Waarom moet ik dit doen?

De Big Five, een magische naam voor het grootwild dat Afrika rijk is. Officieel is het de bedoeling dat je op één reis (kan dus meerdere dagen zijn) alle grote dieren van Afrika spot. Maar het mag ook in meerdere reizen en meerdere landen.

De Big Five zien is de ultieme safari. Het is een term die stamt uit de koloniale tijd, toen jagers hier op het grootwild kwamen jagen. En de Big Five was hun favoriete doel. Gelukkig past de term tegenwoordig meer bij toeristen die de dieren met hun fotocamera ‘schieten’.

Welke dieren behoren tot de Big Five?

1. Leeuw

leeuw.
Oogcontact met een mannetjesleeuw…. Corno van den Berg

Een troep leeuwen kan wel uit dertig dieren bestaan, de vrouwtjes vormen de vaste kern. Vrouwtjesleeuwen zijn ook diegene die jagen. De mannetjes verdedigen de troep tegen andere mannetjesleeuwen. Jonge leeuwen hebben vlekken op hun vacht, maar deze trekken langzaam weg.

Mijn tips om dit dier in het wild te zien: Leeuw

2. Luipaard

Een luipaard kijkt nieuwsgierig in de camera.
Een luipaard kijkt nieuwsgierig in de camera. Corno van den Berg

De luipaard eet zo’n beetje alles wat voor zijn bek komt. Meestal zijn het antilopen, vogels of konijnen. Deze vleeseter is te herkennen aan de grote zwarte vlekken op zijn gele vacht. Ook zijn gedrag is heel anders dan van een jachtluipaard, die er enigszins hetzelfde uit ziet.

Mijn tips om dit dier in het wild te zien:Luipaard

3. Afrikaanse olifant

Een Afrikaanse olifant
Een Afrikaanse olifant in het wild. Corno van den Berg

De Afrikaanse olifant is waarschijnlijk het meest bekende dier van Afrika. Met name mannetjes kunnen wel 3,3 meter hoog worden en dragen soms slagtanden van meer dan een meter. Het zwaarste landdier ter wereld leeft in groepen van diverse dieren, variërend van twee tot tientallen.

Mijn tips om dit dier in het wild te zien: Afrikaanse olifant

4. Witte neushoorn

Twee witte neushoorns grazen in het laatste daglicht een maaltje bij elkaar.
Twee witte neushoorns grazen in het laatste daglicht een maaltje bij elkaar.Corno van den Berg

De witte neushoorn is de grootste van de vijf neushoornsoorten op aarde. De naam is een verbastering van het door de koloniale Afrikaners gebruikte ‘wyd’. Het slaat op de brede bovenlip van het dier, die ander zijn dan de puntlip van de zwarte neushoorn. De Engelsen vertaalden dit abusievelijk met ‘white’.

Mijn tips om dit dier in het wild te zien: witte neushoorn

of: Zwarte neushoorn

Een zeldzame zwarte neushoorn in Etosha.
Een zeldzame zwarte neushoorn in Etosha. Nh53

De zwarte neushoorn was ooit de meeste voorkomende neushoorn, maar inmiddels is het de meest bedreigde neushoorn van de twee soorten die Afrika telt. Een zwarte neushoorn is te herkennen aan zijn puntige bovenlip. Zijn broertje, de witte neushoorn, heeft een brede lip.

Mijn tips om dit dier in het wild te zien: zwarte neushoorn

5. Afrikaanse buffel

Afrikaanse buffels worden vaak vergezeld door reigers, die kikkers en insecten zoeken terwijl de buffels grazen.
Afrikaanse buffels worden vaak vergezeld door reigers. Corno van den Berg

Hun gekromde hoorns zijn geduchte wapens, terwijl hun karakter redelijk opvliegend is. Afrikaanse buffels leven vaak in groepen, al worden oudere mannetjes geregeld alleen gezien. Buffels eten vooral grassen en bladeren en zijn vaak in de buurt van water te vinden.

Mijn tips om dit dier in het wild te zien:Afrikaanse buffel

Hoe groot is de kans dat ik de Big Five zie?

En nee, al deze dieren zien is zeker niet standaard voor een safari. Dit ondanks hun formaat. Net name luipaard, buffel en neushoorn zijn zeker niet standaard. Olifanten lukt bijna altijd wel, buffels zijn al wat lastiger. Leeuwen worden van alle roofdieren het vaakst gezien. Neushoorns zijn de afgelopen jaren in aantallen drastisch verminderd door stroperij. Een neushoorn zien tegenwoordig is heel bijzonder.

Al zijn er wel diverse nationale parken waar je ze wel degelijk kunt zien. Denk aan Kruger Nationaal Park in Zuid-Afrika, de Serengeti in Tanzania en South Luangwa in Zambia.

Geluk is een belangrijke factor om de Big Five te zien, alsook kennis. De meeste dieren zijn actief in de vroege ochtend en in de namiddag. Ga dus vroeg op pad en blijf tot de zon onder gaat. Een verrekijker (of fotocamera met telelens) helpt ook, waardoor je goed kunt speuren.

Ook is het zinvol om te luisteren naar ‘alarm calls’. Oftewel dieren die een alarmroep laten horen omdat ze een roofdier zien. Ze waarschuwen daarmee andere dieren. Het is dan zinvol om te wachten en te kijken naar de plek war de impla’s of bavianen bijvoorbeeld nar kijken. Dan kun je maar zo ineens een luipaard zien.

Een gids is eigenlijk onontbeerlijk. Deze kent de omgeving, alsook de dieren. De meeste gidsen weten dat de meeste toeristen de Big Five willen zien en doen hun uiterste best om te te vinden.

Andere dieren die bijzonder zijn:

Het nijlpaard staat opvallend genoeg niet in de lijst. Net als de imposante nijlkrokodil. En het jachtluipaard, die veel mensen toch echt wel op hun safari willen zien. Bij mij is het de Afrikaanse wilde hond, een zeldzaam roofdier dat in groepen leeft. En bijzonder mooi is.

Veel safarigangers gaan vaak nog eens terug naar Afrika om opnieuw op safari te gaan. En dan komen ook andere dieren op hun lijstje. Zoals elandantilope, sabelantilope, caracal, bruine hyena, aardwolf en nog veel meer.