Lokale naam: Venezia, Engelse naam: Venice

De wereldberoemde stad in het oosten van Italië roept warmte, sfeer en andere positieve emoties op. Idyllisch gelegen in en rond het water. Om de 118 eilandjes met elkaar te verbinden zijn er maar liefst 400 bruggen over de 177 kanalen en lagunes gemaakt. Een omgeving die uniek is in de wereld. Met een bevolking die gewend is op het water te leven, getuige de vele huizen op palen. En die gewoon is via het water te reizen en te genieten.

Ondanks zijn schoonheid is Venetië geen klassieke oude stad. Pas in 421 ontwikkelde het zich tot een stad, onder meer door de komst van vele vluchtelingen van de oorlogen met Attila rond 453 en met de Longobarden in 568. De noordwestoever van de Adriatische Zee vormde zowel een fraaie als handige locatie om te wonen. En om handel over zee te drijven.

De geschiedenis van de stad is roerig. Lang maakt het deel uit van het Romeinse Rijk. Nadat hun rol ergens rond de 5e en 6e eeuw in West-Europa is uitgespeeld, richten ze zich op het oostelijke Middellandse Zeegebied. Venetië blijft bij het Oost-Romeinse Rijk (ook wel Byzantijnse Rijk genoemd) behoren en plukt daarvan de vruchten. De toenmalige hoofdstad van het rijk is Constantinopel (het huidige Istanbul).

Specerijen en zijde
In Venetië zijn in deze tijd de kooplieden heer en meester. De handel in specerijen en zijde levert veel geld op. Deze mannen staan bekend om hun harde en bruteske optreden. Maar handel is niet het enige waar de kooplieden goed in zijn. Ook politiek gezien staan ze hun mannetje. In 810 lukt het Venetiaans staatshoofd (toentertijd ‘doge’ genoemd) Oberleiro en zijn broer Beato een bondgenootschap te sluiten met de Franken. Zij heersen op dat moment in het gebied dat tegenwoordig Italië heet.

Het blijkt de opmaat naar meer. In 814 krijgt Venetië in een Frankisch-Byzantijns verdrag politieke en juridische onafhankelijkheid. Het voordeel is vrijheid, maar Venetië moet wel continu vechten om de macht op het water. Want wie de macht heeft, heeft de handel. Als het Byzantijnse rijk uiteenvalt, krijgen de kooplieden meer vrijheid. En dat handel en religie goed samen gaan blijkt bij de Vierde Kruistocht.

Deze kerkelijke en tegelijkertijd militaire actie om de ‘ketters’ te verjagen wordt op initiatief van paus Innocentius III uitgevoerd. Dit gebeurt in de jaren 1202 tot en met 1204. De doge Enrico Dandolo, grijpt zijn kans en benut de strooptocht voor economische en politieke doeleinden.

Venetië komt in het bezit van een paar economisch zeer strategische gebieden, waaronder de Zee van Marmara en delen van de kust van de Zwarte Zee. Daarnaast worden talloze kunstwerken meegenomen, veel daarvan zijn nu nog te zien in de stad.

Het maakt van Venetië in één keer een belangrijke factor op de Europese wateren. Ook omdat het samen werkt met andere sterke steden als Genua en Pisa. Soms wordt ook intern stevig gevochten om de macht, getuige de meer dan honderd jaar durende oorlog met concurrentenstad Genua. Venetië wint deze uiteindelijk in 1380.

Het tij keert als de Turken in 1453 de stad Constantinopel innemen. De kooplieden zijn ineens hun macht over grote delen van het water kwijt. De stad raakt in verval en verdwijnt als grote speler van het wereldtoneel. Omdat de locatie belangrijk blijft bloeit de handel nog steeds. Desondanks duurt het tot de 18e eeuw voordat Venetië weer bekend wordt. Maar ditmaal om de artistieke waarde van de architectuur, kunst en literatuur. Niet voor niets duikt de stad op in allerlei literaire werken. Shakespeare’s beroemde toneelstukken Othello en De Koopman van Venetië spelen zich in de stad af.

Maar opnieuw gooit een oorlog roet in het eten. Ditmaal is het Napoleon die Venetië in 1797 binnen valt. Het betekent na meer dan duizend jaar het einde van de onafhankelijkheid. Napoleon bezegelt hun lot in het Verdrag van Campo Formio. De stad wordt onderdeel van het koninkrijk Lombardije-Venetië, dat door de Oostenrijkers wordt gecontroleerd. Uiteindelijk wordt het opgenomen in het Italiaanse koninkrijk aan het einde van de 19e eeuw.

De onzekere toekomst
Tegenwoordig is er weinig te merken van het onrustige verleden. De rust overheerst hier. Ook al broeit er iets onder water. Venetië heeft tegen allerlei vijanden moeten vechten, waaronder ook het wassende water. Maar met de klimaatverandering is dit probleem groter dan ooit. Om het tij letterlijk en figuurlijk te keren, wordt er nu een stormvloedkering gebouwd.

Venetië is dé stad van de romantiek. Stelletjes reizen massaal af naar de stad om in elkaars ogen te kunnen kijken. Inmiddels is de stad ook uitgegroeid tot een populaire plek voor gezinnetjes en ouderen. Voor een stedentrip van gemiddeld drie tot vijf dagen. Waarbij het rijke verleden voorbij komt, maar vooral ook de Italiaanse keuken en het klimaat. Een mix die uniek is in de wereld, want waar vind je verder een plek waar de binnenstad autoloos is. En je jezelf laat vervoeren over het water?

Beste tijd:
Het hoogseizoen begint in juni en eindigt eind september. Dan is het hier ook extreem druk met toeristen, terwijl de temperatuur dik boven de dertig graden kan uit komen. Daarnaast kan de warmte algen in het water veroorzaken, wat bij laag water kan gaan stinken.

In de winter is het relatief rustig (behalve rond kerst), maar ook het voorjaar is goed te doen.

Feestdagen als het carnaval (februari) en de Festa del Redentore (juni) zijn extreem druk, maar bieden wel degelijk iets bijzonders.

Let op!
Wie niet oplet, betaalt in Venetië al snel de hoofdprijs. Of het nu een kopje koffie of een tocht met een gondel betreft. Vraag vooraf naar de prijs, zodat verrassingen (en ergernis) uitblijven.