Rorbeur, traditionele vissershuisjes, op de Lofoten.
Rorbeur, traditionele vissershuisjes, op de Lofoten. Corno van den Berg

Volgens velen zijn de Lofoten de mooiste eilanden ter wereld, en niet bijvoorbeeld de Seychellen of Malediven.

De reden is omdat de diversiteit van landschappen groter is. En de Lofoten zijn ‘ruiger’, wat vooral natuurliefhebbers aantrekt. Met de ligging in de Noordelijke IJszee vind je hier veel ongerepte gebieden, bergen en ook veel vogels waaronder de bekende papegaaiduikers.

Steile bergen die overgaan in stranden met geel zand en helder water. Het lijkt ‘Klein Zwitserland aan zee’ wel. En door de ligging, boven de poolcirkel, is het weer hier grimmig. Waardoor je zowel zon als een blauwe lucht kan hebben, maar ook sneeuw en alle tinten grijs om je heen.

Lofoten bestaat uit diverse eilanden. De bekendste zijn: Skomvær, Røst, Værøy, Gimsøya, Moskenesøya, Vestvågøy, Austvågøy en Flakstadøya.

Het woeste landschap van de Lofoten.
Het woeste landschap van de Lofoten. Stein Liland

De noordelijker gelegen eilandengroep Vesterålen wordt vaak ook tot de Lofoten gerekend. Vanuit Vesterålen worden de beroemde walvissafari’s georganiseerd, waardoor een bezoek aan beide regio’s erg populair is. De vier grotere eilanden van Vesterålen zijn Andøya, Langøya, Hinnøya en Hadseløya.

Wie door de Lofoten reist zal het opvallen dat er geen grootschalige ontwikkeling is. Grote hotels ontbreken bijvoorbeeld. Net als snelwegen, de wegen slingeren van dorpje naar dorpje langs de kust. De bevolking wil het graag zo houden, al staan projectontwikkelaars te trappelen om de eilanden te voorzien van veel toeristenfaciliteiten.

De eilanden liggen boven de poolcirkel, maar de Warme Golfstroom zorgt voor een uniek klimaat. Zeker als je het vergelijkt met andere regio’s op gelijke breedte, zoals Alaska of Groenland. Het klimaat is zelfs mild, waardoor de Lofoten zachte winters en een verhoudingsgewijs koele zomer kennen.

Maar er is meer. De zeelucht botst hier op de bergen, waardoor bijzondere wolken ontstaan. En bij de lage stand van de zon ontstaat er een bijzonder samenspel tussen het licht en het landschap. Waardoor al meer dan een eeuw schilders en fotografen afreizen naar deze plek. En wie naar de Lofoten gaat zal de diversiteit in de lucht zelf ervaren.

De Lofoten in optima forma.
De Lofoten in optima forma. Corno van den Berg

Een relatief onbekende kant van de Lofoten vormen de Vikingen. Zij bouwden hier het grootste Vikinghuis ter wereld. En, in hun tijd (de Middeleeuwen) waren er bijna geen mogelijkheden voor landbouw. Mensen leefden vooral in het kustgebied en specialiseerden zich in het boten bouwen. Met in de 8e eeuw ontdekking- en handelsreizen als gevolg. Iets wat toeristen nu doen in hun geboorteland, maar dan wel iets vriendelijker.

Doen!-tips:

Zoek de beroemde zeearenden van de Lofoten
De Europese zeearend is één van de topattracties hier. Die je relatief makkelijk kunt zien, zoals in het majestueuze Trollfjord. Zeker op een zeearendsafari, waarbij de dieren verse vis wordt gevoerd. Ze komen dan langs de boot vliegen en grijpen de vis uit het water, of zelfs uit de lucht. Ideaal voor het maken van foto’s van zeearenden. Hou wel rekening met het weer, als het bewolkt is heb je vaak minder licht. Waardoor foto’s van deze beweeglijke vogels onscherp kunnen worden.

Een zeearend in vlucht op de Lofoten.
Een zeearend in vlucht op de Lofoten. Corno van den Berg

Zie de dramatische bergen van Reine
Het vissersdorpje Reine (en vooral de omgeving) is al jaren bekend bij toeristen. Met name van ansichtkaarten, al zijn de foto’s daarop genomen op één van de weinige echt zonnige dagen. Het dorpje ligt voor een handjevol steile pieken, waardoor het een soort symbool voor de Lofoten is geworden. Neem hier de tijd, ga ergens op je gemak zitten. Of beklim één van de heuvels, zodat je het echte panorama krijgt te zien. Je zult niet worden teleurgesteld. En door het wisselende klimaat bijna elke minuut een ander karakter krijgt.

Ontdek het vissersdorpje Nusfjord
Je hebt hier overal vissersdorpjes, maar volgende de bewoners is Nusfjord het best bewaard gebleven. Een bezoekje aan dit dorpje tussen A en Leknes is Lofoten op zijn mooist. De kleine rode vissershuisjes ingeklemd tussen de omliggende rotsen, het geluid van de zee, de lucht en de kleurrijke lokale bevolking. Genoeg ingrediënten voor een mooie herinnering en foto.

Leer alles over stokvis en klipvis
De beelden zijn wereldberoemd. Vis (meestal kabeljauw) die aan rekken hangt te drogen in de zon. Dit is stokvis (of ‘tørrfisk’ zoals het op de Lofoten heet). Drogen in de Noorse zon en wind is een eeuwenoude conserveermethode. De vis wordt gevangen in het voorjaar en ontdaan van kop en ingewanden. Het drogen in de buitenlucht duurt ongeveer 3 maanden, daarna wordt de vis in houten tochtige pakhuizen nagedroogd. Volgens archeologen keken de Vikingen het af van de Indianen aan de Oostkust van Canada. Dit was rond het jaar 1000. De vis werd gedroogd op stokken, vandaar de naam. De Portugezen deden het ook, maar zouten de verse vis direct in. Deze werd vervolgens op de klippen te drogen gelegd. Sindsdien wordt dit klipvis genoemd. Beide soorten zijn zeer lang houdbaar, tot wel een jaar. Van een kilo verse vis blijft ongeveer tweehonderd gram (gedroogde) stokvis of klipvis over. Om het te eten moet de vis ca. 36 uur worden geweekt. Probeer het in de restaurants of bezoek het Stokvis Museum in Å, in het zuidelijke puntje van de Lofoten.

Duiken op de Lofoten is anders....
Je kunt ook duiken op de Lofoten. Lofoten Diving

Proef de diverse soorten haring
Haring (in Noorwegen ‘sild’ genoemd) is populair op de Lofoten. En is in allerlei smaken verkrijgbaar. Zelfs bij het ontbijt wordt het gegeten. Probeer eens: kremetharing (met room), sur- (zure room), pepper- (peper), løk- (ui), krydder- (kruiden), sennep- (mosterd), karri- (curry) en Madeiraharing. De smaak is soms even wennen, maar de vis is meestal vers en zeer goed van smaak.

Ga wandelen over de eilanden
De Lofoten zijn ideaal voor wandelingen. Je kunt uit talloze wandelroutes kiezen, die variëren van een uur tot meerdere dagen. Met name de tochten naar Svolværgeita (de bekendste) Reinebringen, de Hermannsdalstinden Summit en van Nusfjord naar Nesland zijn beroemd. Bij de diverse VVV’s of de Lofoten kun je informatie krijgen of natuurlijk online al verder kijken.

Ontdek het fietsen op de Lofoten
Noorwegen is niet echt een fietsland, maar door de bochtige wegen op de Lofoten ligt de maximumsnelheid van auto’s laag. En het is relatief vlak; het hoogste punt ligt op circa 130 meter boven de zeespiegel, het laagste punt op circa 130 meter onder de zeespiegel. Hierdoor kun je je gemakkelijk verplaatsen. Je kunt simpelweg de E10 volgen van dorp naar dorp, maar ook de diverse afslagen nemen naar dorpjes in het noorden of zuiden. Er is een gemarkeerd fietspad Å in het zuiden naar Fiskebøl in het noorden. Een deel voert over gewone wegen, een deel over een aangelegd fietspad langs de vele tunnels. Bij de VVV’s kun je gedetailleerde kaarten kopen. Hou wel rekening met het omslaan van het weer, iets dat hier heel snel kan.

Loop door het grootste gebouw van de Vikingen in het Vikingmuseum
Op de Lofoten is het grootste huis van de Vikingen gevonden. Dat op de originele plaats is herbouwd. Bovenop een heuvel en vlakbij een haven. Het is tegenwoordig onderdeel van het Lofotr Vikingmuseum in Bøstad, waar je door het immense huis kunt lopen. En er zijn veel demonstraties van hoe de Vikingen hier ooit leefden. Iets verder ligt een heus Vikingschip, dat af en toe uitvaart met toeristen.

Wandelen op de Lofoten.
Wandelen op de Lofoten.Ramyoga

Verken het beroemde Trollfjord
Het Trollfjord op de Lofoten is populair. Dit fjord is op sommige stukken erg nauw. Een cruise kan per grote boot, maar ook per zodiac. Een tocht op het water laat de Lofoten in volle glorie zien. En je ziet ook zeearenden, die hier veelvuldig leven. De cruise vertrekt vanuit Kabelvåg. De beste tijd is vroeg in de ochtend (vaak opklaringen) of aan het einde van de dag, dan is het licht vaak het best.

Ontmoet vele vissen in het aquarium Lofotvaktariet
Veel mensen beseffen niet dat de wateren rond de Lofoten extreem rijk aan leven is. In het grote aquarium bij Kabelvåg zie je de vele vissoorten die hier leven. En weekdieren en nog veel meer. Het water is ijskoud, maar de dieren hebben zich aangepast. Vandaar ook dat er zoveel walvissen, dolfijnen en vogels op af komen. Het aquarium heet Lofotvaktariet en ligt net buiten Kabelvåg.

Zoek de papegaaiduikers van Vaeroy
Ze behoren tot de kleurrijkste vogels ter wereld. Maar ook tot de guitigste. Hun onhandige landing (ze stuiteren nog wel eens door) is bijzonder om te zien, net als het soms bekvechten om de weinig ruimte op de paarplaatsen. Vaeroy is de beste plek op de Lofoten om ze te zien, al loopt hun aantal terug.

De wonderlijke luchten van de Lofoten.
De wonderlijke luchten van de Lofoten. Corno van den Berg

Beste tijd:
De Lofoten kun je het gehele jaar bezoeken, maar in de winter zijn de dagen kort. Erg kort zelfs. En tussen 7 december en 5 januari is het zelfs 24 uur per dag donker.

Het voorjaar begint hier pas eind mei. Dan verdwijnt de sneeuw, komen de eerste bloemen tevoorschijn en is het boven nul. Het kan in juni ook 15 graden worden met zon, maar ook de gehele dag regenen.

De zomer is feitelijk de beste tijd in de Lofoten, met een goede kans op mooi weer. En het is 24 uur per dag licht.

De herfst treedt vanaf eind augustus in, het wordt dan kouder en het weer wisselvalliger. Maar de herfstkleuren van veel struiken voegen wel iets toe aan het landschap.

Een huis in de ruigte van de Lofoten.
Een huis in de ruigte van de Lofoten. Corno van den Berg

Wanneer kun je wat zien:

  • Walvissen: de excursies beginnen eind mei en eindigen in september
  • Orka’s: je hebt altijd kans de dieren te zien, er is geen ‘beste tijd’
  • Papegaaiduikers: In mei en juni broeden de dieren op talloze eilanden en dus zijn ze dan te zien. In maanden er om heen zitten ze op het water