met als absoluut hoogtepunt de jaguar. Het dier laat zich hier geregeld zien. Net als veel andere diersoorten. Dit is net een safari.

De Pantanal (wat ‘groot moeras’ betekent) is de naam voor het complete moerasgebied in het westen van Brazilië. Een klein deel ligt in Bolivia en Paraguay. Over de omvang van het gebied wordt nog steeds gediscussieerd. Meestal wordt een omvang van zo’n 210.000 km2 aangehouden.

Ter vergelijking: het is negen keer zo groot als het beroemde Okavango-moeras in Botswana. Maar dat is een moerasdelta, terwijl de Pantanal slechts één keer per jaar overstroomt. Feitelijk is de Pantanal dan ook geen moeras, maar een immens overstromingsgebied. Dat twee seizoenen kent, een droog en een nat seizoen.

Jaarlijks valt er hier zo’n 1.500 mm regen, maar het gebied dankt zijn bestaan vooral aan de regendruppels die honderden kilometers verderop vallen. En via de Paraguay-rivier de Pantanal bereiken. Het waterpeil van deze rivier stijgt jaarlijks enkele meters, waardoor graslanden en bossen tijdelijk veranderen in een groot moeras. Compleet met eilandjes, meren en watergangen.

De combinatie van vruchtbare grond, zonlicht en het water zorgt voor veel begroeiing. Wetenschappers hebben in de Pantanal meer dan 3.500 soorten bomen en plantensoorten geteld. In de overstroomde delen staan vooral carana-palmen. De hogere zandgronden herbergen vooral diverse ficussoorten en acuri-palmen.


Kaaimannan zijn er veel… Corno van den Berg

De planten en bomen trekken op hun beurt weer veel dieren aan. De Pantanal wordt vaak vergeleken met Oost-Afrika, de bakermat van de safari. Volgens hen komen in de Pantanal net zoveel roofdieren, reptielen en grote vogels voor. Alleen het aantal zoogdieren is minder, veel minder. Maar, de Pantanal heeft wel de grootste verzameling krokodilachtigen ter wereld, zo’n tien miljoen …

En alles is hier ‘groot’. Hier leeft het grootste knaagdier ter wereld (de capibara), de grootste papegaai (hyacintara), de grootste ooievaarsoort (jabiroe) en de grootste ottersoort (reuzenotter) en qua formaat de grootste jaguars.


Het meest geziene dier in de Pantanal. Corno van den Berg

Toepasselijk zijn hier dan ook veel grote boerderijen, fazenda’s genoemd. Hier leven de Pantaneiros, de lokale cowboys. De geharde jongens zorgen voor de vele koeien en paarden die hier worden gehouden. Geregeld brengen ze de dieren naar droge grond met vers gras, wat soms bij hoog water voor hachelijke situaties zorgt. Een ding is duidelijk, hier is de mens te gast.

Beste tijd:
April tot en met oktober, maar dan is het ook relatief druk. Bij de grote fazenda’s en eco-lodges is het sowieso verstandig vooraf te reserveren.

Wie graag veel vogelsoorten wil zien kan het beste gaan in juli, augustus of september.

Van november tot en met maart is het in de Pantanal erg warm.

In maart begint het water weer te zakken en worden talloze stukken land weer begaanbaar.

Let op!
In het regenseizoen zijn veel hotels en fazenda’s dicht. Diverse wegen zijn afgesloten of onbegaanbaar.